Capitulū.VIII.
ip̄m alicui. dās ſibi triplex genus victualiū admolendū .ſ. triticū. ordeū. et ſpelta. cum hac ꝯditione: qd̓ cōtinue molat aliqd̓ ex illis. et hoc faciendo ſibi fidelit̓ẜuit et inde bene viuit. Habet aūt dn̄s ille inimicumcapitalē. q̄rens in oībꝰ ei diſplicere. Un̄ ſciēs molēdinū ſuum tali locatū occultat ſe iuxta domuꝫ. eius vtſi talis cōductor ceſſat ꝑ modicū a molēdo victualiadn̄i ſui. ⁊ cum hoc reperit. immediate ponit ſuꝑ molendinū de rebꝰ ſuis videlicet picē. arenā. vel paleas.et hͦ ad deſtruendū molēdinū ⁊ illi nocendū. Spūaliter dn̄s iſte ē deꝰ nr̄. vniuerſoꝝ dn̄s. Molendinū ſuuꝫē cor nr̄m qd̓ ꝯtinue voluit̉ circa aliqͥd cogitandum.Un̄ Bern̄. Nil fugatiꝰ aīo meo. Locat aūt iſtud molēdinū nobis vt molamꝰ. cū volūtatē p̄ſtat et ratōeꝫad cogitādū. Amīſtrat ⁊ ip̄e ꝑ inſpiratōneꝫ tripliceꝫmateriā. ſuꝑ qua debeamꝰ voluere cor nr̄m. videlicetcogitatōnes de deo. ⁊ de eius immēſa bonitate. ⁊ gl̓iaſuꝑna: tāꝙͣ triticū optimū. De v̓tutibꝰ ⁊ donis ſpūalibꝰ. quō ī eis ꝓficiamꝰ tanꝙͣ ordeū. Cogitatōes de peccatꝭ cōmiſſis vt doleamꝰ. ⁊ de his q̄ pn̄t ꝯmitti. vt fugiamꝰ tanqͣꝫ ſpeltā. Et certe cū hͦ facimꝰ deo fideliterẜuiuimꝰ. ⁊ inde tandē viuimꝰ. vitā gr̄e ⁊ tandē glorieInimicus huiꝰ dn̄i dyabolꝰ ē. qͥ inſidiat̉ ꝯtinue moſendino cordis nr̄i. Et ſi videt nos nō cogitare aliqͣvtilia. tūc ip̄e ſuggerit et ſuadet cogitatōnes luxuriemacl̓oſas corꝑis ⁊ aīe tanꝙͣ picē. vl̓ cogitatōes auaricie graues tanꝙͣ arenā. vel leues inanis gl̓ie tanqͣꝫ paleas. Ex qͥbꝰ molēdinū deteriorat̉. et tal̓ ꝯductor niſireſipiſcat oportꝫ ꝙ moriat̉ ſpūalit̓. qꝛ ex illis viuerenō p̄t. Un̄ dicit dn̄s ꝑ ꝓph̓aꝫ. Vſqꝫ qͦ morabant̉ cogitatōes apud te noxie. Et Sap̄. j. dr̄ de ſpūſctō. ꝙ auferet ſe a cogitatōibꝰ q̄ ſunt ſine intellectu .i. ſine ratiōeProcedūt. et cogitatōes aliqn̄ ex corde ꝓprio. Un̄ſaluator Math̓. xv. inqͥt. Ex corde exeūt cogitationes male. Un̄ ⁊ ī figurā dictū fuit pͥmo parēti. Spinas ⁊ tribulos germīabit tibi .ſ. t̓ra cordis tui. etiamcultinato ſpūalibꝰ exercitijs. Spinas .ſ. cogitatōnuꝫſolicitudinis temꝑaliuꝫ. ⁊ tribulos affectōnū ſenſualiū. Que cogitatōes infeſtāt hoīeꝫ importūe. ſic̄ muſce frequentat cadauer. Unde et. b. Anthoniꝰ quaſiattediatus ſemel ex tanta cogitationū importunitate. exclamat ad deuꝫ. dn̄e volo ſaluus fieri ſꝫ nō ꝑmittunt me cogitatōes mee. Uerū quia primi motꝰ eaꝝnon ſunt in noſtra poteſtate. Unde nec pctā: ſalteꝫ aſcd̓is motibꝰ ſeu delectatōnibꝰ eaꝝ cauendū eſt. Un̄dn̄s dicit ꝑ Iſa. Auferte malū cogitatōnū vr̄arū. nōdicit cogitationes. ſed malum cogitationū. inꝙͣtumſcꝫ de vicijs ſunt cum complacentia ip̄aꝝQuātū ad terciū dixi. §. iij.ꝙ cogitatōnes ip̄e ex ſe .i. defectu cogitantis ſunt deprauate. qm̄ inquit vane ſūt. Eſt āt triplex vanitas.ſ. penalitatis. iniquitatis. ⁊ inſtabilitatis. de qua triplici vanitate agit̉. Ecc̄s. ꝑ totum. Unde et in pͥncipio libri noīat vanitateꝫ: dicens. Uanitas vanitatūet omnia vanitas. Omīa em̄ creata ſunt vanitas qͣꝫtum ad mutabilitatem. et de hac agit̉ .j. capl̓o Eccs.vſqꝫ ad. iiij. ca. excluſiue. Sed homo non ſolū eſt vanitas p̄dicto modo ſed etiaꝫ ꝑ iniquitatē. Et de hacagitur a ca. quarto vſqꝫ ad. xij. excluſiue. Eſt ⁊ terciavanitas in homīe .ſ. penalitatis et ea plenus. Undedicitur vanitas vanitatū .i. vanus ꝑ culpā plenꝰ vanitate ꝑ penam. Et de hac agitur ip̄o. xij. ca. in fineꝫlibri Eccs. ¶ Ꝙtum igitur ad vanitate pene de quaapl̓us ad Ro. viij. Uanitati creatura ſubiecta ē etiānō valens .ſ. pene famis. ſitis. frigoris. ⁊ hmōi. Utiqꝫcogitatōes hoīm vane ſunt .i. afflictiue. Un̄ dicitur.Sap̄. ix. Cogitatōnes mortaliū timide ⁊ incerte ꝓuidentie nr̄e. Nam ſi bonus eſt homo. timet nō diſplicere deo. nō incurrere peccata varia et hmōi. Si ma
lus. timet ne impediat̉ executō ſuaꝝ malarū cogitationū. vel ne ꝓuidentia ſua circa tꝑalia non habeat effectum. Timor aūt (vt dicit̉ in pͥma canonica Ioh̓)penam habet. Frequent̓ em̄ vna cogitatō pugnat cōtra aliam. cum .ſ. caro cōcupiſcit aduerſus ſpirituꝫ ⁊ſpūs aduerſus carnē. Unde ſequit̉ cogitatōes etiaꝫcirca curam corꝑis. ⁊ ꝓuiſionē etiam neceſſarioꝝ. ml̓tum tediū et penaꝫ inferunt. p̄cipue bonis. ꝙͣuis in ſepeccata nō ſint. ¶ Scd̓o cogitatōes hoīm vane ſūt.vanitate iniquitatis. De qua pͣs. Cor eoꝝ vanuꝫ eſtid eſt iniquū. Et quidā ita iniqui ſunt. vt etiā cōtradn̄m cogitēt. De quibꝰ pͣs. Cogitauer̄t et locuti ſūt.iniquitatem in excelſo locuti ſunt. dicētes deum nonhabere ꝓuidentiam debitā circa homīes. Contra qͦsHiero. Quid cōtra dn̄m cogitatis: ipſe qui creauitmunduꝫ cōſumationē faciet eius. Ꝙ ſi vobis rigidꝰet cruentus videtur. ꝙ genus humanū diluuio deleuerit ⁊c̄. xxiij. q. v. Quid gͦ: Et ad intelligendū quōcogitatōnes efficiunt̉ inique. ſume exemplū in nebula que eleuata a terra. ſępe in ꝑte ſuꝑioris aeris generat nubes que ibi nutriunt̉. nec diſſoluunt̉ niſi ꝑ magnum ventu. qui reſoluit illas et conuertit. vel in acrem vel in aqua. grandinē. aut niuem. Nutriunt̉ aūtille nubes in aere v̓tute caloris vel ignis elemētalis.qui quaſi extinguitur ꝑ tonitrua. coruſcatōnes. ⁊ fulgura. Sic accidit de cogitatōnibꝰ. Sunt em̄ vt qͥdaꝫvapores ſiue nebule. que a terra ſenſitiue .ſ. fantaſievel memorie aſcendunt ad altitudinem intellectus. ⁊calore .i. voluntatis affectu. nutriunt̉ et creſcūt ⁊ obnubilant mentē. vt ſol xp̄us non videat̉. Et hoc quādo amor ꝓprius reꝑitur in voluntate qui omneꝫ materiam in ſe bonā cogitatōnuꝫ ꝑuertit ad maluꝫ. Sꝫſi ventus ſpūſſancti ꝑcutit tales nubes cogitatōnū.tunc extinguit malum igneꝫ ſeu calorē ꝓprij amoris.Et exinde ſequunt̉ tonitrua lamētationuꝫ de pctīs.cum clamore petendi diuinā miſcd̓iam. ſequunt̉ ⁊ coruſcatōnes bonoꝝ exemploꝝ. et fulgura incendentium operū et verboꝝ pluuie lachrimarū et hmōi.¶ Ꝙͣtum ad terciū cogitatōnes hominū vane ſunt.inſtabilitate ſeu mutabilitate. de quo Ecc̄ͣs. penul̓t.Uaītatꝭ arguent̉ p̄terita. Ex eo eī ꝙ p̄terita ſūt oſtēdūt inſtabilitatem. Et ſic cogitatōnes hominuꝫ vane ſunt: dum enim quis vult fixe aliquid de ſpūalibꝰcogitare. ſubito mens ad alia euolat vt dicere valeatillud pͣs. Cor meum dereliquit me. Exemplū patet ībeato Bern̄. qui (vt habetur in legenda eius) conq̄rens cum quodam ruſtico in itinere de tanta diſtratione mentis. vt vnum pater noſter dicere non valeret. ſine alia cogitatōne. Aſſeruit ruſticꝰ ſe hoc facere poſſe. Cui Bern̄. mulam cui inſidebat ſi hoc agere poſſet ꝓmiſit. Quod cum ille attemptaret. in medio eius occurrit ſibi cogitatio de ſella ⁊c̄.Circa euidentiā eoꝝ. §. iiij.que dicta ſunt in pͥmo. §. huius capituli .ſ. ꝙ angelusnon cognoſcit cogitatōnes noſtras. eſt ſciendū. ꝙ cogitatō noſtra vel etiam alicuius angeli pōt comꝑariad tria .ſ. ad ſubiectū qd̓ informat. ad obiectū qd̓ repreſentat. ad affectū quem inclinat. ¶ Primo enimſi comꝑatur cogitatō ad ſubiectum quod informat:tunc dico ꝙ angelus poteſt ſcire vel videre cogitatōnem nr̄am vel etiam angelicam. Cuius ratō ē. qꝛ angelus poteſt videre ſpeciēs exiſtentes in mente meavel angelica. Sed cogitatio actualis eſt quedam forma et quidaꝫ actus exiſtens in intellectu eque realiset eque actualis. ſicut ſpecies vel magiſqͣ ſpecies. Ergo qua ratōne ſpecies exiſtentes in mente mea vl̓ angelica angelus poteſt videre: eadem ratōne cogitatōactualis mea vel angelica poteſt cognoſci ab aliqͦ angelo. ¶ Scd̓o mō pōt comꝑari cogitatio mea vel an