Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
58a
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.VI.

ſe. et ſic ſimplicit̓ ſunt duo motus volūtatis in vtrūqꝫ. Alio modo poteſt conſiderari ẜm ꝙ voluntas fertur in id quod eſt ad finem propter finem. Et ſic vnꝰet idem ſubiecto motus voluntatis eſt tendens in finem et ad id quod eſt ad finem. Cum enim dico volomedicinam propter ſanitatem. non deſigno niſi vnuꝫmotuꝫ voluntatis. cuius ratio eſt. quia finis eſt ratiovolendi ea que ſunt ad finem. Idem autem actus cadit ſuper obiecto. et ſuper rationeꝫ obiecti: ſicut eadem eſt viſio coloris et luminis. et eſt ſimile de intellectu. qui ſi abſolute conſideret principium et concluſionem. diuerſa erit conſideratio vtriuſqꝫ. In hoc autem ꝙ concluſioni propter principia aſſentit: eſt vnꝰactus intellectus tm̄. In hoc autem differt ab election. qꝛ inꝙͣtum motus voluntatis. fertur in id quodeſt ad finē. prout ordinatur in finem eſt electio. Motus autem voluntatis qui fertur ad finem. prout acquiritur per ea que ſunt ad finem. vocatur intentioCuius ſignum eſt. ꝙ intentio finis eſſe poteſt. etiamnondū determinatis his que ſunt ad finem quorumeſt electio.De intentione loquit̉. §. j.pͣs. cxviij. docēs nos ſuo exemplo ea rectificare dicēsInclinaui cor meum ad faciendas iuſtificationestuas ineternum: propter retributionem. Intentio ſiquidem vt ait Ambro. Operi tuo nomen imponit.Nam cuius finis bonus eſt. eius quoqꝫ opus bonuꝫeſt. et ecōtra ẜm philoſophū. Unde ſaluator ait Luce. xj. Si oculus tuus fuerit ſimplex. totū corpus tuūlucidum erit. Oculus intentio dicitur. qui reſpicit finem ſeu ea que ſunt ad fineꝫ reſpectu finis. Simplexautem dicitur cū ſolum intendit vltimū finē ſine duplicitate vel alia mixtura. et tunc totum corpus .i. cōgeries operum inde ſequentium lucidū eſt .i. gratioſum. Quatuor auteꝫ requirūtur ad hoc vt oculus ſitſimplex ⁊ rectꝰ .i. intentio. que notāt̉ ī p̄dicto v̓ſu pͣs.Et primum eſt ꝙ ipſa intentio ſit ſeparata. ab arrogatione. ibi. inclinaui cor meum.Scd̓m eſt ꝙ ſit ſequeſtrata a deceptione. ibi. ad faciēdas iuſtificationes tuas.Terciū ꝙ ſit immaculata ſine mortali infectione. ibiineternum.Quartum ꝙ ſit determinata in ꝑfecta felicitatione.ibi. propter retributionem. Primo ergo debet intentio ad hoc vt ſit recta eſſeſeꝑata ab arrogātia. vt .ſ. qͣꝫuis quis operet̉ oꝑa de genere bonoruꝫ. propter gloriam conſequendā. nō hocintendat. tanqͣꝫ deus debeat ſibi retribuere ip̄aꝫ gloriam ex debito neceſſitatis. ſeu ex condigno. Quia vtait apl̓s ad Ro. viij. Nō ſunt condigne paſſiones huius temporis ad futuram gloriam que reuelabitur innobis. nec etiam quecunqꝫ actiones. Et ratio huiuseſt. quia ſicut creatura eſt virtutis finite: ita et meritum operis eius. gloria autem dei eſt premium infinitum. Finitū autē non poteſt per ſe attingere ad infinitum. Debet ergo quilibet intendere et credere ꝙprincipaliter deus ex ſua largitate dabit ſibi gloriaꝫbenefacienti. Iuxta illud ad Ro. vj. Gratia dei vitaeterna .ſ. habetur. Gratia autē gratis datur. Hoc autem notat pͣs. cū ait. Inclinaui eor meum .i. hūiliauiexpectans retributionē a domino. nō ex operibus iuſticie per me factis: ſed ẜm ſuam miſericordiā. Debet ſcd̓o intentio eſſe ſequeſtrata a deceptione. vt videlicꝫ non faciat ea que de ſe ſunt mala. ꝓpter aliquēfinē apparētem bonū. Hoc em̄ eſſet decipere ſeipſumNaꝫ vt ait apl̓s ad Ro. iij. Nō ſunt faciēda mala vteueniant bona. Hinc et Grego. Qui hac intentionemale accipit vt bene diſpenſet grauatur potius ꝙͣ iuuetur .j. q. j. non eſt putandum. Ꝙ ſi quis fenus exer

ceret vt hoſpitalia et eccleſias conſecraret. vel etiamaliena raperet vt pauperibus ſubueniret̉. ſeipſum deciperet. cuꝫ nil mereret̉: ſed peccatū incurreret. Unde et loth qui obtulit duas filias ſuas virgines habitatoribꝰ ſodomoꝝ ab eis illudendas ne abuterenturiuuenibꝰ quos ad hoſpiciuꝫ receperat .i. angelis quiin forma iuuenum apparuerant. potius hoc quod fecit aſſcribitur perturbationi eius ex horrore illiꝰ ſceleris qͣꝫ rationi. vt diſ. xiiij. quod ait. In quo frequēter oſtendunt homines. cōmittendo diuerſa peccatavt liberent proximos a tribulationibus vel a peccatis. propter hoc dicendo mendacia. addēdo periuriavel alia mala. Sed vt dicit auguſtinus. Cuꝫ ad id venerit homo vt ſaluti proximi niſi peccando prouideri non poſſit. iam ſe non exiſtimet habere quod faciti. quod debeat facere. xxij. q ij. faciat. Naꝫ contra ordinem charitatis eſt ſue ſaluti nocere. vt alteri ſubueniat. Nec eſt contra hanc ſententiam. ꝙ moyſes dominum rogauit vt deleret eum de libro ſuo. vt populo dimitteret peccatum ydolatrie cōmiſſum in adoratōne vituli Exodi. xxxij. Non enim ſic eſt intelligēdum tanꝙͣ moyſes orauerit ſe priuari ſalute ⁊ deleride libro viuentium in glora. hoc enim irrationale fuiſſet. Sed petut deleri de libro dei non ſimpliciter: ſꝫꝙͣtum ad conſolationes multas. quas debebat a dn̄orecipere in preſenti. prout ſcriptum in libro dei erati. preordinatū. vt ex hoc populo illi parceretur de tāta offenſa. Quod ergo dicitur. ꝙ quicquid agant homines intentio iudicat omnes. intelligenduꝫ eſt hocnō de his que mala ſunt ẜm ſe: ſꝫ de bonis ſeu indifferentibus. Unde dicit pͣs. ad hoc ſignandū. Inclinaui cor meum ad faciendas iuſtificationes tuas. nonmala oꝑa ſed iuſtificationes .i. mādata tua. que ẜuata faciunt homineꝫ iuſtum Tercio intentio debꝫeſſe immaculata .i. ꝙ ille qui facit aliquod bonum etpropter deuꝫ. non habeat in ſemaculam peccati mortalis. quia de operibus hmōi et ſi bona intentione factis retributioneꝫ a deo non haberet in ſuperna gloria. Un̄ apl̓us dicit. jͣ. ad Corin. xiij. Si diſtribuerofacultates meas in cibos pauperum. et tradidero corpus meum ita vt ardeam .ſ. propter deum ſeu propterfidem ſeruandam martirio me exponam charitatemautem nō habuero nihil mihi prodeſt .ſ. quo ad retributionem eternā. Charitas aūt nō cōpatit̉ ſecuꝫ maculam alicuius mortalis. Qui ergo eſt in aliquo peccato mortali. vt odio. luxuria. inuidia et hmōi. quantacunqꝫ ſupplicia ſuſtineat pia intentione .ſ. propterdeum. non tamen inde recipit retributionem glorie.Sed aliqua alia bona. vt proſperitatem liberationēa multis periculis. diſpoſitionem ſeu mollificationēcordis ad penitentiaꝫ. ad minus ſuppliciuꝫ in alia vita. Et ſic remanet illud bonuꝫ irremuneratū. Et adhoc ſignandum dicit pͣs. Ineternuꝫ peccator non intendit facere iuſtificationes .i. mandata ineternum .i.ſemper. Sed protunc. quando facit aliqua de generebonorū. vt ieiunia. elemoſinas. orationes. et hmōi. intentione retributionis ⁊ p̄mij. Sed qn̄ ꝯmittit peccata. tūc non inclinat cor ſuū ad iuſtificationes dei. immo ab eis recedit tranſgrediendo. Cum autem quiseſt in gratia et charitate habet intentionem ſemperſeruandi precepta dei. Un̄ pͣs. Pulcritudine tua intēde .i. ex gratia que eſt pulcritudo anime intentionemtuam dirige. Quarto intentio ad hoc vt ſit rectaoportet ꝙ reſpiciat tanꝙͣ ad vltimum finem ad retributioneꝫ dei. Sed notanduꝫ ꝙ eſt triplex retributioa deo .ſ. temꝑalitatis. penalitatis. et eterne felicitatis De prima dicitur Iſa. j. Omnes ſequūtur retributiones. ſcilicet temꝑalium. Et Luce. xiiij. dicit ſaluator. Cū facis prandiuꝫ aut cenā noli vocare amicos⁊ diuites. et fit tibi retributio. ſcilicet alicuius cōme