Capitulū.III.

corꝑis doloribus. tamen poſtea tranſacto dolore volūt complacere ori ſuo. ¶ Septima via eſt difficilisquando eſt tedioſa. Et hoc eſt quando eſt multū ſaroſa: vel tota plana et vniformis et neſcitur terminꝰ.Hec via eſt accidie: que inſurgit ex duricia penitētie.ac etiam quando aliquis vult ſemper occupari ī vnoaliquo: puta vel ſemꝑ legendo. vel ſemper meditādoet orando. vel ſemper manibus laborando. Diciturenim communiter ꝙ via quando eſt totaliter plana.magis fatigat ambulantem: qͣꝫ cuꝫ eſt aliquādo plana aliquando aliqualit̓ montuoſa ꝑ colliculos ⁊ ratio eſt. quia in via plana et vniformi. omnes ꝑtes corporis ſimul fatigantur. Sed in via aliqualiter montuoſa in aſcendendo dum fatigantur genua et tibie.quaſi refrigerantur crura. In deſcendendo autemcrura fatigantur et genua ⁊ tibie quaſi pauſant. Sicin opere humano melius fertur labor. quando aliqͥsvno tempore legit: altero orat. alio in exterioribꝰ vacat: qͣꝫ ſi ſemper vellet legere. orare vl̓ operari. quia extali continuatōne vniformi alicuius rei. attediat̉ cōmuniter homo. Exemplum Anthonij. quādo viditangelū aliquando laborantē. aliquando orantē. Devia horum poteſt intelligi illud. Eſt via que videturhomini recta: et nouiſſima eius ducunt ad mortē. ſcꝫaccidie. Uidetur enim aliquando alicui bonum eſſeſemper ſe occupari exterioribꝰ pro temporali ſalutevel ſpirituali proximi. Alteri multuꝫ legere: ⁊ ꝑ hocintrant frequenter in mortem accidie. videlicet negligēdo ea que ſunt eis magis neceſſaria. Quando etiānon attendit quis ad premium. qui eſt terminus noſtre vie cito fatigatur bonis operibus. Cum igiturquelibet harum viaruꝫ ducat ad perditionē. Exi deeis: ſi vis mortem euadere. Iuxta illud yſaie. lv. Derelinquat impius viam ſua. Dicit enim Augꝰ. ꝙ qͥcunqꝫ cum aliquo mortali tranſit. eterna flāma illūtrucidabit. inferni non purgatorij.Quantū ad ſecundū. §. ij.principale dico ꝙ pena infernalis domus eſt ꝑpetuanon habens finem. Quod notat Iob ī auctoritateprefata: dicens. Non reuertar. In inferno nulla eſtredemptio. ait idem. Uidetur forte alicui iſtud incōueniens eſſe et iniuſtum: vt cum culpa fuerit temꝑal̓et ad tempꝰ pena pro ea datur eternalis. Sed ſex rationibus demonſtratur iuſtiſſime animam in culpamortali recedentem eternaliter cruciari. ¶ Primaeſt qualitas offenſe. Nam et in humana conuerſatione quanto maioris dignitatis eſt offenſus: tanto offēdens maiorem penam meretur. Dando enim alapaꝫregi mortem meretur. Dando puero pro iniuria nonhabetur. Cum enim per peccatū homo quātuꝫ in ſeeſt. percuſſerit et offenderit deuꝫ qͥ eſt dignitatis infinite meretur peccator penam infinitam. Pena aūtinfinita non pōt eſſe ſcd̓m intēſionem. quia ſic conſumeret naturā: oportet ergo vt ſit infinita ẜm extenſionem. id eſt ſcd̓m durationē. ⁊ ſic pena reſpōdeat culpe. ¶ Scd̓a ratio eſt. quia manēte cauſa debet remanere effectus: cauſa auteꝫ illius pene eſt culpa. Cumautē culpa mortalis poſt morteꝫ ab anima tolli nonpoſſit. quia vt dicit Dama. Qd̓ ē homī mors: eſt angelo caſus. Igitur debet ſemꝑ manere pena. Quodaūt dicit Augꝰ. xiij. q. ij. ꝙ quibꝰ ꝓſunt ſuffragia .ſ ꝓdefunctis facta. vel ad hoc proſunt vt plena remiſſiofit: aut vt tolerabilior ſit ipſa dānatio. nō vult Aug.propter hoc. ꝙ pena damnatoꝝ minuatur per ſuffragia. vt quidam dixerunt: quia ſi ſic eſſet: poſſet aliqͥsper ſuffragia multiplicata liberari ab inferno: quodhereticum eſt dicere ſcd̓m Thomā. in. iiij. Sed loqͥtur Augꝰ. de his qui ſunt in purgatorio quibus proſunt ſuffragia vel ad liberationem vel ad penarū al-

leuiationem. ad quam damnati. id eſt condēnati ſūt.Dicitur enim quis damnari. cuꝫ deputatur ad penā.¶ Tercia ratio eſt quia peccator quātū in ſe fuit. peccauit volūtate perpetua. Nam ſemper voluiſſet viuere vt ſemper potuiſſet peccare. ꝙ autē peccator peccatū dimiſerit ꝙͣtum ad actum. hoc fuit ex parte deiqui per mortē ſubtraxit ſibi facultatem: ⁊ ideo iuſtūeſt vt puniatur pena eterna ſiue ꝑpetua. Iuxta illd̓Ite maledicti in ignē eternū Math. xxv. Hanc rationem aſſignat Gregoꝰ in. iiij. dyalogorū dicens. Uoluiſſent iniqui ſine fine viuere: vt potuiſſent ſine finepeccare. Quod oſtendunt quia dum viuunt peccarenon deſinunt. Ad magnam ergo iuſticiā ꝑtinet iudicantis vt nunꝙͣ careant ſupplicio. qui dum viuerentnunꝙͣ voluerunt carere peccato. ¶ Quarta ratio ē.quia ratio concupiſcibilis et iraſcibilis errauerunt.p̄ponentes finitū minimū bonum. ſummo bono infinito. Nam diuitie: honores. voluptates et hmōi valde parum ſunt bonū et mixtū cum amaritudine: deꝰautem ſummum bonū eſt: ⁊ non habet amaritudinēconuerſatio ipſius: dicit ſapiens. Miſer autem peccator vt conſequatur illud fragile bonum tꝑale: contēnit et dimittit ſummū bonū. tranſgrediendo eius p̄cepta: et ideo quia in infinitum errauit. in infinitumdebet puniri. Unde dicit Chriſo. ꝙ xp̄s in fine reprobis dicet. oſtendens qͣꝫ iuſte condemnet eos ad penaseternas. Ego propter vos homo factus ſuꝫ: proptervos deluſus. ceſus: et crucifixus. Ego ſuꝑ gloriā meāvos habui et vos omnem rem viliſſimam terre amplius dilexiſtis qͣꝫ iuſticiam meam et fidē. ¶ Quītaratio eſt. quia peccator peccauit in eterno ſuo: ⁊ ideodebet puniri in eterno dei. Eternum hominis ē vitap̄ſens. Hic em̄ eſt ſtatus merendi ⁊ demerendi. Et̓nūdei eſt alia vita que ſemꝑ durat. Non em̄ eſt inconueniens. vt culpa temꝑalis puniatur pena ꝑpetua: cumvideamus iſtud ſeruari in hūana ꝯuerſatōne. vt dic̄Aug. in li. de ciui. dei. xxj. Nā adulteriū. homicidiū.⁊ hmōi qd̓ ꝯmittit̉: ẜm leges hūanas punit̉ morte: ⁊illud quideꝫ maleficiū tꝑale ē. ⁊ cito trāſit actus eiꝰ:pena aūt ꝑpetua. qꝛ .ſ. ſeꝑat a vita iſta: ⁊ cōuerſatōnehominū mors. que ei infert̉. ad quā nūꝙͣ reuertitur.¶ Sexta rō eſt. qꝛ ip̄e pctōr damnatus ſtat ī infernocū volūtate obſtinata in malo ſemꝑ. ⁊ odit deū punitorē eius. Unde et ꝓpter odiū qd̓ hn̄t ad ipſum dicitIohā. in Apoca. ꝙ damnati cū manducauerint linguas ſuas. pͦ dolore blaſphemauerūt deum qui habꝫpoteſtateꝫ ſuꝑ has plagas. Ratio aūt dictat ⁊ iuſticia exigit: vt etiam dicit gregoꝰ. ꝙ ſicut penitētibꝰ etveniā poſtulantibꝰ: iudex debet miſericordiā facere.ita obſtinatis ⁊ cōtumacibus nullam debet veniampreſtare: ⁊ ideo ſemꝑ puniuntur iuſte. cum ſemꝑ ſintauerſia deo et ei rebelles.Quantū ad terciū .§. iij.pͥncipale. dico ꝙ notat̉ ml̓tiplex ⁊ varia pena ī inferno. ī eo qd̓ dr̄. Ad terrā tenebroſā ⁊cͣ. vbi ſignant̉ ſeptem pene infernales. Prima eſt locatio vilitatis. qꝛad terrā. Scd̓a pͥuatio deitatis. qꝛ tenebroſā. Terciacruciatio igneitatis: qꝛ oꝑtā mortis caligine. Quarta ablatio refrigerabilitatis. qꝛ ad t̓rā miſerie. Quīta excecatio v̓itatis. qꝛ tenebraruꝫ. Sexta aſſociatiomalignitatꝭ. qꝛ vmbra mortꝭ. Septīa implicatio inordinabilitatis: qꝛ nullꝰ ordo. ¶ Ꝙtū ad pͥmū dicoꝙ aīa cruciat̉ ī inferno ex vilitate loci vbi ſe reperit:patet em̄ ad ſenſū quia quando nobilis ꝑſona eſt abiudicata et clauſa ab aliquo loco vili. puta ſi rex ponatur in carcere: etiaꝫ ſi nulla alia pena ſenſibili cruciaret̉: ex hac ſolum in carcera tōne multum doleret.Cū igit̉ aīa ſit nobiliſſima regīa. ⁊ ſciat ſe eſſe creatāad habenduꝫ dominiū totius mundi: ⁊ ſibi cōpetat