.IIII.Titulus

¶ Etuꝫ ad pͥmum ſciendū. ꝙ peccatū facit cor i. voluntateꝫ durum vt lapis. vt quēadmodū lapis ⁊ aliadura reſiſtunt tactui nec recipiunt imp̄ſſioneꝫ digitiſicut mollia vt cera. ita peccatoris cor ita obduraturꝙ reſiſtit tactui diuine inſpiratōnis. nec recipit impreſſionem digiti .i. ſpirituſſancti: qui dicitur digitꝰdei. ꝑ gratie infuſionem. Unde et de dyabolo ⁊ quolibet membro eius id eſt peccatore dicitur Iob. xlj.Cor eius indurabitur quaſi lapis. Nec intelligi pōtde corde carneo: quia dyabolꝰ corpus non habet. Sꝫintelligitur de voluntate. que eſt in malum obſtinata. Emolliendum eſt ergo cor et mollificandum. Etratio huius eſt. propter magnum nocumentum indeſequens. Nam vt dicitur Eccl̓i. iij. Cor duruꝫ malehabebit in nouiſſimo. Et declarat Bern̄. proprietates cordis duri dicens in libro de cōſideratōne. Cordurum eſt quod cōtritōne non ſcinditur. p̄cibꝰ nō flectitur. minis nō cedit. flagellis obduratur. ⁊ tale corhabens in nouiſſimo male ſe habet. quia ſicut lapiset omnia grauia tendūt ad centrum: ita habētes corobduratu in malis: deſcendunt ad infernum qui eſtin centro terre. Sicut accidit pharaoni: cuius cor obduratum. quia nec minis dei nec flagellis eſt nec monitis emollitum. Demum deſcenderūt in profundūqͣſi lapis. vt dicit̉ Exodi. xv. Ipſe .ſ. pharao cum exercitu ſuo deſcenderūt in ꝓfunduꝫ maris rubri. quo adcorpus et in ꝓfundū inferni. quo ad animā. ¶ Emolliendū ē cor nr̄m. quod et ipſa natura docet. que nōdedit nobis cor eneū lapideū aut oſſeum: ſꝫ carneuꝫ.Emollit̉ aūt a ſua duritia ꝑ oꝑa de genere bonoruꝫ.vt ieiunia. elemoſynas. oratōnes. et alia hmōi. Un̄gregꝰ. de ꝑmanēte in pctō mortali dicit. Interim qͥcquid boni facere poterit hortamur vt faciat. vt deuscor eiꝰ illuſtret ad penitentiā de pe. diſ. v. falſas. Qn̄em̄ illuſtrat̉ tūc mollificatur .i. diſponit̉ et habilitat̉Qd̓ quia deus oꝑatur hāc mollificatōneꝫ. ꝓpt̓ quoddicit ꝑ Ezech̓. xxxvj. ca. Auferā a vobis cor lapideuꝫid eſt obdurationē: et dabo vobis cor carneū .i. mollificationem. Ideo orandus eſt vt tollat duritiam.¶ Ꝙͣtum ad ſcd̓m idem de ablutōne. Nota ꝙ deusprincipaliter ab homine cor expoſtulat. Un̄ dicit ꝓuerb̓. xxiij. Fili prebe mihi cor tuū. non dicit manuꝫ.pedem vel caput aut cerebruꝫ: ſed cor. i. voluntatem.Manū offert deo. qui oꝑa de ſe bona tantū facit. Pedes qui ad eccleſias vel indulgētias vadit. Caput p̄bet ſeu cerebrū qͥ vacat cognitōni diuinoꝝ ſpeculando tm̄. Sed iſta non ſufficiunt ad ſalutē. ſed oportetcor .i. voluntatem deo offerre. Eſt em̄ deus ſimil̓ cuidam aui. que dr̄ felix. hec cuꝫ paſcit̉ de preda nō vultniſi tm̄ cor. Sic glorioſus deus de corde .i. affectibushominū erga ip̄m paſcit̉ ſeu delectat̉. Sꝫ quia vt dīꝓuerb̓. xx. Quis pōt dicere. Mundū eſt cor meū. purus ſum a peccato. qͣſi diceret nullus. Deus aūt ſumma puritas ē. Et inter lilia paſcit̉. vt dicit̉ in Canti.j. mentes puras: ideo abluendum eſt cor ipſum. Ethoc ip̄e precepit dicēs Hiere. iiij. Laua a malicia cortuum. Cor corporis vtiqꝫ lauari non pōt viuente homine. loquit̉ ergo de corde ſpūali aīe .i. volūtate: quelauari non pōt aqua materiali. Sed lauari pōt ⁊ debet aqua ſpūali .ſ. lacrimis mentis .i. deteſtatōne ⁊ ꝑfecta diſplicētia ipſoꝝ peccatoꝝ. vt ſic purificet̉. Adquod hortatur Iaco. dicēs. iiij. ca. Purificate cordaveſtra. ſubdens modū. Miſeri eſtote et lugete .i. dolētes. Sicut em̄ circa corꝑa hūana videmꝰ. ꝙ cōtrariacontrarijs curant̉ ẜm medicinā. vt infirmitas ex humoribus frigidis contracta ꝑ remedia calida. et infirmitas ex nimio calore ꝑ frigida ſeu recentia remouet̉. Itē ẜm. b. tho. in. iiij. diſ. xvij. Cuꝫ pctm̄ qd̓ maculat animā ꝯmittatur ꝑ nimiam cōplacētiam ⁊ inordinatā voluntatē. ad hoc vt tollatur ab ea. oportꝫ

contrariū fieri .ſ. ꝙ ꝑ penitentiā habeat anima deteſtationē volūtatis de ipſo peccato ⁊ diſplicentiā ẜmrationē: ita ꝙ nullo modo voluiſſet cōmiſiſſe: ſed potius mortem incurriſſe qͣꝫ peccatū mortale. Eſt enimpenitētia ẜm ambro. dolor cordis et amaritudo aīepro peccatis cōmiſſis. de pe. diſti. iij. Et ꝓpterea dicebat ꝓpheta Iohel̓. ij. c. Scindite corda vr̄a .i. conterimini voluntate. et non veſtimēta veſtra ſuppletm̄.id eſt corꝑa que ſcinduntur quaſi ꝑ abſtinentiā. Sꝫnon ſufficit hoc ſine contritōne. Cui ad ꝑfectiorē porificatōnem addenda eſt ꝯfeſſio temꝑe cōgruo et cōpleta. Un̄ dicitur Tren̄. ij. Effunde ſicut aquaꝫ cortuum. vt .ſ. quicqͥd malicie eſt in corde. totū confiteatur cum circūſtantijs p̄cipue neceſſarijs. ſicut cuꝫ devaſe materiali effundit̉ aqua non remanet. nec ſapornec odor nec color vel aliud. Tercio cor eſt cuſtodiendum et multū diligenter. Un̄ ꝓuer. iiij. dicit̉. Omnicuſtodia cuſtodi cor tuuꝫ. qm̄ ex ipſo vita ꝓcedit. Ethoc ipſum natura docet. que circa cor materiale poſuit plures cuſtodias anteꝙͣ poſſet ꝑueniri ad ipſumet ledi. vt carnem et oſſa ſeu coſtas et pulmonem. Etꝓpter multiplicē cuſtodiā eius appoſitaꝫ. dicitur qͣſicuſtodituꝫ. Uel aliter et melius dicit̉ quaſi cuſtodiaomniū rerū .ſ. corporis. vt dicitur in catholicon. Eſtaut ip̄m cor anime .i. volūtas. ſicut quoddā caſtꝝ ſeupalatiū obſeſſum ab inimicis. qd̓ cum habeat ml̓tasportas vel aditus. niſi circūquaqꝫ bene cuſtodiatur.Una ſola porta vel rimula aperta vel nō cuſtoditadefacili intrat hoſtis ⁊ capit. Et ideo dicit SalomōOmni cuſtodia .i. plena non in ꝑtem. Senſus exteriores ſunt porte. vt viſus. auditus. guſtus. odoratus.et tactus. Et iſtas oportet cuſtodire. Etiaꝫ concupiſcibilis et iraſcibilis ſunt porte. inde ſurgentes paſſiones intrāt ad voluntateꝫ. vt illicite aſſentiat maliset dyabolus ꝑ eas. Un̄ ꝑ amorē pecunie inordinatū.intrauit dyabolus in cor iude. vt traderet dn̄m ih̓mvt dicit Ioh̓. euāgeliſta. xiij. Intrauit aūt in cor nōeſſentialit̓: ſꝫ ꝑ effectū malicie .ſ. inſtigādo ⁊ inducendo ad illud malū. vt dicit Beda. Sꝫ ⁊ ip̄m cor etiaꝫex ſe īclinat̉ ad mala appetēda: ꝓpt̓ qd̓ dr̄ Hiere. xvij.Prauū ē cor hoīs .i. aptū ad volendū praua: ⁊ defacili etiaꝫ recedit a bonis ꝓpoſitis ⁊ affectibꝰ ſeu cogitatōnibꝰ. Iuxta illud pͣs. Cor meū dereliqͥt me .i. dumbona cogitarē et optarē. imꝑceptibilit̉ receſſi ab illis bonis cogitatōnibꝰ ⁊ affectōnibꝰ. Oportet gͦ omīcuſtodia cuſtodire cor qͦ ad impugnatōnes demonis.carnis paſſiones. et ip̄ius volūtatis vanitatē ⁊ maliciā: al̓s pctm̄ intrat ī ip̄m defacili ⁊ occidit aīam. Incuiꝰ figurā. ij. Reg. iiij. dr̄. ꝙ yſboſeth filiꝰ ſaulis rexiſrahel cū poſuiſſꝫ ī cuſtodiā palatij ſui muliereꝫ purgantē triticū. Duo pͥncipes latronū rechab. ⁊ banaaocculte intrauerūt in domum ipſa dormiente. ⁊ yſboſeth quieſcentē et dormiētē in inguine ꝑcuſſerūt. ablatiſqꝫ ſpicis receſſerunt. Palatium ſeu domus yſboſeth eſt cor nr̄m. ad cuius portā ⁊ adituꝫ. non ſufficitponere cuſtodiā: ſed oportꝫ ſtatuere virilē. non mollem cuſtodiā. ⁊ diligentē et fortem .ſ. rationem. q̄ nondormitet pre tedio: ſed vigilās ꝑſeueret ad diſcernēdum cogitatōnes ⁊ affectꝰ bonos a malis. Ꝙ ſi dormitauerit. demones ꝑ vicia carnalia vel ſpūalia. ſeuper peccata oꝑis aut ſaltem cogitatōis latent̓ intrātet occidūt animā priuatā gratia. et auferūt ex domocordis ſpicas omniū virtutū. Uigilandū eſt ergo circa cuſtodiā cordis. Unde dicit̉ Ecc̄i. xxj. Qui timetdeū conuertetur ad cor .i. totū ſe v̓tet et vndiqꝫ ad cuſtodiendum cor. ¶ Quarto eſt deprimendū ex penitentia et diligenti cuſtodia ſui. qn̄qꝫ orit̉ ſuꝑbia. Etideo vt dicit̉ Eccl̓s. ij. Depͥme cor tuū .i. deorſuꝫ p̄meet inclina ꝑ huīlitatē. ꝯſiderādo vilitatē tuā ſb̓mittēdo volūtatē ip̄aꝫ ſeu cor. dei volūtati ⁊ mādati eiꝰ