Capitulū.II.
Quātum ad primū ē .§. j.ſciendum ꝙ oculus ſeu pupilla oculi ē ſubiectuꝫ vbirecipit̉ ſpecies ſeu ſil̓ititudo rei q̄ videt̉. Sed ad hͦ ꝙbene videat̉. oportet ꝙ habeat qͣtuor conditōnes.Concauitatem priuato apparenti tumore.Integritatem ſociato ꝯpetenti vigore.Obſcuritatem remoto impedienti albore.Siccitatem ſemoto defluenti humore.Ita et oculꝰ mētis debet hr̄e has ꝯditōes ſpūalit̓ adbn̄ ꝯgͦſcēdū. ¶ Primo eī oportꝫ ꝙ oculꝰ vt bn̄ videatcorꝑalit̓ ſit cocauꝰ. nō elatꝰ cū tumore exteriori. Exꝑientia em̄ docet. ꝙ oēs qui hn̄t oculos groſſos ⁊ eminentes adextra: male vidēt. Et hn̄tes oculos concauos ecōtrario bn̄ vidēt. Et rō huiꝰ ē. qꝛ improportionata lux fuſcat. Un̄ hō nō habet poſſe reſpicere ſoleꝫin ſpera ſua. Si igit̉ oculꝰ eſt p̄eminēs extra: ſtatim ꝑcutit̉ radijs lucis. et iō fuſcat̉. Sed ſi oculꝰ ē ꝯcauusradij lucis recipiunt̉ primo in illa cōcauitate. et ſic ipſis diffuſis oculꝰ ſine leſionē ad ſuū actū adijciat̉. Un̄dr̄ ꝙ ſiquis in meridie eſſet in valde ꝯcauo puteo: ſtellas videret in celo. Sic accidit de oculo ſpūali. Namqui habet intellectū tumidū ⁊ elatū: nō videt. Iuxtailld̓ ad Ro. j. Dicētes ſe eſſe ſapiētes: ſtulti facti ſūt.Sed hn̄s intellectuꝫ humilē qui ad intra occupat̉ .ſ.ſui cognitōe: hic bn̄ videt. Un̄ ꝓuer. xj. Ubi humilitas fuerit: ibi ſapīa. et ſaluator Math̓. xj. Cōfiteborinquit tibi dn̄e pater celi ⁊ terre. qꝛ abſcondiſti hec aſapiētibꝰ et prudētibꝰ et reuelaſti ea ꝑuulis. Ad ſenſum em̄ patꝫ ꝙ ꝯuexa ſeu elata male ſunt receptiua. ⁊ꝯcaua bn̄. Sic̄ videmꝰ in mōtibꝰ qui nō retinēt aquāpluuialē. ſꝫ valles et fouee Un̄ pͣs. Inter mediū montiū ꝑtranſibūt aque nō ī mōtibꝰ .ſ. ſuꝑbis. ſꝫ inter mediū mōtiū .ſ. in vallibꝰ: que ſunt medie inter montes:ꝑtranſibūt aque veritatis ſcript̉e ⁊ gr̄e. Ad hoc ipſexp̄c hortabat̉: dicēs. Diſcite a me qꝛ mitis ſum et humilis corde Math̓. xj. Qd̓ et exemplo oſtendit in oībus. Nam humilē mr̄em elegit q̄ diceret. Ecce ancilla dn̄i ⁊cͣ. Huīlem patrē ſeu nutricē Ioſeph. qui cogitauit occulte dimittere mariā tanqͣꝫ indignū ſe reputās ſecū habitare. vt dic̄ Bern̄. Humilē lectū fenumhabuit. Huīlia aīalia: huīles pannos ad cooꝑienduꝫHumiles paſtores ad inuiſendū. Demū elegit humilē turbā diſcipuloꝝ .ſ. piſcatoꝝ. et eis p̄fecit humileꝫPetrū qui dixerat. Recede a me qꝛ hō peccator ſumLuce. v. Et qꝛ b. Stephanꝰ plenꝰ fuit humilitate qꝛſapīa et obediētia que niſi ex humilitate hr̄i nō p̄n̄tideo intuēs in celū vidit gloriā dei ⁊cͣ. ¶ Scd̓m qd̓ requirit̉ ad bn̄ vidēdū eſt integritas ſociata cōpetentivigore. Et ꝓ huiꝰ declaratōe ſcire oportꝫ. ꝙ oculꝰ corꝑalis hꝫ ſuꝑͣ pupillā ſiue lucē ſepteꝫ tunicas ſeu velamīa. et q̄cūqꝫ illaꝝ deficeret aut leſa eſſet: viſio impediret̉. Appoſuit aūt actor nr̄ glorioſus deꝰ ſepteꝫ tunicas ipſi pupille. vt magis cuſtodiret̉ illa v̓tus nobilis. que ꝓpter ſuā nobilitatē defacili lederet̉. Propt̓qd̓ pͣs dicebat. Cuſtodi me dn̄e vt pupillā oculi .i. ſic̄ſeptē tunicas induis pupillā oculi corꝑalis ſic ſepteꝫdonis ſpūſſanctꝰ cuſtodi oculuꝫ aīe mee. Neqꝫ em̄ qͥsp̄t bn̄ videre ad ſufficiētiā ea que ſunt ſibi expedientia ad ſalutē. niſi habuerit ſeptē dona ſpūſſancti. quepleniſſimē fuerūt in xp̄o et ab ip̄o deriuant̉ in omnesſuos electos. De qͥbꝰ dr̄ Iſa. xj. requieſcet ſuꝑ eū ſpūsdn̄i. ſpūs ſapīe ⁊ intellectꝰ. ſpūs cōſilij ⁊ fortitudinis.ſpūs ſcīe et pietatis. et replebit eū ſpūs timoris dn̄i.Et ex his bene videbit et iudicabit quecūqꝫ agēda.Un̄ ſequit̉ immediate. Nō ẜm viſionē oculoꝝ iudicabit .i. ẜm iudiciū hoīm et apparētiā exteriorē. Sapiētia em̄ in eo apparuit. dū dyabolo occultauit myſteriū incarnatōis. diſponēdo vt mater ſua ſponſumacciperet. Quā rōnē aſſignat Origenes. xxvij. q. ij. c.
inuēta. Spūs intellectꝰ oſtēdit̉ ex eo ꝙ illius carnisaſpectꝰ intellectuꝫ dare videbat̉. Bruta em̄ viſo ih̓unato vident̉ rōne repleta. De quibꝰ Iſa .j. Cognouitbos poſſeſſorē ſuū ⁊cͣ. Et paſtores idiote vidētes cognouerūt de verbo ⁊cͣ. Luc. ij. Requieuit ſpūs cōſilijſuꝑ eū qꝛ oīa ꝯſilia q̄ p̄dicaturꝰ erat: infantulꝰ adimpleuit virginitateꝫ. pauꝑtatē. obediētiā. patiētiā ⁊cͣ.Ꝙͣtū ad ſpiritū fortitudinis dic̄ Iſa. lij. Cōſurge cōſurge induere fortitudīe brachij dn̄i. dn̄i brachiū filius ē a pr̄e ꝓcedens. qͥ indutꝰ eſt fortitudine qn̄ vnitꝰē carni nr̄e. in qͣ fortiter deiecit hoſtes inferni ⁊ vitiamūdi. Et ideo bis dic̄. Cōſurge cōſurge .i. ꝯſurges ꝯͣdyabolū. Un̄ ip̄e dicit. iā pͥnceps huiꝰ mūdi iudicatꝰē. Cōſurge ꝯtra aduerſa et ꝯtra vitia mūdi ea ſuꝑando Ioh̓is. xvj. Cōfidite inquit ego vici mūdū. Spiritus ſciētie ī eo on̄dit̉ nō ſolū ſpeculatōe ſeu noticiaſcripturaꝝ cū in tēplo duodēnis interrogaret doctores ſꝫ et exꝑientia ſenſitiua. Ex his em̄ que paſſus eſt:didicit. ẜm apl̓m ad Heb̓. v. Paſſus eſt em̄ agonē eſuriē et alias penalitates. Pietatis ſpū repletꝰ ē qui qꝛnr̄i ꝯpaſſus naſci voluit vt nos nō moreremur. Pietatis etiā ſpūm habuit. qꝛ ad dādam noticiā celorū ⁊religionē verā reuelandā natꝰ ē. Ut em̄ hō ꝯfidētiusambularet ad veritatē ait Aug. de ciui. dei. Ipſa veritas dei filiꝰ hoīe aſſūpto n̄ deo ꝯſūpto veniēs fūdauit ac ſtabiliuit fidē. De ſpū timoris qͥd dicēdū niſiqꝛ timuit dn̄s Ih̓s nō ſolū timore reuerētiali ꝑfectiſſimo: ſꝫ etiā timore naturali. Iuxta illud Mat .xxvj.Cepit ih̓s timere. et dicēte angelo. Fuge in egyptuꝫ.illuc delatꝰ fuit. Et qꝛ. b. Stephanus erat plenꝰ ſpūſancto. vt dr̄ Act̉. vj. qͦ ad iſta dona. ideo vidit gloriādei. Et beatꝰ etiā Symeō. qꝛ ſpūſſanctꝰ erat in eo. vtdr̄ Luc. ij. Iō p̄ſentatū xp̄m in tēplo agnouit: dicēs.Uiderūt oculi mei ⁊cͣ. ¶ Tercio oportet ꝙ oculꝰ ſitniger. nō albus ad bn̄ vidēdū. Oēs eī multū albi male vidēt. ſiue ſi hn̄t palpebras albas. ſiue pilos eoꝝ albos nimiū. Ratio huiꝰ eſt. qꝛ albedo diſgregat viſuꝫet ideo debilitat. Oīs em̄ virtus diſgregata debilioreſt virtute ſimul cōgregata. Hinc auctor nature fecitaīalibꝰ melius vidētibꝰ pupillā nigrā. vel ad nigredinē tēdētem pͥncipaliter. Et ex hoc inſinuat̉ ꝙ ad hocꝙ oculꝰ mētis ſit aptꝰ ad vidēdū. oportet ꝙ ſit nō albꝰ vl̓ delicatꝰ: ſꝫ niger vl̓ mortificatꝰ. Un̄ et de ſapientia dic̄ Iob. xxviij. Nō inuenit̉ in terra ſuauit̉ viuētiū. Talis fuit vita xp̄i plena .ſ. aſperitate et mortificatōe. ꝓpter qd̓ dicebat aīa Can. j. Faſciculus mirredilectꝰ meꝰ dilectꝰ aīe ſpōſus ih̓s dn̄s. Et h̓ faſciculꝰmirre .i. copioſus in mortificatōe et amaritudīe vite.Sic et Stephanꝰ fuit mortuꝰ mūdo. renūciatis tꝑalibꝰ et int̓ lapidatores ſuos ⁊ inimicos qͣi oblitꝰ ſui.ī celū oculos dirigēs ꝓ inimicis exorabat: dicēs. Neſtatuas illis hoc peccatū. Ita ⁊ Symeō mortuus ꝑaffectū vite tꝑalis n̄ aliud expectabat niſi xp̄m videre. Et ideo ipſo viſo: inquit. Nūc dimittis ẜuū tuuꝫdn̄e ⁊cͣ. Quia viderūt ⁊c̄. ¶ Quarto oportet ꝙ oculꝰſit ab hūore ſeꝑatus. Nā lacrime impediūt viſum. vtexꝑientia docꝫ. Un̄ et magdalena dū fleret ad monumētū vidit dn̄m celoꝝ. ⁊ exiſtimauit ortulanū virgultoꝝ. Accidit em̄ de lacrimoſis oculis ſicut de aere humido et pluuioſo. qui repn̄tat iridē ſiue arcū. et hoc n̄niſi ꝑ hūores eiuſdē aeris. Un̄ ſiqͥs dū plorat reſpiceret fixe lumē pure cādele: extimabit lumē circūdatuꝫab arcu cerulei viridis rubei et flaui coloris. Sꝫ tergēdo lacrimas videbis ibi arcū nō eſſe: ſꝫ te fuiſſe deceptū. Uerbū dei qd̓ factuꝫ ē caro: ſūme puritatis eſt.Un̄ dr̄ ſpeculū ſine macl̓a Sap̄. vij. Et liliū ꝯualliūCan. ij. Et ideo videri nō p̄t niſi a puro ⁊ md̓o cordeẜm illud ad Hebre. xij. Sāctimoniā ſequimini id eſtpuritatē ſine qͣ nemo videbit deū. Et Math̓. v. Beati mūdo corde qm̄ ip̄i deū videbūt. Ꝙͣuis em̄ aliquis