rimum eſt amor naturalis.Secundum ratio internalis.Tercium creatura corporalis.Quartum ſcriptura diuinalis.Quintum iuſticia virtualis.Sextum anima humanalis.Septimum angelus ſpecialis..§. V.Primū igitur ſpeculū eſt amor naturalis ſummi boni. Unūquodqꝫ eīgraue ꝓ tanto cognoſcit naturalit̓ modo ſuo ꝙ ſit cētrū terre. ꝓ quanto in ſe ſentit appetitū ſeu inclinationē illd̓ inuenire. et illuc ſe dirigit. Unūquodqꝫ aīalnouit modo ſuo cibū eſſe. qꝛ ſentit ſe fameſcere et illūappetere. Quodlibet flumē fatet̉ eſſe mare. qꝛ diſcurrit quouſqꝫ illud inueniat. Quot aūt nō eſt: natura.liter mouere nō p̄t. Et ſi volūtarie poſſet quis moueri ad aliquod bonū qd̓ crederet eſſe ⁊ nō foret: ſꝫ talismotꝰ nat̉aliter eē nō p̄t. Ad ꝓpoſitū. Oīs aīa rōnalis⁊ ſi nihil viderit audierit. vl̓ legerit. ſentit iſta tria ī ſedeſideria .ſ. ꝯgnitōis veritatis. affectōis bonitatis. requietōnis et tranquillitatis. horrēs et fugiens ꝯtraria eorū. ¶ Et pͥmo dic̄ ph̓s. Om̄es hoīes natura ſcire deſiderant. et quātoplus nouit hō. tāto magis appetit ſcire. ꝓpter quod dicit Salomō Eccͣs .j. Ꝙ noſatiat̉ oculus viſu. nec auris auditu. Quod intelligitur magis de interiori ꝯgnitione ꝙͣ exteriori. Et quāto res eſt magis ardua et difficilis. tantomagis intelligere ꝯcupiſcit ſi eius capax eſt. Nam et de diuinis ⁊celeſtibꝰ. et ſi modicū quid et imꝑfectiſſime ꝯgnoſcere valeamus. tn̄ ꝓpter eoꝝ nobilitatē et maximā veritatē. talis parua ꝯgnitio magis ꝑficit et mētem delectat. qͣꝫ ꝑfecta cognitio inferioꝝ. ¶ De ſcd̓o dicit ph̓sin pͥmo ethicoꝝ. Bonū ē qd̓ omnia appetūt et quatomaius tantomagis appetit̉. Un̄ Boetius de philoſophica ꝯſolatōne inquit. Inſerta eſt mētibꝰ hoīm/naturaliter veri ſūmiqꝫ boni cupiditas. Et qꝛ virtꝰeſt verū bonū. ꝯducens ad ip̄m ſummū bonū: quod ēdeus. Ideo ip̄a naturaliter appetit̉. et cōtrariū eiusſ. vitiuꝫ horrori habet̉: a deo vt dicat moral̓ Seneca.Et ſi ſcireꝫ hoīes ignoraturos ⁊ deos ignoſcit̉os. adhuc dedignarer peccare. ¶ Tercium .ſ. quies ſeu paxetiaꝫ naturaliter poptatur. Om̄ia em̄ appetūt paceꝫẜm dyoniſiū. que nō eſt aliud ꝙͣ trāquillitas ordinisrerū. vt .ſ. vnaqueqꝫ teneat locū et obtineat finē ſuuꝫUn̄ et Aug. in li. ꝯfeſſionū. Feciſti inquit nos dn̄e adte ⁊. inquietū ē cor nr̄m donec requieſcat in te. Cū igr̄quilibet experiat̉ in ſe iſta deſideria .ſ. ꝯgnoſcende ſūme veritatis. adipiſcēde pleniſſime bonitatꝭ. ꝯſequēde indeficiētiſſime requiei et trāquillitatis. et in nulla re ex creatis poſſint iſta haberi. cuꝫ deus et naturanihil fruſtra oꝑnt̉. ne iſtud naturale deſideriū in homine fruſtret̉. oportet ꝙ ſit aliqͣ pͥma et ſūma veritasmaxima et pleniſſima bonitas. ſuauiſſima et quietiſſima tranquillitas. in qua omnino quieſcat noſter aſfectus. Et hic eſt deus noſter. et non extimabit̉ aliusad eū. qui in terris viſus eſt. vt dr̄ Baruch. iiij. ꝑ rationem videlicꝫ ꝯgnitus. Uidete ergo ꝑ hoc ſpeculumqm̄ ego ſum deus. Sūme exempluꝫ in aliquo corporehūano. ꝙ nūqͣ fuit ſanū neqꝫ vidit hoīem. nec ſcit qd̓ſit ſanitas. puta ydropicū. ꝑaliticū. et hmōi. Si int̓roges talem infirmuꝫ corpore. quid vellet. qͥd deſideret. quid querat? Reſpondebit vtiqꝫ ſe velle eſſe liberū ab illis calamitatibꝰ et miſerijs et infirmitate. Etſic implicite deſiderat ſanitatē. lꝫ ſpecialiter ab eo nōꝯgnitā. Sic ad ꝓpoſitū Ingredere ſecretū mētis tue⁊ tibi loq̄ns: dic. O aīa mea. es ne quieta in totū? Etſubito rn̄debit tibi. certe nō. et qͣre. qͥd velles vt quieta eſſes? Sꝫ caue diligēter ne ſenſualitas ſe immiſcęat īfra aīam et ſpm̄. et nō vocata rn̄deat. Cupio diui-

tias. honores potētias. famā. et hmōi. Certe iſta nōeſt reſponſio ſpūs ſiue aīe quia ſpūs ſpūalia appetit̉non carnalia. Impone igit̉ ipſi carni ſilentiuꝫ et dicſpūi ꝙ rn̄deat ip̄e. Et ſubito dicet. deficit mihi reqͥeset hoc eſt qd̓ ſūme opto .ſ. quietari. tale bonū hn̄do ꝙamplius nō deſiderē. Et tūc queras vlterius. Quideſt iſta quies ſeu bonū in quo appetis quieſcere. et cūadhuc non ꝑfecte cognouerit et ꝑceperit. tale bonuꝫ.talē quietē. nec in quacūqꝫ creatura inuenerit. Uidꝫꝑ hoc ſpeculū naturalis deſiderij deū eſſe ſolū illd̓ bonum ꝑfectiſſimū qd̓ euꝫ quietare p̄t. quo ꝯgnito ip̄mſuꝑ omnia diligat. Nam cognoſcēdo et nō diligēdodicit Iacobꝰ ꝙ talis ſimilis eſt homini ꝯſiderāti vultum natiuitatis ſue in ſpeculo. qui ſtatim abijt ⁊ oblitus eſt qualis fuerit. Uultus aīe eſt volūtas. qꝛ nutibꝰ vultus manifeſtamus volūtatē ip̄am. Un̄ vultꝰa volo vis dr̄. Uultus vero natiuitatis. eſt voluntasſeu appetitus naturalis. Tunc ergo quis in ſpeculoreſpicit vultum natiuitatis ſue. cum intellectu ꝯſiderat naturale deſideriū ſibi ineſſe ſūmi boni. Sꝫ ſi nōdiligit et oꝑatur vt nouit. abijt et obliuiſcit̉ qͣlis fuerit. Et ſic patꝫ qūo videmus nunc ꝑ primū ſpeculū.Secundū ſpeculū .§. vj.(vt dictū eſt) eſt ratio internalis. Egredit̉ em̄ ip̄a rōextra ſe. reſpicit mediantibꝰ ocul̓ corꝑalibꝰ creaturasom̄es quas p̄t videre. vel qd̓libet ſcire. Exinde reuertitur intra ſe et elicit ex his ꝯſideratōes tres. qͣſi trespartes huius ſpeculi ſecundi. per quod deū vidꝫ. Uidelicꝫ. quantitatis magnitudinē. v̓tuoſitatis pulcritudinē. motus inceſſitudinē. Et ſic atteſtant̉ et oſtēdunt diuinā poteſtatē. eius virtuoſitatē. ⁊ om̄imodāīmutabilitatē. Et hoc ē quod ait apl̓s ad Ro. j. Inuiſibilia dei .i. inuiſibilis magnitudo ⁊ potentia eiusa creatura mundi .i. homine. per ea q̄ facta ſunt .i. iſtaſenſibilia intellecta ꝯſpitiunt̉. Sempiterna qͦꝫ virtꝰeius ac diuinitas q̄ immobilis eſt. ¶ Reſpiciamus gͦprimo in prima ꝑte huius ſpeculi. et ꝯſideremus magnitudineꝫ quātitatis ꝯtinue ⁊ diſcrete creaturaꝝ. etvidebimus qꝛ magnus dn̄s et laudabilis nimis. ⁊ magnitudinis eius nō eſt finis. Tante magnitudinis dr̄eſſe celum a ſapientibꝰ. ꝙ ſi de nouo crearent̉ tot terre ⁊ tāte. quāta eſt ea q̄ nūc eſt quot ſunt grana arenemaris omnes ſimul nō adeqͣrent̉ magnitudini celi. qͥtn̄ plures ſunt. ſed et ſi ſtellas celi ille poſſet dinūerare: poſſet guttas maris ꝙͣplurime ſūt. multomaiorestota terra. que terra et ſi in ſe magna ſit. maior tn̄ eſtaqͣ. ⁊ multo maior aer. ⁊ ignis ſpera aere maior. Quisetiam dinūerare poſſet multitudinem piſciū in ſpēbꝰinnūeris. Numeꝝ auiū. quātitatē beſtiaꝝ terre domeſticaꝝ ⁊ ſilueſtriū. Quot ſunt genera arboꝝ. quotſpēs herbaꝝ. quot lapides p̄cioſi. qͦt alia creata nob̓ignota. Et haꝝ creaturaꝝ aliqͣ. nō ſolū ſunt maximamultitudine et magnitudine cōtinua. ſꝫ et ꝑpetuitate ſꝑ durātia. ⁊ elemēta et corꝑa celeſtia. Et cū nullaharū ſe facere potuerit. ſꝫ om̄es clamāt illud pͣs. Qm̄ip̄e fecit nos et non ip̄i nos. Sic per ea videmus tanꝙ in ſpeculo rationis. earū factorē eſſe deum nr̄m ⁊ fūme potētē. Accedat (ait amb̓) q̄cūqꝫ creatura et faciat tale celū ⁊ talē terrā. et dicā qꝛ deus eſt. Sꝫ qꝛ nulla creatura hoc facere pōt. ꝯſtat illū eſſe deuꝫ qui hęcomnia facere potuit. Eſt ei potētie infinite ex nihiloaliquid facere. ſicut et cuncta a deo ipſo creata ſunt.ẜm illd̓. ij. Machab̓. vij. Ex nihilo fecit ea deus ⁊ hominū genꝰ. Et ſic ꝑ ſpeculū nūc videmꝰ deū. ¶ Scd̓aꝑs huiꝰ ſpeculi ē rō que elicit̉ ex v̓tute ⁊ pulcritudinecreaturaruꝫ. Neqꝫ eī ē aliqͣ ita mīma creat̉a q̄ careatſua ꝓpͥa v̓tute. nō petrula. nō penula. nō pell̓ nō pilusqͥ nō hēat ſuā v̓tutē. Et licet nat̉ales multa dixerintde proprietatibus et virtutibus rerum nihil eſt ꝙ