Titulus.IIII.

di temporalis. Qui igitur inclinat cor ſuum .i. proponit ad facienduꝫ iuſtificationes domini .i. ad ſeruandum mandata et ad faciendū bona propter hanc retributionē vt .ſ. proſperetur a deo in temporalibꝰ. nōhabet rectam intentionem. vnde nec meretur. Sic etxp̄c dixit quibuſdam non recta intentione eum ſequētibus. Queritis me non quia vidiſtis ſigna: ſed quiamanducaſti ex panibꝰ meis. et ſaturati eſtis Ioh̓. vj.Quidaꝫ alij aliqua bona faciunt hac intentione. vttemporalem gloriam inde conſequantur de quorumnumero fuerunt phariſei. de quibus xp̄c ait. Omniaopera ſua faciunt vt videant̉ ab hominibus Math̓.xxiij. Sed receperunt mercedē ſuam. dicit ip̄e Math̓.vj. ¶ De ſcd̓a retributione .ſ. penalitatis dicit̉ Iſa.iij. ca. Ue impio in malū. Retributio enim manuuꝫſuarum .i. operum fiat ei. Et ad Heb̓. ij. ca. Omnis p̄uaricatio et inobedientia accipit iuſtam mercedē retributionis .ſ. pene. Qui ergo ſeruat mādata hac intentione principaliter propter retributionē pene infernalis .ſ. euitandam. non habet intentionē debitānec meritorie operatur. Oportet em̄ ẜm aug. nonſolum timere deum iudicem et punitorē peccatorū: ſedetiam vt anxietur pro gloria. de pe. di. vij. Et regulaiuris dicit. Qui ex timore facit preceptum. ⁊ ſi bonūeſt quod facit. non tamen benefacit. Sic etiaꝫ qui cauent ſe a peccatis. vel bona aliqua faciunt vt nō flagellentur a deo. et non alia intentione principaliterparum vel nihil grati ſunt deo. Sicut achab rex iſrahel. qui ex comminatione Helie humiliatus eſt exterius deferendo cilicium et ieiunando. ad euadenduꝫpenam ſibi cōminatam. iij. reg. xxj. ¶ De tercia retributione dicit apl̓us de veris fidelibus. A domino accipietis retributionem Col̓. iij. Et hanc eſſe magnāinnuit ſapiens dicens Ecc̄i. xij. Inuenies retributōnem magnam. et hoc ſimpliciter quia in huiuſmodiretributione continentur omnia bona. Iuxta illudpͣs. In cuſtodiendis illis retributio multa. Et ſi aliquis intenderet deo ſeruire. et mandata eius cuſtodire ꝓpt̓ bona glorie .ſ. diuitias. honores. pacē. ſecurit atem. ſanitateꝫ. ſapientiam. gaudiū. et alia huiuſmodibona. que iuſtis promittuntur in vltima retributione. habendo reſpectuꝫ ad iſta principaliter et non addeum. adhuc non eſſet recta intentio: ſed amor mercēnarius. quo ſeruus operatur propter mercedem pͥncipaliter ex labore conſequendaꝫ. Sed ſeruiendo pͥncipaliter deo bona faciendo propter ipſum conſequēdum in quo et ex quo ſunt omnia predicta bona. qm̄retribuēs eſt dominus vt dicitur Ecc̄i .xxxv. Iſte talis habet amorem filialem. et oculum ſimplicem perfecte intētionis bn̄ in gratia operādo. Et ꝓpter hācintentionem ſemper meretur et augetur premium eius. Sic gͦ ſit oculus tuus ſimplex. vt dicere valeas cūpͣs. Inclinaui cor meuꝫ ad faciēdas iuſtificatōes ⁊cͣ.¶ Capitulum ſeptimuꝫ. De electione prout eſt actꝰvoluntatis.Onſequenter agēdūde actibus voluntatis qui ſunt in comparatione eorum que ſunt ad finem. reſpectuquorum voluntas dicitur liberum arbitrium. eadeꝫpotentia realiter cum voluntate: ſed differens ratione. Horum primus dicitur electio. Ꝙ electio ſit actꝰvoluntatis. non rationis. patet per ph̓m in. iij. ethicorum. qui dicit. ꝙ electio eſt deſiderium eorum queſunt in nobis: deſiderium autem eſt actus voluntatis. Sciendum tamen ẜm b. tho. prima ſcd̓e. q. xiij. arti .j. ꝙ electio importat in nomine ſuo aliquid ꝑtinēsad rationē. et aliquid pertinens ad voluntatē. Dicit

enim ph̓us in .vj. ethicorum. ꝙ electio eſt appetitꝰ intellectiuus vel appetitus intellectus. Qn̄cunqꝫ autēduo concurrunt ad aliquod vnuꝫ conſtituendū. vnūeorum eſt vt formale reſpectu alterius. Unde grego.nicenus dicit. ꝙ electio neqꝫ eſt appetitus ẜm ſeipſaꝫneqꝫ conſilium ſolum: ſed aliquid ex his compoſituꝫSicut enim dicimus animal ex anima et corpore cōpoſitum eſſe. Neqꝫ vero corpus eſſe ẜm ſeipſum neqꝫanimaꝫ ſolam. ſed vtrunqꝫ: ita electionem. Eſt auteꝫconſideranduꝫ in actibus anime. ꝙ actus qui eſt vnius potentie eſſentialiter vel habitus. recipit formā ⁊ſpecieꝫ a ſuperiori potentia vel habitu. ẜm ꝙ ordinatur inferius a ſuperiori. Si em̄ aliquis actū fortitudinis exercet ꝓpter dei amorē. actus quidē ille materialiter eſt fortitudinis. formaliter aut eſt actus charitatis: Ꝙͣuis ergo rō quodāmodo voluntatē precedat. et ordinet actuꝫ eius inꝙͣtum .ſ. voluntas tenditin obiectum ſuum. ẜm ordinem rationis. eo ꝙ vis apprehenſiua appetitiue ſuum obiectum repn̄tet: tamēin huius ſubſtantia actus materialiter ſe habꝫ ad ordinē. qui imponit̉ a ſuperiori potētia. Et ideo electōnon eſt actus rationis ſed volūtatis. Perficit̉ em̄ electio in motu quodam anime ad bonum quod eligit̉.Et ꝙͣuis electio importat quandā collationem quavnuꝫ alteri prefertur. Conferre autē licꝫ ſit rōnis: tamen electio nō ē eſſentialiter ipſa collatio: ſed collatio eſt precedens ad electionem. ¶ Electio nō eſt brutorum. Unde grego. nicenus dicit. ꝙ irrationabiliaet pueri non eligunt. Ratio huius eſt ẜm b. tho. vbiſupra. arti. ij. ꝙ cum electio ſit p̄acceptio vnius reſpectu alterius. neceſſe eſt ꝙ electio ſit reſpectu pluriumque eligi poſſunt. Et ideo in his que ſunt penitus determinata ad vnū. electio non habet locum. Eſt autē differentia inter appetitum ſenſitiuū et intellectiuum ſeu voluntatē. quis appetitus ſenſitiuus eſt determinatus ad vnum aliquod ꝑticulare. ẜm ordineꝫnature. vt ex predictis patet. Uolūtas aūt ẜm ordinem quideꝫ nature determinata eſt ad vnuꝫ cōmunequod eſt bonuꝫ: ſed indeterminate ſe habet reſpectuꝑticulariū bonorū. Et ideo proprie volūtatis eſt eligere. nō aūt appetitus ſenſitiui qui ſolū eſt in brutiset ideo eorū nō eſt electio. ¶Ꝙuis autem aīalia appetant aliquid propter fineꝫ vt comedere propter viuere. non tamen in eis eſt electio. quia non omnis appetitus alicuius propter fineꝫ vocat̉ electio: ſed oportet ꝙ ſit cum quadam diſcretione vnius ab altero.qd̓ eſſe non poteſt. niſi vbi appetitus pōt ferri in plura. Item ꝙ brutum animal preaccipit vnum potiusꝙͣ alterum. vt ouis vnam herbam ⁊ non aliam. abſqꝫelectione mouetur in illud. Sicut etiam ignis abſqꝫelectione mouet̉ ſurſum non deorſum. Statim enimquod per ſenſum vel imaginationem repreſentat̉ bruto aliquid ad quod naturaliter inclinatur eius appetitus. abſqꝫ electione in illud mouetur. Ꝙ etiam appareant alique mirabiles ſagacitates in quibuſdaꝫanimalibus. vt canibus. aꝑibus et huiuſmodi. procedit hoc inꝙͣtum hn̄t naturalem inclinationem et inſtinctum ad quoſdā ordinatiſſimos ꝓceſſus: vtpote aſumma arte diuina ordinatos. Sicut et ſagitta directe tendit ad ſignum ex motione ſagittantis. ac ſi haberet rationem dirigentem. et propter hoc dicunturilla animalia ſagatia et prudentia et non quia in eisſit ratio vel electio..§. j.Electio eſt eorumque ſunt ad finē. ſicut voluntas eſt finis. vt dicit philophus in tercio ethicorum humanorum actuum etpoſſibilis. Pro huius declaratione dicit b. tho. pͥmaſcd̓e. q. xiij. articū. iij. ꝙ electio conſequitur ſententiāſeu iudiciū. quod ē ſicut ꝯcluſio ſilogiſmi operatiui.