Titulus.III.
Quantū ad terciū §. iij.Determinatio fructus ꝯſideratōis notat̉ ibi. Mirabilia de lege tua. Lex dei eſt p̄cipue lex euāgelica. de qͦpͣs. Lex dn̄i īmaculata ⁊cͣ. Hec ꝯtinet mirabilia. Et qͦad exempla geſta ſaluatoris nobis imitāda. Et qͦ admiracula nobis venerāda. Et qͦ ad documēta a nob̓obſeruāda. vt de diligendo inimicos et reddē bonuꝫꝓ malo et hmōi. xxiij. q. iij. ſex ſunt differentie.¶ Capitulū. vj. De exercitio intellectꝰ ſpeculatiui.E exercitio intellectꝰſpeculatiui et practici v̓tuali. Et de ſpecuſlatiuo quideꝫ ait dn̄s ꝑ pͣs. Uacate et videte qm̄ ego ſum deus. Cū em̄ dilectio dei ſit neceſſaria ad ſalutē. et via q̄ ducit ad celū. qꝛ ẜm Aug. Inuiſa diligere poſſumꝰ: ſꝫ incognita nequaꝙͣ. Ideo cōnari debemꝰ ad vidēdū .i. ꝯgnoſcēdum dn̄m nr̄m eſſedeū. qꝛ alit̓ eū dilige̓ nō valemꝰ. Eſt eī obiectū volūtatꝭ bonū ꝯgnitū ſeu ītellectu viſū. ꝓpterea xp̄c dicitBeati oculi qͥ vident ⁊c̄. luc̄. x. vacate ⁊ videte. UbiPrimū ē ab alijs actibꝰ ceſſatio. ibi. vacate/ tria noͣSecundum actualis ſpeculatio. ibi. videte.Terciū ſpeculationis determinatio. ibi. qm̄. e. ſū deꝰQuantū ad primū.§. j.ſcienduꝫ ꝙ cū anima ſit v̓tutꝭ finite. ⁊ q̄libet eiꝰ potētia. cū actualit̓ exercet̉ in vna vehement. oportꝫ ꝙ remittat̉ vel ceſſat ab actu aliaꝝ. Sic̄ cū quis facit aliqd̓ opus qd̓ requirit attentōeꝫ. vt pingendo. ſculpendo. ſcribēdo. nō poteſt ꝓtūc intelligere aliqd̓ arduūOportꝫ gͦ ſiqͥs debet ſpeculādo deū intueri. ꝙ ceſſetab alijs corꝑalibꝰ actibꝰ. Et ꝓpterea deus p̄cepit dieſabbati. cui nunc ſuccedit dn̄ica et alia feſta. vt vacaret̉ ab oꝑibus manualibꝰ. vt ſic melius poſſent diuinis intendere. In huius figurā Iacob prius dictuseſt ia cob. qd̓ interpretat̉ ſupplātans. et exinde iſrl̓ qd̓īterp̄tat̉ vidēs deū. gen̄. xxxij. ad ſignificāduꝫ ꝙ oportet prius vitia ſupplātare. an̄qͣꝫ poſſit ſubtilit̓ ſpeculādo deū videre. Et hoc ē ꝙ dic̄. vacate .i. ceſſate. pͥmoprincipaliter a peccatis que tollūt quieteꝫ mentis etobſcurāt intellectū. Iuxta illud Iſa. lvij. Cor impijquaſi mare feruēs qd̓ quieſcere non p̄t. In aqua aūtturbata nō clare intuetur ſed quieta. Uacate etiamab exterioribus exercitijs et occupationibꝰ. q̄ etſi bone ſint. tn̄ obnubilant ſeu diminuunt ſpeculationeꝫ.In huius figuram Lya etſi plures filios generaret.lippis tn̄ oculis erat. Rachel aūt et ſi infecūda tamēvenuſtum et pulcrum habebat aſpectuꝫ. Et īterp̄tat̉viſum principiū quā ꝑmaxime ſuꝑ alias dilexit Iacob vt habet̉ Gen̄. xxix. Et ſignat ſpeculatōnem ſiueanimā ꝯtemplatiuam. que in ſpeculatione deū intuetur principiuꝫ omniū. Hec et ſi ſterilis ſit filijs occupatōnū exteriorum quibꝰ aīe ꝑ fidē deo generant̉. tn̄qꝛ magis et feruentiꝰ diligit deū. ꝑmaxime ipſa a deodiligit. Uacate qͦꝫ .i. ceſſate a tumultibꝰ cogitatōnūq̄ impediūt ſubtilē inueſtigatōeꝫ. Un̄ et ſaluator dixit. Int̉ cubiculū tuū .i. ſecretū mētis. et clauſo oſtioſ. ſenſū interioꝝ et exterioꝝ alijs rebꝰ extͣneis. ora pr̄eꝫtuū Math̓. vj. Oratio aut ẜm damaſcenū eſt aſcēſiointellectus in deum .ſ. per ſpeculatōem.Quantū ad ſecūdū .§. ij.claꝝ eſt ꝙ ſicut hn̄s viſū corꝑalē n̄ videt rē niſi actulit̓ oculū ad illā dirigat intuēdā ſic et hn̄s intellectūquātūcunqꝫ et̄ acutū deū videre ſeu cognoſcere nō p̄tniſi actualiter intellectꝰ ferat̉ in eū. Sed cū dirigit̉ īdeū. videt eū ꝑ fidē in via. per ſpēm in patria. Et ẜm
Aug. viſio ē tota merces .ſ. fundamētalit̓. ex viſioneem̄ ſequit̉ neceſſario dilectio et fruitio. Un̄ ip̄e Aug.in fine de ciui. dei dicit. Ibi vacabimꝰ et videbimus.videbimꝰ ⁊ amabimꝰ. amabimꝰ ⁊ laudabimꝰ. vbi notat̉ gaudiū fruitōis. Et ſicut vidētes vnā rem et eandem. plenius videt et plures eius qualitates et circūſtantias. qͥ acutiorē viſum habꝫ. Sicut etiaꝫ in pn̄timaiorem cognitōnem de deo habet vnus fidelis qͣꝫalius. ac etiā de alijs rebꝰ. Sic in patria licet om̄es videāt deū. ꝙ eſt vnū denariū cōceſſū omnibꝰ laborātibus in vinea dn̄i. tn̄ acutius et ꝑfectius videt vnus ꝙͣꝫalter. et cōſequēter magis eo fruit̉. Et hoc ē in domopr̄is eſſe multas manſiones Ioh̓is. xiiij. dr̄as p̄mioꝝNon obſtat his qd̓ dr̄ Exodi. xxxij. Non videbit mehomo et viuet. Et illud Ioh̓. j. deuꝫ nemo vidit vnꝙͣ. Poteſt em̄ hoc intelligi duplicit̓. videlicꝫ ꝙ nō videt deū nec vide in gloria p̄t homo .i. carnaliter ⁊ ſenſualiter viuēs. ẜm Ioh̓. caſſianū. Alio modo ꝙ hō. i.creat̉a rationalis viuēs vt a ſenſitiua ſeu vtēs ſenſibus: nō poteſt deū videre in gloria. Sed anima ſeꝑata non vtit̉ ſenſibꝰ cū corpus nō habeat. et ideo videre poteſt deū ẜm Tho. In corpore etiā poſita alienata a ſenſibus poteſt videre deum ꝑ eſſentiam. Sicutvidit paulus in raptu ſuo. Uiſione etiam guſtatiuavidet homo .i. carnalis deum in vita iſta. ſicut virtuoſi. De qua pͣs. Guſtate et vidēte ⁊cͣ.Quatū ad terciū .§. iij.nota ꝙ deus ẜm Anſhelmū eſt quo melius excogitari nō poteſt. Et em̄ vniuerſale bonū. Un̄ et moyſi dixit. Aſcende in mōtem ad me ⁊ oſtendā tibi oē bonū.i. meipſum. Et quia ſpūs eſt non corpus. ideo cuꝫ pͣs.ait. Magnitudinis eius nō eſt finis. loquit̉ de magnitudine virtuali nō corꝑali. In his em̄ q̄ mole magnanon ſunt. idē dicimus maius. qd̓ melius. Eſt igit̉ bonitas eius infinita. et bonitas eius eſſentia eius. Etqd̓ ait Iob. ꝙ deus eſt ſublimior celo. latior mari. lōgior terra. Admonet apl̓s nos ita bn̄ viuere vt poſſimus cōprehēdere cū oībꝰ ſct̄is. q̄ ſit lōgitudo. latitudo. ſb̓limitas. et ꝓfūdū .ſ. dei i. intellige̓ ſane ſic̄ vidētſancti. Nō maͣlit intelligēde ſunt iſte dimēſiones ſedſpūalit̓. Et lōgitudo qͥdē eiꝰ eſt et̓nitas. qꝛ nec principiuꝫ nec finē hꝫ. Un̄ Dan̄. vij. dr̄. Poteſtas eius ptāseterna. Eiꝰ latitudo ē charitas īmēſa. que amplectit̉et̄ inimicos. ⁊ nihil odit eoꝝ q̄ fec̄. ⁊ p̄cipue amor quēhꝫ ad hoīes. Hiere. xxxj. In charitate perpetua dilexite ꝓpterea attraxi te miſerās. Eiꝰ altitudo ē ſb̓limitas ſapīe vel ptātis qͣ cūcta ꝯgnoſcit. Oculi eī dn̄i lucidiores ſole. vt dr̄ Ecc̄i. xxiij. Sic̄ eī ſol illuīnās reſpicit ita deꝰ cūcta videt. Un̄ Amb̓. Oīs rō ſuꝑne ſciētie ⁊ t̓rene creat̉e. ī eo ē qͥ ē caput eaꝝ ⁊ auctor. quē qͥ īuenit nil vltͣ q̄rat. qꝛ quicqͥd alubi qͥrit̉ h̓ ꝑfct̄e inueīt̉In Salomone et Ganiele on̄dat auctorē totiꝰ ſapīedi. xxxv. §. j. Eiꝰ aūt ꝓfūdū ē inſcrutabile iudiciū iuſticie eiꝰ. qͦ aliqͦs ſaluat alios iuſte dānat. Uidete gͦ ꝙego ſum deus. iuſtus. et̓nus. ſapiēs. fortis. ⁊ amādus.Tripliciter videriᵐ. §. iiij.p̄t deꝰ a nob̓ ꝓut notari p̄t ex illis v̓bis apl̓i .ſ. Uidemꝰ nūc ꝑ ſpeculū ⁊ in enigte tunc aūt facie ad faciē. j.Corī. xiij. Primo gͦ notat̉ ſpeculatō coīal̓. ibi videmꝰnūc ꝑ ſpeculū. Scd̓o inſinuat̉ ſpeculatō ꝓph̓alis. ibi.ī enigmate. Tercio demōſtrat̉ ſpeculatio clara ⁊ eēntial̓. ibi. tūc aūt facie ad faciē. ¶ Primꝰ igr̄ modꝰ vidēdi ſeu cogͦſcēdi deū eſt ſpeculatō coīs. Coēm dicoqꝛ fideles et infideles. boni ⁊ mali pn̄t deū cogͦſcē. ſpeculando per fidem vel rationeꝫ naturalem. Unde etapl̓s ad Ro. j. dicit de ph̓is ethnicis. Quod notum ēdei .i. quod ſciri p̄t de deo naturalit̓ manifeſtū ē illisSunt autē ſeptē ſpecula per quę nunc deus videt̉.