Capitulū.XIII

Nec extollas te ſupra virtutē tibi collatam vel regulam tibi prefixam a deo. ponendo te. ⁊ appetendo q̄ſunt ſupra conditionem tuam. Nam ꝙ ſuperbia extollat oſtendit abdias propheta dicens. Superbiacordis tui extulit te id eſt ſupra te tulit. appetendo q̄ſupra conditōnem tuā ſunt. et maiora de te extimando ꝙͣ habeas. Ex hoc aūt ſequitur ruina magna ꝓutdicitur ꝓuerb̓. xviij. Anteꝙͣ cōteratur exaltatur corhominis .i. propter hoc cōteritur. volūtas hominis.vt ad nihilum redigantur merita eius et virtutes etbona. quia ſe exaltauit ꝑ ſuperbiaꝫ quod patet in lucifero et nabuchodonoſor. qui dicebat in corde ſuo.In celum aſcendam ſuper aſtra dei exaltabo ſoliummeum ⁊cͣ. Iſa. xiij. Et ſequitur ad infernum detraheris. quod exponit̉ a doctoribꝰ de vtriuſqꝫ ſuperbia.ſcilicet dyaboli et nabuchodonoſor. Deprimendumigitur eſt cor noſtrum et humiliandum quod ip̄e ſaluator exemplo et verbo nos docuit dicens. Diſcite ame. quia mitis ſum et humilis corde Math̓. xj. Etrationem videtur aſſignare pͣs. quare deo ſubijci debet volūtas noſtra. ⁊ ſic cor deprimere dicens. Nōnedeo ſubiecta erit anima mea ⁊cͣ. Certe ſic: propt̓ cauſas que ſequuntur .i. ſua beneficia. vt dicit hugo cardinalis ſuper pͣs. Et primo ꝓpter beneficium redem/ptionis. Ab ipſo enim ſalutare meum .i. ih̓us ſaluator a deo miſſus. Scd̓o ꝓpter beneficium creatōnis.Nam et ipſe deus meus. Tercio propter beneficiuꝫiuſtificatōnis. ibi. ⁊ ſaluator meus. Quarto propterbeneficium ſuffragatōnis in anguſtijs et temptationibus. ibi. ſuſceptor meus. Eſt autē ſubijcienda aīadeo vt diſcipula magiſtro. Iſa. l. Audiam quaſi magiſtrum .i. obediā. Item ſubijcienda vt creatura creatori Iſa. xlv. Ue qui contradicit factori ſuo. Itemſicut materia artifici. Hiere. xviij. Sicut lutū in manu figuli. ſic omnes vos in manu mea dicit dominꝰ.Item ſicut ſponſa ſponſo Iſa. lxj. Exultauit animamea in domino. quia induit me veſtimento ſalutis⁊c̄. Item ſicut ancilla domine. j. Reg. xxv. Famulatua ſit in ancillam vt lauem pedes ſeruorum dominiſui. Et pͣs. Sicut oculi ſeruorū in manibus dominorum ſuorū. His igitur modis humiliandum eſt deo.¶ Quinto eſt cor in bono exercendū non ocio dimittendum vel malo occupandū. Et hoc optime ip̄a natura docet. Nam vt dicit Rabi moyſes. Sicut ſe hꝫcelum ad vniuerſum materialē: ita cor ad corpus animalis. Celum em̄ nunqͣꝫ quieſcit: ſed ſemper mouet̉ita et cor. quod ꝑ pulſuꝫ manifeſtatur. Huius cordismotus ſi ad horam ceſſaret deficeret vita animalis.Sicut etiam deficiente motu celi ceſſaret motus generationis et corruptionis et alterationis in iſtis inferioribus. Eſt aūt ip̄m cor rubicundū. acutū in ſummo ad modum flamine ignis. ad innuendū ꝙ debetcor anime .i. voluntas exerceri ẜm ignem charitatis.Un̄ Eccl̓s. xj. dicit̉. In bono ſit cor tuum .ſ. oꝑe occupatū. Eſt aūt exercendū in bono multiplicit̓. Primo .ſ. circūcidendo vnde Hiere. iiij. dicit̉. Circumcidimini dn̄o et auferte preputia cordiū veſtroꝝ .i. auferte ſuꝑfluitates ab appetitu rationali. ad quas inclinat appetitꝰ ſenſualis. delectabiliū .ſ. in cibis ⁊ venereis. quo ad honorem et famā et ſcientiā et ſuꝑſtitiones. Reprehenſi fuerunt iudei a prothomartyreſtephano de hac circūciſione dicente. Incircumciſicordibus ⁊ auribus vos ſemper ſpiritui ſancto reſiſtitis. Actuū. vij. Ubi oſtendit̉ grauitas mali huiꝰ incircūciſionis. quia .ſ. ꝑ hoc reſiſtitur ſpiritui ſanctone in cor intret. Eſt etiam a triſticia immoderata reſecandum. quia vt dr̄ ꝓuerb̓. xxv. Triſticia viri nocetcordi. Nec eſt ꝯtra illud Eccl̓s. vij. Cor ſapiētis vbitriſticia .i. ſapiens morat̉ in triſticia cordis. qꝛ hoc intelligitur de triſticia vtili penitentie et moderata.

¶ Scd̓o cor eſt ad deum in oratione erigendū. ꝑ affectū intenſum. Tren̄. iij. Leuemꝰ corda nr̄a cū manibus .i. oꝑbꝰ ad deū. Hinc et ciprianꝰ ait. Qn̄ ſtamusad orōnem fratres. inuigilare et incumbere ad p̄cestoto corde debemꝰ ⁊c̄. de cōſe. diſ. j. qn̄. Et eccl̓i. xxxix.dicit̉ de iuſto viro. Ꝙ tradet cor ſuū ad vigilandumdiluculo .ſ. ꝑ meditationē ⁊ oratōneꝫ attentā. ad deūqui fecit illum. Nam de orantibꝰ et laudantibꝰ deuꝫſine attentōne et affectu dicit dominus Iſa. xxix. etMath̓ xv. Populus hic labijs me honorat cor autēeorum longe eſt a me .ſ. diſtracti in alia ⁊ affecti ad vicia. ¶ Tercio cor eſt exercendum inqͥſitōne ꝑ ſtudioſitatē. Mouet em̄ affectus cordis intellectū ad inquirendū veritatē. ⁊ p̄cipue de deo. Sed in ſimplicitatecordis querite illum. ait ſapiens Sapientie pͥmo .i.pura intentōne ad placendū illi et fruendum eo. nōad diuitias et honores obtinendos. vt faciunt homines mūdi querētes ꝓſperari: et ſcire diuina vt vocentur ab homībꝰ rabbi. Regina ſabba que fuit ita ſtudioſa. ꝙ venit a finibꝰ mūdi audire ſapientiam ſalomonis cum locuta fuiſſet omnia que erant in cordeſuo ſalomoni. vt dicit̉. ij. paralippo. ix. Dubia et obſcura inqͥrendo ab eo: de omībꝰ fuit edocta. ¶ Quarto in ſufferendo increpatōnes. Vnde ꝓuer. xv. dicit̉.Qui acquieſcit increpationibus poſſeſſor eſt cordis.Acquieſcit aūt qui nō ſolum ſuffert pacienter reprehenſiones dei vel hominū: ſed etiā cognoſcit ſuuꝫ defectum vnde emēdatur. et ſic cor poſſidet habens inſua poteſtate. non ſubditum paſſionibus ire et odijet huiuſmodi. Unde ẜm Iſidoꝝ. Ideo natura incluſit in pulmonē cor. vt cum ſanguis accenditur periram circa cor. humectetur ex humore pulmonis nenimis inardeſcat. ¶ Sexto eſt cor refouendū. Cumem̄ vt dictum eſt cor cōtinue laboret: oportet ꝙ ꝯfortetur ad ſufferendū laborē. Sic et corpus nr̄m oportet ꝯfortare et cibare. vt poſſit in exercitio ꝑſeuerare.Et hoc eſt qd̓ dicit pͣs. Uiriliter agite et ꝯfortet̉ corvr̄m q. d. Ut poſſitis perdurare in virtuoſis actibusconfortetur voluntas. Et quibus modis ip̄m cor cōfortetur et roboretur. idem oſtendit dicens pͣs. ciij.Panis cor hominis confirmet. Nec eſt credendumſolum de pane materiali locutum fuiſſe ꝓphetam. qꝛꝓphete intendebant docere populos ſpiritualia noncorporalia et naturalia. Sed principaliter de paneſpirituali ſub ſimilitudine corporalis. quia ſicut panis materialis fortificat corporis cor ita panis ſpiritualis ſacre doctrine vel euchariſtie. corroborat ⁊ cōfirmat in bono cor anime .i. voluntatē. In cuiꝰ figuram dominus iheſus. turbas ſequentes eum in deſerto noluit dimittere ieiunas. ne (vt ip̄e ait) deficerentin via. Sed ſatiauit eas pane vt fortificarētur. vt habetur Mar̄. viij. Sic ſequentes xp̄m in deſerto mundi. oportet pane verbi dei refici. ne deficiant ſpirituEt qui in emaus cum xp̄o venerant: dicebant. Nōne cor noſtrum ardens erat. ⁊cͣ. Luce. vltimo. Et helyas ſumpto pane ſubcineritio. quod ſignat euchariſtiam ẜm. b. tho. in officio corꝑis xp̄i. Ambulauit infortitudine cibi illius confortatus vſqꝫ ad montemdei. vt habetur. iij. Reg. xix. Mons dei eſt vita et̓na.Confortatur cor etiaꝫ vino. quia letificat cor hominis. et omnem mentem facit ſecuram al̓s ſerenaꝫ. Ethoc vinum eſt iocunditas mentis ſpiritualis. Undedicitur Eccl̓i. xxx. Iocunditas cordis hec eſt vita ideſt cōſeruat vitam ſpiritualē ſicut ⁊ corporalē. Odoribus quoqꝫ confortatur cor ⁊cͣ. vt dicit̉ ꝓuer xxvij.Odores ſpirituales ſunt exempla ſanctorum qͥbꝰ cōfortat̉ cor et animatur ad bona. ¶ Septimo et vltimo eſt vniendum ſeu in vnitate ſeruandum. Sicutnatura vnum cor dedit corpori. ita ⁊ vnam voluntatem anime quo ad potentiaꝫ. Sꝫ ꝙͣtū ad actus eius