Titulus.IIII.

Et hoc modo beatitudine creata et charitate fruendū eſt. Deus em̄ facit beatos effectiue. dando ſeipſuꝫ⁊ cauſando ipſam beatitudinē. Beatitudo auteꝫ creata formaliter facit beatū: ſicut albedo facit album.Tercio modo fruimur aliquo ſicut inſtrumēto fruitionis. ⁊ hoc modo fruimur potentia cuius fruitio ēactus. Quia v̓o humanitas xp̄i nō eſt finis vltimusideo in viſione eius non eſt proprie fruitio: ſed quoddā accidentale gaudium. ⁊ non ſubſtātialis beatitudo. Homine autē quocūqꝫ ſancto non eſt fruendumſimpliciter: ſed in deo. Iuxta illud quod ait apl̓s adPhilemonē. Fruarte in xp̄o. Ubi autē cum hominein deo frueris. magis deo qͣꝫ homīe frueris. Et ſic ẜmtho. ibi obiectū fruitionis eſt deus. conrepreſentansipſuꝫ obiectū per ſimilitudinē gratie in qua inhabitat deus. Peccatore autē nō eſt fruendū in deo. quianō eſt in eo gratia que facit deuꝫ inhabitare. que quidem eſt exemplar expreſſum ipſius ſumme bonitatisqua fruendū eſt. Et multo minus creatura irrationali fruendum eſt. Non em̄ ſufficit ad hoc ſimilitudoimaginis vl̓ veſtigij: ſed requiritur ſimilitudo gratieTribus autem ꝑſonis diuinis eſt vna fruitione fruendum. Huius ratio eſt duplex. ẜm. b. tho. vbi ſupra.Prima eſt ex parte eſſentie. Obiectum em̄ fruitioniseſt ſumma bonitas. Unde fruitio reſpicit vnāquāqꝫꝑſonā. ꝓut ē ſūmū bonū. Un̄ cū eadē nūero ſit bonitas triūꝑſonaꝝ eadem erit et fruitio. Alia vero ſumit̉ ex ꝑte ꝓprietatū. Sic̄ eī dic̄ ph̓s. qͥ cogͦſcit vnū relatiuorū cogſcit ⁊ reliquū. Et ſic cū tota fruitō originetur ex viſione vt dictū ē. qui fruitur vno relatiuorū inqͣtū hmōi. fruitur et reliquo. pͥma ratio melior.Quorum fit fruitioᵐ. §. ij.Reſpondeo ẜm. b. tho: vbi ſupra. Fruitio ponit quādam delectationem in fine. Delectatō autem non poteſt eſſe niſi in cognoſcente: et ideo cum creature inſēſibiles non cognoſcant. non delectantur nec fruūtur.Ꝙͣuis tn̄ omne deſiderium ſequatur cognition ē deſiderium tn̄ creature inſenſibilis. quod eſt eius inclinatio naturalis nō ſequitur cognitionē in ipſa exiſtentem ẜm cognitionem primi motoris. Item fruitio proprie loquendo eſt tm̄ vltimi finis. bruta auteꝫvltimuꝫ finem non apprehendunt. nec finem ꝓximūpoſſunt ordinare ad finem vltimū cum careant ration cuius eſt ordinare: Unde non proprie fruuntur¶ Similiter peccator ponit vltimum finem ſuuꝫ ineo in quo non eſt. Unde cuꝫ verum finem nō habeatnon fruitur vere. Ꝙuis enim talis aliqn̄ faciat aliqͥdpropter deum. tamen quia aliquid diligit habitualiter ſupͣ deum. ⁊ ſi non actu ſemꝑ. ideo non fruit̉ deoſed illo ad quod om̄ia ordinat. pecuniaꝫ videlicꝫ. gloriam venereā delectationem et huiuſmodi. ¶ Ultērius fruitio dicit delectationeꝫ in fine. Unde ꝑfectafruitio nō eſt niſi perfecta delectatio. que eſſe nō poteſt ante conſecutionem finis. Unde iuſtus homoīmundo non ꝑfecte fruit̉. Sed ſancti in patria vere etꝓprie et perfecte fruunt̉. Magiſter in. ij. ſen. diſ. j. Fecit deꝰ rōnalē creaturā. vt ſummū bonū intelligeret.intelligēdo amaret. amādo poſſideret. poſſidēdo frueretur. Deus aūt ꝑfectiſſime ſeipſo fruit̉. Un̄ grego.dicit. ꝙ deus glorioſus eſt. quia dum ſeipſo fruitur.accedentis laudis indigens non eſt.¶ Ca. vj. De intētione que ē tercius actꝰ volūtatis.Eintentione que eſttercius actus elicitus a volūtate. Hāc xp̄cvocat oculuꝫ dicens Luce. xj. ⁊ Math̓. vjSi oculus tuꝰ fuerit ſimplex .i. intentio recta. totū

corpus tuuꝫ .i. opus inde ſequēs lucidum erit. Ꝙͣuisaūt oculus ſit inſtrumentū viſiue potētie. que ē apt̄henſiua potētia. non tn̄ intentio eſt actus intellectꝰſꝫ volūtatis. Dicit̉ at̄ oculꝰ intētio: qꝛ cognitōeꝫ p̄ſuꝑponit ꝑ quā ꝓponit̉ volūtati finis ad quē mouet. Sicut oculo preuidemꝰ quo tenere debeamꝰ. tho. ¶ Ꝙaūt intentio ſit actus voluntatis b. tho. prima ſcd̓e.q. xij. ſic declarat. arti. j. Intentio ſicut ipſum nomenſonat. ſignat in aliquid tendere. In aliquid aūt tendit. et actio mouētis et motus mobilis. Sed ꝙ motꝰmobilis in aliquid tendat. ab actione mouētis procedit. Unde intētio primo et principaliter pertinet adid quod mouet ad finē. Unde dicimus architectorēſuo imperio mouere ad id quod ipſe intendit. Et idēeſt in omni p̄cipiente aliquid. Uoluntas aūt eſt quemouet omnes alias vires anime ad fineꝫ. Et ſic patꝫꝙ intentio eſt actus voluntatis proprie. ¶ Eſt autēꝓprie ⁊ pͥncipalit̓ intēdere ẜm b. tho. pͥma ſcd̓e. q. xij.arti. iiij. Intendere finem ꝓut .ſ. ordinat motū alicuius vel alterius in finem. Ordinare aūt aliqͥd in finēeſt actus rationis tm̄. et quia bruta rōne carent. ideonon ꝓprie dicūt̉ intendere ſeu habere intētionē. Sedlarge ſumendo intendere. ẜm ꝙ id quod mouetur adfinem ab alio dicit̉ intendere finē. ſicut natura dicit̉intendere finem quaſi mota ad ſuū finem a deo. ſicutſagitta a ſagittante. et ſic bruta intendunt finem. inꝙͣtum mouentur inſtinctu quodam naturali ad aliquid. Nō ꝙ conſiderent. ꝙ per motum ſuum poſſintconſequi finem. quod eſt proprie intendentis. Sedſi concupiſcētes. finem naturali inſtinctu mouent̉ adfinem quaſi ab alio mota. ſicut et cetera que naturaliter mouentur. ¶ Intentio aūt non ſolum eſt vltimi finis: ſed et aliorum finium. Cum em̄ vltimus finis humanarum voluntatum ſit beatitudo. et perconſequens vnus finis. Si intentio eſſet tm̄ vltimifinis non eſſent diuerſe hominum intentiones quodpatet eſſe falſum. Pro cuiꝰ declaratione dicit b. tho.prima ſcd̓e. q. xij. arti. ij. ꝙ intentio reſpicit finē. ẜm ꝙeſt terminꝰ motus reſpectu voluntatis. In motu autem poteſt accipi terminus dupliciter. Uno mō terminus vltimus in quo quieſcitur. qui eſt terminꝰ tocius motus. Alio modo mediū quod eſt principiumvnius ꝑtis motus: et terminus vel finis alterius. ſic̄motus de quo itur de a. in. c. per. b. C. eſt terminus vl̓timꝰ. b. aūt eſt terminꝰ ſꝫ nō vltimꝰ. ⁊ vtriuſqꝫ p̄t eſſeintētio. Un̄ ⁊ ſi intētio ſꝑ ſit finis nō tn̄ oꝑtꝫ ꝙ ſꝑ ſitvltimus finis. ¶ Intentio etiam poteſt eſſe pluriumſimul. Quod ſic declarat b. tho. vbi ſupra. articu. iij.Aliqua duo poſſunt accipi dupliciter vel ordinataadinuicē. vel adinuicem non ordinata. Et ſi quideꝫfuerint adinuicē ordinata: manifeſtū eſt ꝙ homo poteſt ſimul plura intendere. Eſt em̄ intentio non ſolūfinis vltimi: ſed etiam finis medij vt dictum eſt. Simul autē intendit aliquis in finem vltimum et proximum ſicut confectionem medicine. Si autem accipipiant̉ duo vt non ordinata adinuicē. Sic etiam pōthomo plura intendere. Quod patet ex hoc ꝙ homovnū alteri p̄eligit quod melius eſt. Inter alias autēconditōnes quibus vnus aliquid melius eſt quia valet ad plura. Unde poteſt aliquid p̄eligi alteri. ex eoꝙ valet ad plura. Et ſic patet manifeſte ꝙ hō pluraintendit. Quod autem Aug. dic̄ ꝙ hō non poteſt ſimul deum et corporale cōmodum intendere. intelligitur vltimos fines: quia non poſſunt eſſe hominisplures vltimi fines. Intentio finis et voluntas eiusquod eſt ad finem aliquo modo eſt vnus et idem motus. Aliquo modo non Quod ſic declarat. be. Thovbi ſupra. articu. iiij. Motus voluntatis in finem et īid quod ad fineꝫ. poteſt conſiderari dupliciter. Unomodo ẜm ꝙ voluntas fertur in vtrūqꝫ abſolute ⁊ ẜm