Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
93a
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.II.

rit: ſed habet vitā eternā. Quartus eſt amor ꝯiugalis: qui fundat̉ in duobꝰ. In cōmunicatōe mutuaad ꝓlē ꝓcurandā cooꝑatōe gubernatōis domusꝓuiſione neceſſarioꝝ vite. Uir em̄ vacat circa exteriora negocia. vxor ad gubernatōem domꝰ. Iſte amorſi non regit̉ a ſpūſancto: eſt amor fatuus cauſa multoꝝ maloꝝ. Unde Hiero. Amor forme mulieris ratōis obliuio eſt inſanie ꝓximus. Propterea legiturde Salomōe ardētiſſimo amore cōiunctus eſt vxoribus infatuatꝰ eſt idola adorauit. Origo amoris erat honeſta: ſed magnitudo deformis: inqͥt Hiero. de quibuſdā cōiugatis. Et vt ait Sextus .ſ. ph̓usin ſentētijs. Omnis adulter eſt in vxorē ſuaꝫ amatorardentior. xxxij. q. iiij. origo. Sed ſi regatur a ſpūſancto charitas eſt. Et moduꝫ docet apoſtolꝰ: dicens adEphe. v. Uiri diligite vxores veſtras ſicut et chriſtꝰdilexit eccl̓iam. Dilexit autē vt eſſet ſancta. caſta. honeſta. ad hoc laborauit inſtruēdo ip̄aꝫ. Sic vir debet diligere vxorē vt ſit honeſta modeſta hmōi. necacquieſcere vanitatibꝰ eius: ſꝫ arguere ip̄aꝫ de ſuis leuitatibꝰ: docere ip̄am. ecōuerſo vxor virū cum humilitate: inducēdo ad reuerētiā diuinoꝝ: ſumptōemſacramētoꝝ: hmōi. Bonitas vxoris multotiēs viꝝiniquū efficit bonū. ſicut dicit apl̓us ad Corinth̓. deinfideli. Sanctificatꝰ eſt vir infidelis mulierē fidelem. Exemplū patꝫ in rege Aſſuero vxore eius Heſter. ī Theodora Siſinnio. ī Cecilia Ualeriano. quotidie hoc cernit̉. Vnde apl̓us. Spiritu ambulate deſideria carnis non ꝑficietis .i. carnalis amoris: qui inducit ad multa illicita perpetrāduꝫ ꝯiugatos aſſentiēdū malis. Et talis qꝛ credit in xp̄mperit ⁊cͣ. ¶Quintꝰ eſt amor patrialis. Unde ſapiēs.Dulcis amor patrie. Iſte eſt ita magnus aliqn̄ ſuperat amorē parētele maritalē. Unde Marcꝰ brutus: vt narrat Augꝰ. de ciui. dei. ꝓprio filio pepercit ꝓpter amorē patrie. cuiꝰ bonū maxime ꝓcurabatex obediētia legū punitōe tranſgreſſiōis ip̄aꝝ.cum dictus brutus eſſet cōſul romanoꝝ: in quodambello imꝑaſſꝫ neminē debē de exercitu ſuo mouerearma cōtra inimicos eorū: filius eius audacia ductꝰſub ſpe victorie mouit bellū: victoriā habuit. nihilominꝰ pater fecit decapitare: qꝛ fecerat cōtra ſtatutū ſuū. Unde poeta. Uicit amor patrie: laudūqꝫīmenſa cupido. In li. quoqꝫ machabeorū habemꝰ deHeleazaro: qui vt liberaret patriā ab inimicis ip̄e ſolus inceſſit media caſtra mimicoꝝ .ſ. exercitus regꝭAntiochi: quouſqꝫ ꝑuenit ad elephātē ſuꝑ quē eratpoſitū caſtꝝ de lignis factū ad bellandū. vbi pluresſtabant excellentiorē ornatiorē ceteris elephātibꝰ.extimans ibi regem eſſe. ingreſſus ſubtus eum occidit: ſub eo occumbēs. Hic aut amor ſi non regitur aſpūſancto cōmittit ſcelera multa. frangit fideꝫ. ordinat ꝓditōes. leges dei tranſgredit̉. de ordinatōibꝰ eccleſie non curat. clerū cōculcat. om̄ia facit vt poſſitcōſeruare ſtatū ſuū temꝑaleꝫ. Et tandē iſte amor generat ambitōem. ſectas partialitates ꝓducit. ſeditiones excitat. cōcitat bella. odia gignit. īuidias nutrit. omnē iuſticiā ꝑuertit. adulatiōibꝰ ſeruit. detractōibus ꝑſecutōibus ſeuit. nemini parcit. et tandeꝫpatriā deſtruit. Sicut iudei qꝛ fecerūt cōtra deumlegem eius: vt cōſeruarent ſtatū temꝑalem patrie: occidendo chriſtū. ne forte veniāt romani tollant noſtrum locū et gentem: dicentes. Tandem amiſeruntpatriam temporalē eternalē diſperſi per orbem ⁊cͣ.Sꝫ ſi regitur a ſpūſancto iſte amor patrie: charitaseſt. Et tūc attendit vt ſuper om̄ia ī ciuitate obſeruētur leges dei. auferātur partialitates. extirpent̉ male cōſuetudines. exaltētur boni. puniant̉ iniqui. mali cōtractꝰ eliminent̉. Sic vere amat̉ ciuitas. hincconſeruat̉ ſua libertas. Apl̓us. Ubi ſpiritus dn̄i ibi

libertas. Et talis amator patrie quia credit in chriſtum: perit ⁊cͣ. Sextus amor eſt ſocialis: aliomodo dicit̉ amicicia. Et vt dicit̉ in Prouerb̓. Amico fideli nulla eſt cōparatio. Ualde intenſus eſt iſteamor multa facit. Talis amor fuit int̓ Ionathanfiliū Saul Dauid. vt patet.. Reg. xx. Et tantusnon curaret Ionathas incurrere indignatōem cotumeliaꝫ patris: excuſando ip̄m Dauid. Et non ſolūin vita: ſed poſt mortē ſeruauit Dauid amiciciā: benefaciendo filio Ionathe .ſ. Miphiboſeth. Unde etipſe Dauid audita morte Ionathe: lugens dicebat.Ita te diligebā ſic̄ mater diligit vnicū ſuū. Iſte auteꝫ amor ſi non ducit̉ a ſpūſancto incidit in varia peccata. Nam vt cōplaceat quis amico vel ne diſpliceat: aſſentit aliquādo in id qd̓ non debet. Sic Adamacquieuit vxori ſuadēti ſibi eſum pomi vetiti. qͥacredidit ſe hoc ſimilē deo futurū: ſed ne diſpliceret cōtriſtaret ſociam. ductus non amore cōcupiſcētieque adhuc erat in eo: ſed amore ſociali quo timetquis non offendere amicū ſuū. vt dicit Augꝰ. Sed ſieſt ſociatus cuꝫ ſpūſancto: eſt charitas fraternitatisad quā exhortat̉ apl̓us: dicens. Solliciti ſeruare vnitateꝫ ſpiritus. Iſte amor om̄ia exteriora facit cōmunia. Unde Clemens quidā grecoruꝫ ſapientiſſimusamicorū dixit debere om̄ia eſſe cōmunia. xij. q. j. dilectiſſimꝰ. Immo ip̄as voluntates vnit in deummunem vtilitatē. Propter qd̓ dicit̉ de primis fidelibus qui fuerant repleti ſpirituſancto Act̉. iiij. Multitudinis credentiū erat cor vnuꝫ anima vna in domino. Pertinet autem ad veritatem huius amicicieẜm Tulliū in li. de amicicia: vt nec quid inhoneſtuꝫ.i. vicioſum petas ab amico: nec rogatus facias. Inſuper ꝙͣuis amicicie ſit propriū delectabiliter cōuerſari adinuicē. tamen ẜm Tho. ſecūda ſecūde: non debet verus amicus vereri cōtriſtari amicum ſuū cumexpedit .ſ. in rep̄hendendo de defectibus ſuis: ſimittit aliquos. al̓s ſi ſemper vellet placere eſſet adulator: non amicus. Super om̄es autē amicicias mundi ꝑfectiſſima fructuoſiſſima eſt illa: qua aliqui velalique ſub vna regula religione in debita obſeruation viuūt. De qua venerabilis Caſſianus facit vnācollatōem que intitulat̉ abbati Ioſeph. vbi ponuntur ꝓprietates eius. Talis ergo non perit ⁊cͣ. Septimus et vltimꝰ eſt amor creature irrationalis. Dedomīo deo dicit̉ Sapien̄. xj. Diligis om̄ia: nihil odiſti eoruꝫ que feciſti. Unde cuꝫ debeamꝰ dominū imitari: debemus om̄ia amare. Aliter tamē creaturasrationales aliter irrationales. Nam creaturas rationales que ſunt in ſtatu giorie amamꝰ ex charitate. quia iam poſſident beatitudinē glorie. Que autēnonduꝫ adepti ſunt: ſed adipiſci poſſunt: vt qui ſuntin purgatorio om̄es viatores ex charitate in charitate diligimus: vt ſcilicꝫ ꝑueniant ad ſupernā patriam. Alias autem creaturas amamꝰ non in charitate: vt ſcilicꝫ habeāt vitam eternā: cum non ſint capaces: ſed amamꝰ inqͣntum ſunt creature dei: vt ſintad illud ad qd̓ ordinauit eas deus. Sicut ſeruus bonus non ſolum amat familiam domini ſui: ſed etiamanimalia bruta. vt veſtes. equos. domos omnia eiꝰ.Nos etiam poſſumus ea amare inqͣntum deſeruiūtnobis: ſed ita moderate debemꝰ amare ꝓpterea nilfiat iniquuꝫ. Si igitur amas pecuniam. honores. domos. vineas. cibum. potum. gloriam. veſtes et huiuſmodi. ita ama propter hec non facias aliquod inordinatum. ita ama totum referas in deum. Namvt dicit Augꝰ. Minꝰ te dn̄e amat tecū aliqͥd amatqd̓ ꝓpter te amat. Sꝫ ſuꝑ oīa amari debꝫ ſapiētia.Hanc amaui et exquiſiui a iuuētute mea: ait ſapiensdoctus a ſpirituſancto Sapien̄. vij. Hiero. Ama ſtudia ſcripturaruꝫ .ſ. ſacraꝝ. vbi eſt vera ſapiētia car-