Capitulum.II.

minus deus ſicut ipſe ait Hiere. ij. Ego te plātaui vineam electam omne ſemen verum .ſ. virtutū in te ponendo. ¶ Prouidit autem eī de tribus ad vtilitatēipſius: vt habetur parabolice Math̓. xxj. videlicet decuſtodia angeloruꝫ: que figuratur per ſepe quod circūdedit ipſi vinee. vt ibi dicit̉. Ꝙͣuis em̄ ſingulis hominibus fidelibus ⁊ infidelibus ſint ad cuſtodiā ſingulares angeli deputati: vltra hoc tamen ſpecialiorimodo et diligentiori eccleſie aſſiſtunt ad cuſtodiam⁊ defendendū a contrarijs. vt patet in veteri ⁊ nouoteſtamento per multa exempla. vt de angelo qui precedebat populum hebreorū in ſuis itineribus Exo.xiiij. Et de angelo qui eripuit Petruꝫ de carcere ⁊ demanu herodis Act. xij. ¶ Secūdo ꝓuidit de regiminę ſpirituali. ſacerdotum: quod figurat̉ in illa parabola per turrim in medio vinee edificatam: ad intuendum et oſtendendū inſidias inimicoruꝫ. qd̓ tantomelius agunt quāto altiores ſunt ſanctitate et pericia. Et in lege nature primogeniti erant ſacerdotes:vt dicit magiſter in hiſtoria ſcholaſtica. ⁊ de Melchiſedech qui erat rex ſalem: ⁊ obtulit Abrahe paneꝫ etvinum in figuram excellentiſſimi ſacramēti eccleſie.dicitur ꝙ erat ſacerdos dei ſummi Gen̄. xiiij. quē hebrei dicunt eſſe primogenitū Nōe: ſcilicet Sem. Inlege moſayca pͥmꝰ ſacerdos ⁊ pōtifex fuit Aaron. offerens panes cum alijs ſacerdotibus deo ſuo ⁊ ſacrificia: in ſignū veri ſacrificij Ieſu chriſti. In lege gratie primus ſacerdos ⁊ pontifex ſummus poſt chriſtūfuit Petrus apoſtolus. Et licet multi ſacerdotes etprelati fuerint ⁊ ſint mali: de quibus dicit Hiere. xij.Paſtores demoliti ſunt vineam meam .ſ. malis exemplis tamen monitis ⁊ ſacramentis cuſtodiūt vineameccleſie. ¶ Tercio prouidit de declaratōe agendorū.et hoc per leges deſignatas per torcular. Nam ſicuttorcular premit ⁊ premēdo ſeꝑat vinum a ſuperfluitate corticis vue. ita lex premit conſcientiā ⁊ remordendo ſeparat virtutes a vicijs. virtutes conſeruando: vicia abijciēdo. Agebat hoc prius lex naturalisex inſtinctu rationis. Sed quaſi deleta eſſet talis lexſcripta in cordibus: propter abundantiam iniquitatis vt legere neſcirēt in ea: addidit plantator huiusvinee eccleſie dominꝰ deus legem moſaycam: ſcribendo in tabulis lapideis legem decem preceptoruꝫ: quedictat ratio naturalis. Et quia ī proceſſu temporisſcribe ⁊ phariſei ꝑuerterant verum intellectum ipſius legis cum ſuis falſis expoſitiōibꝰ: vt patet Math̓.quinto. ſexto. ⁊ ſeptimo capitulis. Ideo chriſtꝰ ſuꝑaddidit legem euangelicā. legem amoris. auferendofalſas expoſitōes diuine legis. ⁊ euacuando ceremonialia per adimpletōeꝫ in ſe et populo ſuo: ac etiamaddendo conſilia.Operarij aūt ī hac §. viij.vinea ſunt non ſoluꝫ p̄lati: ſꝫ ⁊ quicūqꝫ alij. Sꝫ tripliciter oꝑant̉ homīes erga vineam iſtā.Aliqui nequiter ad deuaſtandum.Aliqui excellenter ad fructificandum.Aliqui ſegniter ad degenerandum.Primi operarij ſunt mali: de quibꝰ Pſal̓. Uindemiant eam .ſ. vineam omnes qui pretergrediūtur viam. Exterminauit eam aper de ſilua. Singularis ferus depaſtus eſt eam. Ubi notantur tria genera deuaſtantium vineaꝫ eccleſie: ⁊ his omnibus redditurmerces eterne damnatōis. ſicut Iudas recepit mercedem iniquitatis.Et primi ſunt hypocrite ⁊ ſimulatores: ibi vindemiant eam.Secundi ſunt tyranni ꝑſecutores: ibi exterminauiteam aper de ſilua.Tercij heretici et ꝑuerſores: ibi ſingularis ferus depaſtus eſt eam.

Primi ſunt omnes qui habent fidem ſine operibꝰque mortua eſt. ⁊ ſic cum nomen habeāt ꝙ viuant ratiōe chriſtianiſſimi: tamē mortui ſunt ex defectu operum. vt dicitur Apocalipſis. ij. Hi pretergrediūturviam mandatorum dei: et vineam vindemiant: querentes fructum ſibi: non deo. ſibi ſcilicꝫ ſue ſenſualitati. ⁊ qui ſunt hi hypocrite facientes contra iuſticiamqua colitur vinea eccleſie. Et qui ſint tales inſinuatCyprianus ī libro de duodecim abuſiōibus: dicens.Sapiens ſine operibꝰ. ſenex ſine religione. adoleſcēsſine obedientia. diues ſine elemoſyna. femina ſine pudicicia. dominus ſine virtute. chriſtianus contentioſus. pauper ſuperbus. rex iniquus. epiſcopus negligens. plebs ſine diſciplina. populus ſine lege. per hecinquit ſuffocatur iuſticia q̄ eſt omnis virtus. ¶ Sapiens hic dicitur peritus in aliqua ſcientia precipuemorali ⁊ theologica. Et cū finis talis ſcientie ſit opꝰbonum: propter quod dicit chriſtus Io. xiij. Si hecſcitis beati eritis ſi feceritis ea. Pariter igitur nonhabens opera virtuoſa abutitur ſcientia: et deſtruitoperibus ſuis malis: ſeu furatur fructuꝫ vinee domino: ⁊ pluſqͣꝫ alij imperiti. quia ad horū exempla multum attenditur. ¶ Etas ſenectutis vita īmaculata:vt dicitur Sapien̄. iiij .ſ. eſſe debet. tum quia naturaliter paſſiones in ea mortificantur. tum quia exemplum ceteroruꝫ vt iuuenū eſſe debet ſenex. tum quiapedem habet in fouea. ⁊ ideo ſollicitiſſimus in operibus religionis chriſtiane. ſcilicꝫ orare. viſitare eccleſias. frequenter confiteri ⁊ cōmunicare. predicatōesfrequentare. ⁊ huiuſmodi. Quod ſi non fecerit: ſꝫ inſiſtit lucris. laſciuijs. tabernis et huiuſmodi: vtiqꝫ ſe⁊ alios ſuo exemplo deſtruit vineaꝫ. Et ſibi poteſt illud inuehi. Inueterate dierum maloruꝫ nunc venerunt peccata tua Dan̄. xiij. id eſt nūc punient̉. Tercia abuſio eſt adoleſcens ſine obedientia. Nil ita neceſſarium ⁊ vtile adoleſcenti ſicut ſubijci ſuis maioribus ⁊ obedire. Propter quod dicit̉ Tren̄. iij. Bonum eſt viro ſi portauerit iuguꝫ ab adoleſcentia ſua.ſcilicꝫ ſubiectionis et obedientie. Sicut enim virgula viridis flecti poteſt ad omneꝫ partem defacili. ⁊ ſicut cera mollis omne ſignuꝫ ſigilli apta eſt recipere:ita ⁊ mens adoleſcentis faciliter flectitur ad bonuꝫvel malum ⁊ recipit diſpoſitionem virtutum vel viciorum ẜm eius cōuerſationem. Vnde ſi egredit̉ terminos obedientie ⁊ ſubiectionis: ſequens propriumiudicium ⁊ libertatem: abutitur ſua adoleſcentia: etdiſponitur ad perditionē. iuxta illud Prouerb. xxij.Adoleſcens iuxta viam ſuam ambulans cum ſenuerit non recedit ab ea .i. ſi ſequitur propriam voluntatem et in hoc perſeuerat: poſtea ita obdureſcit ꝙ neſcit ab ea recedere: niſi in ip̄a adoleſcentia ad penitētiam reuertatur ⁊ obedientiam. ſicut egit adoleſcentior prodigus: poſt conſumptiōem ſubſtantie reuerſus ad domum patris: vt habetur Luc̄. xv. ¶ Quarta abuſio eſt diues ſine elemoſyna. cū dominus deusconcedat abundātiam bonorum temporaliū aliquibus vt dent pauperibus elemoſynas: vt ſic facientesſibi amicos demāmona iniqͥtatis: recipiant̉ in eterna tabernacula. Si pauperibus non ſubueniūt: abutuntur ſubſtantia ſua vindemiantes vineam eccleſie inqͣntum reputantur indigentibus illa bona auferre que elemoſynaliter ip̄is potuiſſent ⁊ debuiſſentconcedere. vt notat Ambroſius. xlvij. diſtin. ſicut hi.Unde apoſtolus ſcribit Thimotheo: dicens. Diuitibus huius ſeculi precipe bene agere: diuites fieri inoperibus bonis: facile tribuere: cōmunicare: theſaurizare ſibi fundamentum bonum in futurum: vt apprehendant veram vitam. j. ad Thimo .vj. ¶ Quinta abuſio eſt femina ſine pudicicia. Importat auteꝫpudicicia honeſtateꝫ in actibus ⁊ geſtis exterioribꝰ.quā maxime vecet mulieres habere. iuxta illud. j. ad