Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
73a
Einzelbild herunterladen
 

ex bona voluntate iſta faciunt: ſed etiā mali homīesqui ſignantur per malā arborē. Ad cognoſcenduꝫigitur diſcernendū eos. Notandū eſt. triplex genus fructuum ſeu operū poſſunt produci ſeu fieri abhomine. Aliqui em̄ actus ſunt de ſe mali. adeo nullo modo poſſunt eſſe boni vel bene fieri. Sicut periuria. blaſphemie. oīda. illa que nominat apl̓us operacarnis. dicēs ad Gal̓. v. Manifeſta ſunt opera carnisque ſunt fornicatio. īmunditia. auaritia. ⁊cͣ. Hos fructus arbor bona bona eſt ꝓducere non poteſt. ſedmala producit. Et ex huiuſmodi poteſt manifeſte cognoſci. hec faciens arbor mala eſt. Sed tamen talia opera dici non poſſunt veſtimenta ouiū ſub quibꝰſe abſcondūt falſi ꝓphete .i. hypocrite. quia ipſa nonhabent ſpēm vel apparentiā boni vnde poſſint aliosdecipere. Sunt aliqui alij fructus ſeu actus. qui deſe ſunt boni. ita nullomō poſſunt eſſe mali. vt actꝰilli de quibus ait apl̓us ad Gal̓. v. Fructus aūt ſpiritus ſunt. caritas. pax. gaudium. pacientia. ⁊cͣ. Hi actꝰ ſimiles procedentes a gracia dei producuntur. fiunt a bona arbore et non poſſunt produci a mala arbore dum mala eſt. Sed cum ſciri non poſſit per certitudinem. qui graciam habeat. actus virtutum acqͥſitaꝝ ſunt ſimiles actibꝰ virtutum infuſaꝝ qui procedunt ex gracia. ſunt vere boni. Hinc eſt per certitudinem ſciri non poteſt. ſi faciens illos actus .ſ. caritatis exteriores. pacientie. modeſtie. cōtinētie alia.ſit arbor bona: cum poſſit ſimilia facere ſine gracia.arbor mala .i. malus homo habens malam voluntatem plura illoꝝ opera exterius apparentia poſſit facere. Alij actus humani ſunt. qui dicuntur de genere bonorum. que fieri poſſunt bona mala voluntatevt elemoſina. oratio. ieiunium. huiuſmodi. Et iſtadicuntur veſtimenta ouiū. qꝛ ſunt ꝓprie electoꝝ cumfiunt debito modo .ſ. in gracia. hos fructus producere pōt arbor bona mala. Sed cognoſci plene nonpoteſt. cum ꝓcedunt a mala voluntate ſeu intentiōe.tunc ſunt mali vel ſine gracia. tunc etiam non ſuntvere boni id eſt meritorij. Uel cuꝫ ꝓcedūt a bona voluntate gracia tunc ſunt boni. Per cōiecturam tn̄poteſt diſcerni arbor bona a mala. per quedam oꝑatanꝙͣ per ſigna. Et primū eſt. Si fidei veritas peruertatur in ſe vel in alio oꝑando. ſed firmiter credat viuaciter Ioh̓ .vj. Qui credit in me habꝫ vitā eternam. Secundum eſt. Si mandata eccleſie cōtempnat ſed impleat Math̓. xviij. Qui eccleſiam audierit ſit tibi ſicut ethnicus publicanus Ecc̄s. viij.Qui ſeruat preceptū non experiet̉ quicꝙͣ mali. Tercium eſt. Si per eum nouus ritus viuendi non introducat̉. quod ꝑtinet ad ſuꝑſtitionem ſuꝑbiaꝫ. ſedmunia documenta ſequat̉. Iuxta illud Deutro. xix.Non trāſferes terminos quos poſuerunt patres tuiQuartū eſt. Si charitas proximi per eum non ſpernatur. j. Iohā. iij. Tranſlati ſumus de mortē ad vitāqm̄ diligimus fratres. Sed qui habuerit ſubſtantiāhuius mundi. viderit fratrem ſuuꝫ egere clauſeritviſcera ſua ab eo. quomō caritas dei eſt in illo? Certenon. Quintū eſt. Si peccatū per eum toto conatu fugiatur. Eccleẜ. xxj. Quaſi a facie colubri fuge peccatum. Sextum ſi verbum dei delectabiliter audiatur. Ioh̓. viij. Qui ex deo eſt verbum dei audit. vl̓melius. Si equanimiter aduerſa dulciter patiaturUnde xp̄s Math. vij. Nunquid colligunt de ſpinisvuas aut de tribulis ficus .i. de aduerſitatibus feruorem ſpiritus et dulcedineꝫ caritatꝭ. q. d. non hypocrite. ſed vere bone arbores. Septimum eſt. ſi per eumoperibꝰ bonis gloria mundi querat̉. Io. vij. Quiquerit gloriā eius qui miſit illum. hic verax eſt iniuſticia in eo non eſt. Hos actus tanqͣꝫ fructus bonosducit bona arbor. fructus contrarios qui ſunt mali

malos cōtrarios bonis. ſignū eſt ē bona arbor. De ſenſualitate. Capitulum. xvj.Einde videndum eſtIde ſenſualitate que idem eſt appetitꝰ ſenſitinus. Circa quā notāda ſunt quatuor .ſ.diffinitio. ſubiectio. offenſio. duratio.Et quātū ad primū .§. j.ſciendum magiſter ſen. li. ij. di xxiiij. ſic diffinit ſenſualitatem. Senſualitas eſt quedā vis anime īferior.ex qua eſt motus qui intendit̉ in corporis ſenſus. atqꝫappetitus rerum ad corpus ꝑtinentium. Pro cuiꝰ declaratione ſciendū motus ſenſualitatis in duo tendit .ſ. in ea que ẜm exteriores ſenſus delectabilia ſuntet hoc eſt qd̓ dicitur in diffinitione ex ſenſualitateeſt motus. qui intendit̉ in corporis ſenſus. Secundotendit ad ea que nociua vel incōuēientia corpori. ẜmſolam extimationem cognoſcuntur. Et ſic in diffinition dr̄. ex ſenſualitate procedit appetitus reruꝫ adcorpus pertinentium. Sic igitur ſenſualitati duo attribuunt̉ .ſ. motus appetitus. Cuius eſt. quia licet ſenſualitas ſit vna potentia. eiꝰ tn̄ ſūt plures actꝰ eque primi. ſꝫ ẜm ordinem abinuic ſe habentesMotus em̄ ſenſualitatis eſt quedam inclīatio ad ſenſus corporis. .ſ. appetimus ea que per ſenſus corporis apprehenduntur. Unde ad ſenſualitatem pertinent duo .ſ. corporis ſenſus quaſi preambuli et appetitus ſenſitiuus. qui eſt inclinatio vel motus cōſeq̄n̄sapprehenſionem ſenſitiuam. ſic appetitus ſenſitiuꝰinqͣntū fertur in aliquid vel inclinatur: eſt cōueniēsnature ſentientis. ſicut cibus potus alia huiuſmodi que ſunt neceſſaria corpori. Secunda ratio eſt.qꝛ illud eſt conueniens potentie ſenſitiue. ſicut colorpulcer eſt delectabilis viſui ad videndū. ſonus moderatus ē cōueniens delectabilis auditui ad audiē. ſic de alijs. Et ſic appetitus ſenſitiuus eſt meliorinter appetitū naturalem rōnalem. Suꝑior eſt em̄appetitui naturali. qꝛ appetitus naturalis qui eſt inclinatio nature in rem vl̓ opus ſibi cōuenientem: eſtabſqꝫ ꝓpria apprehenſione .ſ. ip̄ius appetitus. licet ſeqͣtur apprehenſionem inſtituētis naturā. ſicut appetitus naturalis lapidis eſt inclinatio vel motus deorſum. Sed appetitus ſenſitiuꝰ fertur et inclinat̉ in aliquid mediante ꝓpria apprehenſione .ſ. noticie ſenſitiue. Eſt tamē inferior appetitui naturali. qꝛ appetitꝰrōnalis fertur et inclinat̉ in bonitatē rei abſolute. ſſꝫſub tali vel tali cōſideratōne: puta. vel quia eſt vtilisvel quia eſt delectabilis. Hec aūt ſenſualitas figurata eſt in temptatione primoꝝ parentum. Nam ẜmAug. ij de trini. Serpens aſſimilat̉ ſenſualitati.ſerpens non ſolum oſtendit ꝓpoſuit mulieri delecta vel pomum. ſꝫ etiam inclinauit mulierē in affectūpeccati. Mulier v̓o cōꝑatur inferiori ratiōi. eo acquieuit ſerpēti .ſ. ſenſualitati. Uir aūt aſſimilat̉ ſuperiori rationi. eo occaſione ſerpentis ad peccatuꝫallicientis. vir .i. ratio peccato cōſentijt. Sꝫ idē Augu. contra manicheos alit̓ aſſignat iſta .ſ. ſerpensfiguraret ſenſum. eo ſicut ſerpens ꝓpoſuit oſtēditpeccatū. ita ſenſus exteriores. Mulierē aſſimilat ſenſualitati vel cōcupiſcentie. eo mulier inclinauitad peccandū. ita ſenſualitas vel cōcupiſcentia inclinat affectū ad peccandum. Uir v̓o aſſimilat̉ rōni. eo ſicut vir credidit mulieri. ita ratio ſenſualitati velcōcupiſcentie. hec. b. Tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxxj. Et inſtionibꝰ de veritate. Greg. v̓o dicit per ſerpentē ſignificari dyabolum. per mulierem carnem .i. ſenſualita