Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
25b
Einzelbild herunterladen
 

et alternatī reproijciūt inter ſe. tādiu durat intereos ludus et ꝯtinuat̉. ꝙͣdiu ꝯuenienter eos reproijciatur et iactat̉. Si vnus recipiat et retineat. vel inconuenienter reproijciat. deſinit ludus: qui deſinere p̄tniſi ex defectu mittētis vel recipiētis. Sic eſt de mutua inter amicos bn̄ficiētia gratitudine extende exem̄plū ad ꝓpoſitū. Ecōtra dic̄ apl̓s ad Heb̓. xiij. Bn̄ficientie et cōionis nolite obliuiſci. Hugo de clauſtroaīe. Sic̄ nullū momētū eſt vtat̉ vel fruat̉ deibonitate. ita nullū debet eſſe momētū quo pn̄tem habeat in memoria. Scd̓m qd̓ reddit hoīeꝫ obtiuioſum. eſt curioſitas et nimia ſolicitudo circadum vel minus vtilia. pͣs. Obliti ſunt bn̄factoꝝ eiuset mirabiliū eius. Eſt em̄ cōe ꝓuerbiū pl̓ibꝰ intentus minor ē ad ſingula ſenſus. Exemplū in Salomone. ex eo fuit nimis curioſus in p̄ꝑatōe ſue curie.inueſtigatōe reꝝ naturaliū. et inquiſitōe diuerſaꝝ doctrinarū. oblitus eſt dei. ita vt idola adoraret. Dicitem̄ Orige. dn̄s Ioh̓. dn̄ici poſt ſuꝑ Eccleſiaſten. tot femine vel cōcubine. qͦt recitat ſcriptura habuiſſe. fuerūt multe et diuerſe doctrine. variaꝝ natio: qͣs voluit videre. cōtinebāt veritatē ſapiētie ſola eſt legitima ſpōſa intellectus: quibꝰ mētē applicādo deuiauit a veritate. licꝫ cōiter credat̉ penituiſſe. Terciū qd̓ impedit memoriā ē voluptas. Un̄ph̓s. Amor forme .i. carnalis cōcupiſcētia. mētis dbliuio ē .ſ. cauſatiue. Sed ſancti viri cauent ſibi a carneſicut ab hoſte et ſubijtiūt rōni. et ideo ſeipſos faciuntdignos memoria ī bonū. Un̄ Ecc̄i. xlv. Dilectꝰ deohoībꝰ Moyſes cuiꝰ memoria ī bn̄dictōe eſt. Narratmgr̄ in hyſtoria ſcolaſtica ſuꝑ Exodū. Moyſes duxerat filiā vxorē regis ethiopie. ī prīaꝫ ſuā redirevoluiſſꝫ. īpedire nitebat̉ vxor. Mdyſes igit̉ tāꝙͣ virexꝑtus aſtroꝝ. ſculpſit in anulis duas imagines huiꝰefficatie. vt altera memoriā altera obliuionē afferretCūqꝫ eas paribꝰ ſil̓ibꝰ anulis incluſiſſꝫ. obliuionisanulū vxori tradidit anulū memorie ſecū tulit. Etſic mulier paulatim oblita eſt viri ſui. et Moyſes recordatōeꝫ hn̄s de patria ſua. libere regreſſus ē. Moraliter exponēdo ẜm Robertuꝫ holchot. Animus noſter natione celeſtis patrie eſt Moyſes. qui cōtrahitꝯiugiū carne terrena. ethiopiſſam deſignata. qn̄ſcꝫ corꝑi infundit̉. Animus v̓o deſiderās beatitudine. vult in patriā reuerti celeſtē. ſꝫ iſta vxor .ſ. caro impedit eius reuerſionē. Et id̓o vtēdū ē cautela Moyſi: vt .ſ. duos anulos faciamꝰ gemmis. et anulū obliuionis carni tradamꝰ. et anulū memorie aīo noſtroAnulus obliuionis ē meditatio mortis qꝛ mors obliuioni hoīem tradit. pͣs. Obliuioni datus ſum tāꝙͣmortuꝰ a corde. Anulus memorie: ē recogitatio viteeterne. quā habens animꝰ reuertit̉ ad patriā bonaopera. Et ſic iuſtus ꝓpter bona que facit: eſt in memoria hominuꝫ. vt ſcribit̉ Ecc̄i. xlix. Memoria Ioſie inomni ore indulcabitur. et ſic timebit iuſtus ab auditione mala.Tercio exponiturᵐ §. iij.vſꝰ ille ſic. Iuſtꝰ erit ī memoria et̓na .i. dei et̓ni Hiere.ij. Hoc dic̄ miſerator tuus. recordatus ſum tui miſerans adoleſcētiā tuā. Recordat̉ autē deus electi ſuiprimo p̄deſtinādo. Scd̓o iuſtificando. Tercio glorificādo. Et ſic timebit ab auditōe mala. quā audiētreprobi in fine: quibus dicit̉. Ite maledicti in igneꝫeternū. ⁊cͣ Math̓. xxv. Titulus tercius. De potentia intellectiua. Capitulum primū. De intellectu poſſibili et agēterealiter diſtinctis.

AE intellectu quem9dicit ph̓s in li. de aīa eſſe potentiā aīe aūt intellectꝰ ſit potētia aīe. etM.ipſa eſſentia eius. ꝓbat. b Tho. ī pͥmaꝑte. q. lxxix. art. j. ſic. Tūc ſolū immediatū principiū oꝑatōis ē ip̄a eſſentia rei operantis.qn̄ ipſa oꝑatio eſt eius eſſe. Sic̄ em̄ potentia ſe habetad oꝑatōeꝫ ad ſuū actū. ita ſe hꝫ eēntia ad In ſolo at̄ deo idē ē intellige̓ ſuū ē ē. Un̄ ī ſolo deo ī tellectꝰ ē eiꝰ en̄tia. In creat̉is at̄ ītellectualibꝰ ītellectꝰ ēq̄dā potētia ītelligētis. Et ſciēdū ẜm. b Tho. vbi ph̓i ponūt qͣtuor ītellectꝰ .ſ. ītellectū poſſibilē. ītellectū agēteꝫ. intellectū in habitu. intellectū in actuſeu adeptū. Quoꝝ qͣtuor intellectus agēs et intellectus poſſibilis ſūt realiter diuerſe diſtincte potētieſic̄ in oībꝰ alijs. Alia ē actiua alia paſſiua. Alia v̓otria diſtinguunt̉ ẜm tres ſtatus intellectꝰ poſſibilisQui qn̄qꝫ eſt in potētia tm̄ ſic dr̄ poſſibil̓. Qn̄qꝫ v̓oin actu primo qui eſt ſcīa. et ſic dr̄ intellectꝰ in habituQn̄qꝫ in actu ſcd̓o qui eſt ꝯſiderare ſic dr̄ intellectꝰin actu ſeu intellectus adeptꝰ. Hūc aūt actum intellectus. importat pprie nomē intelligētia. ſignat em̄ipſum actū intellectus ē intelligere. Un̄ differtintelligentia ab intellectu niſi ſicut actus a potētiaſua. In qͥbuſdā tn̄ libris de arabico trāſlatis. ſb̓ſtantię ſeꝑate quas nos angelos dicimꝰ. intelligētie nuncupant̉: forte ꝓpter hoc ſꝑ huius ſub̓e actu intelligūt. Damaſcenus etiā ponit q̄dā ſunt diuerſe potētie: ſꝫ diuerſi actus intellectus. Primo em̄ ſimpliciter aliqͥd apprehēdit. hic actus dr̄ intelligētiaScd̓o id qd̓ intelligit ordinat ad aliqͥd aliud cognoſcendū vl̓ oꝑandū. hec vocat̉ intentio. v̓o ꝑſiſtitin inquiſitōe eius qd̓ intendit. vocat̉ excogitatio. duꝫv̓o id qd̓ excogitatū eſt examinat ad aliqͣ certa. dr̄ ſcire vel ſapere. ſapiētie eſt iudicare. Exquo aūt hr̄aliqͥd pro certo tanꝙͣ examinatum. cogitat qūo poſſit illud alijs manifeſtare. Hec eſt diſpoſitio interioris ẜmonis ex qua ꝓcedit exterior locutio. Om̄ia hecſunt actus vnius potentie intellectiue.De intellectu poſſi .§. j.bili hec potētia eſt potētia paſſiua. Un̄ ph̓s dic̄ ī. iij.de aīa. intelligere eſt qd̓dā pati. Sꝫ ſciendū ẜm. b.Tho. ī prima ꝑte. q. lxxix. art. ij. pati tripliciter dr̄.Uno ꝓprijſſime qn̄ .ſ. aliqͥd remouet̉ ab eo patitur qd̓ cōuenit ei ẜm naturā vel ẜm ꝓpriā inclinationē. ſicut aqͣ frigiditatē amittit calefactōeꝫ aut egrotat vel triſtat̉. Scd̓o dr̄ aliqͥd pati minus ꝓprie ex eo aliqͥd abijcit̉ ab eo ſiue illud ſit ꝯueniens ſiue ſit cōueniēs. Et ẜm hec dr̄ pati. ſolūqui egrotat ſꝫ etiā ſanat̉. Et ſolū triſtat̉. ſꝫ etiāqui gaudet. vel qͦcūqꝫ alteret̉ ſeu moueat̉. Tercio dr̄ pati cōiter aliqͥd ex hoc ſolū. id qd̓ eſt in potētia ad aliqͥd recipit illd̓ ad qd̓ erat in potētia abſqꝫeo aliqͥd abijciat̉. ẜm quē modū om̄e qd̓ exit de potētia in actū dr̄ pati. etiā ꝑficit̉. ſic intelligere noſtrū ē pati. Qd̓ apparet hac rōne. Intellectus em̄ hr̄oꝑatōem circa ens in vniuerſali. Cōprehēdi igit̉ pōtvtrū intellectꝰ ſit in actu vel potētia. ex ꝯſiderat̉qūo intellectus ſe habet ad ens vniuerſale. Inuenit̉cm̄ aliqͥs intellectus ſe ht̄ ad ens vniuerſale vt actꝰtotiꝰ entis. Et talis ē intellectus diuinꝰ eſt diuinaeſſentia. in originalit̓ et v̓tualiter totū ē et p̄exiſtitſic̄ in prima. Et ideo intellectꝰ diuinꝰ eſt in potētia ſꝫ purus actꝰ. Nullus aūt in tellectus creatꝰ p̄tſe hr̄e vt actus reſpectu totiꝰ entis vniuerſal̓: quia ſicoporteret eſſet ens infinitū. vn̄ oīs intellectus creatus hocip̄m ē. eſt actꝰ oīm intelligibil̓. ſꝫ ꝯꝑatur ad ip̄a intelligibilia ſicut potētia adactū. Potē