Capitulū.IX.
atellectus ꝯſeruat ſpecies etiā qn̄ actu nō intelligit.¶ Saluat̉ aūt rō memorie ꝙͣtū ad hoc ꝙ eſt p̄teritorū ī intellectu ex ꝑte actꝰ nō ex ꝑte obiecti. Nā p̄teritū p̄t referri ad duo .ſ. ad obiectū qd̓ cognoſcit̉ et adactū cognitionis. Et ꝙͣtū ad obiectū ꝑ ſe. cōuenit memorie que ē ꝑtis ſenſitiue p̄terito. Memorat̉ em̄ aīalnō ſolū ſenſiſſe in p̄terito ſed etiā ſenſiſſe qd̓daꝫ p̄teritū ſenſibile. Sꝫ inqͣtū ad ꝑtē intellectiuā ꝑtinet memoria. p̄teritio accidit. ⁊ nō ꝑ ſe ꝯuenit intellectui exꝑte obiecti. Intelligit em̄ intellectus hoīeꝫ inqͣtū eſthō. Accidit aūt hōi inqͣꝫtū eſt hō. in p̄terito vel in p̄ſenti vl̓ in futuro eſſe. Ex ꝑte v̓o actus cognitōis p̄teritio ꝑ ſe accipi poteſt ī intellectu ſic̄ et in ſenſu qꝛ intelligere aīe noſtre ē quidā ꝑticularis actus. in hoc vl̓in illo tꝑe exiſtēs. ẜm ꝙ hō dr̄ intelligere hodie vl̓ heri vel cras. et hoc nō repugnat intellectualitati. quiahmōi intelligere. ꝙͣuis ſit quoddā ꝑticulare. eſt tn̄ immaterialis actus. Et ideo ſicut intellectus intelligitſeip̄m. ꝙͣuis ipſe ſit quidā ſingularis intellectus. itaintelligit ſuū intelligere. qui ē quidā ſingularis actꝰvel in p̄terito vel in pn̄ti vel in futuro exiſtens. Et ſicvt dictū eſt ſaluat̉ rō memorie ꝙͣtuꝫ ad hoc. ꝙ eſt p̄teritoꝝ in intellectu. ẜm ꝙ intelligit ſe priꝰ intellexiſſenō aūt ẜm ꝙ intelligit p̄teritū ꝓut eſt hic ⁊ nūc. quiaintellectus abſtrahit a cōditionibꝰ indiuiduātibꝰ vthic et nūc. ſꝫ ſic p̄teritū ꝑtinet ad potentiaꝫ memorieſenſitiuā. q̄ eſt ꝑticulariū rerū vt hic et nūc. ¶ Et noͣꝙ memoria ꝓut eſt ꝯſeruatiua ſpērū intelligibiliū etꝑ cōſequens ꝑtinēs ad intellectū. nō eſt alia potētiarealiter diſtincta ab ip̄o intellectu. Un̄ et ph̓s in tercio de anima. locuꝫ ꝯſeruatiuū hmōi ſpērū attribuitintellectui. Eſt .n. intellectus potētia paſſiua. Ad ratōnē aūt potētie paſſiue ꝑtinꝫ ꝯſeruare ſicut ⁊ reciꝑeEt ꝙͣuis mgr̄ ſen. in. j. li. diſ. iij. dic̄. ꝙ memoria. intelligentia. et volūtas. ſūt tres vires .i. potētie. Hoc tn̄vt dic̄. b Tho. nō eſt de intentione Aug. ī. xiiij. de tri.Ubi de his loquēs. nō accipit illa tria ꝓ tribꝰ potentijs. Sed memoriā accipit ꝓ habituali retentōne aīeIntelligētiā ꝓ actu intellectꝰ. Uolūtatē ꝓ actu voluntatis. Conſuetū eſt eī aliqn̄ noīa potētiaꝝ vel habituū pro actibo earū ſumi. Et ſic intelligētia dicit̉oriri ex memoria nō ſicut potētia vna ex alia ſed ſicutactus ex habitu.De exercitio memo .§. j.rie vtili pͣs. In memoria eterna erit iuſtus. quod p̄texponi tripliciter. etiā totū qd̓ ſequit̉ in verſu. Iuſtꝰerit in memoria ſui eterna .i. aſſidua. vel in memoriaeterna .i. ꝑpetua proximi. vel in memoria eterna dei.Quedā ei debꝫ recolere reſpectu ſui. quedā reſpectuꝓximi. quedā reſpectu dei. Et hoc faciēdo ab auditōne mala nō timebit. ¶ Et de ſe qͥdē iuſtus habꝫ ī memoria tria. Primo infirmitatē nature. vt ſic ſit cautior ꝯtra caſū. Exēplū de illo qui incedit ꝑ viā lubricāqui caute incedit ne cadat. Ecc̄i. viij. Ne deſpitiashoīeꝫ auertētē ſe a pctō nec improperes ei. Memētoqͦniaꝫ oēs in corruptōne ſumus. Exempla de Dauid.Petro et alijs. Scd̓o recordādū de dānoſitate culpeMercator recolēs quātū lucꝝ ꝑdidit. inde ſumit materiā doloris. Malefactor cōſiderās ſe dep̄henſū et ſuſpēdēdū dolet. Apoca. ij. Memento vnde excideris ⁊age penitētiā. Amb̓. Nihil ē quod taꝫ ſūmi dolorisſit. qͣꝫ ſi recordet̉ qͥs vn̄ lapſus ſit. atqꝫ vn̄ ceciderit. etꝙ ad iſta terrena ⁊ momētanea. ab illa ſpecioſa diuīeꝯditōis ītentōe defluxerit. de peni. diſ. j. Hoc agebatEzechias dicēs. Recogitabo tibi oēs annos meos īamaritudīe aīe mee. Recordāda ē breuitatis vite adſtudioſe oꝑanduꝫ. Qn̄ eī laborās vidꝫ appropinqͣrefinē diei vel oꝑis vel breuitatē tꝑis. ſtudioſius oꝑaīEccͣi. xiiij. Offer dignas deo oblatōes et memēto qm̄
mors nō tardat. ⁊ Gre. Tāto ſolicitior eē debes. ꝙͣtomorti vicinior. lxxxvj. diſ. tāta. Plato. ſūma ph̓ia eſtmeditatō mortis. Ecōtra malus recordat̉ eoꝝ q̄ prouocāt ad malū. Sicut ī figurā dixer̄t qͥdā ex his qͥ exierāt de egpyto. In mētē veniūt cucumeres. allia. etcepe. q̄ comedebamꝰ in egypto ⁊cͣ. Nūe. xj. ¶ De proximo hꝫ tria in memoria iuſtꝰ. et ſic nō timebit ab auditōe mala tēptatōis qͣ loquit̉ ei dyabolꝰ. Exemplaprobitatis electoꝝ ad imitādū. ſic ꝓponunt̉ filijs exēpla ꝑentū et cōciuiū qͥ fecerūt magnālia vt animēturad Imitādū. Iudith. viij. Memores eē debetis qūoAbrahā tentatꝰ ē et ꝑ multas tribulatōes inuentusfidel̓. Sic Matathias ſil̓ reducebat ad mētē oꝑa ſanctoꝝ. Scd̓o recordāda ē fatuitatis reproboꝝ ad deteſtādū. Bene eī corrigit̉ ⁊ ſuauiter. qui ꝑ aliū corripit̉Sicut canis verberat̉ vt timeat leo. Luc. xxvij. Memores eſtote vxoris Loth. Tercio recordāda eſt neceſſitatis miſeroꝝ ad ſubleuandū. Sic recordāt̉ aues ⁊alia aīalia ſuoꝝ pullorū procurando eis neceſſitateꝫque duplex eſt ſpūalis .ſ. ⁊ corꝑalis. Et de corꝑali dic̄apl̓s ad Gall̓. ij. ꝙ Petrꝰ cū ceterꝭ apl̓is. approbatap̄dicatōe Pauli inter gētes. dederūt ei in ſociū Barnabā. tm̄ vt memores eſſent paupeꝝ in hieroſolimisquod et fecer̄t. faciētes collectas fieri de ſpūali ſb̓uētione. Pro hmōi dr̄. j. Mach̓. xij. Memores ſumꝰ vr̄iin ſacrificijs. Ecōtra iniuſtus recordat̉ iniuriaꝝ advīdicādū. vl̓ bonoꝝ tꝑaliū alioꝝ ad appetēdū. ⁊ miſeriaꝝ ad gaudēdū ex inuidia. ¶ De deo iuſtꝰ tria habꝫin memoria. et ſic nō timet ab auditōe mala. quā immittit ei dyabolꝰ. ꝯtra deū occulte loquēdo ꝑ ſuggeſtiones. Recordat̉ creatōis oīm ad deum laudanduꝫOmnia em̄ nos inuitāt ad deū bn̄dicēdū. Nā ſicut ꝓuerbialit̓ dr̄. Lopera lodo el maeſtro. pͣs. Memor fuioperū dei. qꝛ memor ero ab initio mirabiliuꝫ tuoruꝫSic tres iuuenes in fornace. reducētes ad memoriaꝫcreata a deo. oīa inuitabāt ad deuꝫ bn̄dicēdū. Scd̓orecordādū redēptōis hoīm Tren̄. iij. Zai. Recordare pauꝑtatis mee ait ꝓph̓a ī ꝑſona xp̄i. abſinthij ⁊ fell̓Et ſubdit̉. Memoria memor ero et tabeſcet ī me anima mea. Hoc maxime aīat ad cōſtātiā. In huiꝰ figurā in. ij. Mach̓. dr̄ ꝙ ſanguinē mortuoꝝ ponebāt an̄elephātes ad aīandū in pugna. Tercio retributōnisoperū. pͣs. Memor ero iuſticie tue ſolius. Reddet em̄deus vnicuiqꝫ ẜm oꝑa ſua. et in hoc peccatores decipiunt̉. dū attēdunt ad pn̄tē retributōeꝫ non ad futuram. Un̄ dictū fuit diuiti epuloni. fili recordare. ⁊cͣ.Luc xvj.Secundo exponit̉ .§. ij.ſic. In memoria eterna .i. ꝑpetua erit iuſtus quia deipſo ſꝑ eſt recordatio in mudo vt patet de ſanctis ꝓuerb̓. Memoria iuſti cuꝫ laudibꝰ. et ſic non timet abauditōe mala. p̄cipue quo ad bonos qͥ loquūt̉ bonade bonis. vn̄ Matathias. dixit filijs. Date aīas vr̄asꝓ teſtamēto patꝝ ⁊ accipietꝭ nom̄ eternū .i. memoriābone fame ꝑpetuaꝫ. Tot milia annoꝝ fluxerūt. et adhuc memorie iuſtoꝝ: Abrahe Iob Dauid et alioruꝫvigēt in mētibꝰ hoīm. ¶ Tria autē ſunt q̄ faciūt obliuiſci hominē ſui dei. ⁊ ꝓximi .ſ. Proſperitas mūdial̓Curioſitas criminalis. Uoluptas carnalis. Proſperitas facit obliuiſci dei ⁊ hoīm qui euꝫ iuuerunt tꝑetribulationis. Exemplū de p̄poſito pincernaꝝ Pharaonis regis egypti. Qui cū fuiſſet in carcere ab Ioſeph hūane tractatꝰ et cōſolatꝰ in expoſitōe ꝓphetica ſomnij ſui liberatꝰ. oblitꝰ fuit īterp̄tis ſui vt patetGen̄. xl. Sic multi in mēte deuꝫ hn̄t et amicos ſuos ītꝑe neceſſitatis. qͥ poſtea obliuiſcunt̉ in ꝓſperitateDeut. xxxij. deuꝫ qͥ te genuit dereliquiſti ⁊ oblitus es⁊cͣ. Seneca in li. de bn̄ficijs. ꝯꝑat legē gratitudinis ⁊bn̄ficiētie ludo mutuo pile. qn̄ em̄ duo ludunt ad pilā