Capitulū.IIII.

tiones beſtiales qͥeſcūt et vitia. Cū gͦ cuſtodiunt̉ bene he porte irl̓m intrat ih̓s in ip̄am ꝑ ſenſus ſpūalesſcꝫ viſum cōtemplatōis. auditū executōis diuinarūinſpiratōnuꝫ. odoratū diſcretōis ⁊ ſctē imitatōnis.guſtū dulcis exultatōnis. tactū feruētis dilectōnis.os diuine laudatōis. Et in ip̄o ingreſſu mirant̉ interiores potētie ſeu affectꝰ. In cuius figurā dr̄ Math̓.xxj. Cū introiſſet ih̓s hieroſolimā ꝯmota eſt vniuerſa ciuitas: dicēs. Qualis ē hic: Sed cū male cuſtodiunt̉ ſenſus. eijcit̉ xp̄s ſeu egredit̉. iuxta illud. Egreſſꝰeſt ih̓s ⁊cͣ. ⁊ tūc intrat dyabolꝰ. Un̄ Hiero. Si ſuſceperimꝰ xp̄m in hoſpitō pectoris noſtri. illico fugamꝰdyabolū. Si peccauerimꝰ et ꝑ peccati ianuā ingreſſus fuerit dyabolus. ꝓtinus recedit xp̄us. depenit.diſ. ij. Si enim inquit.¶ Capitulum. iiij. De locutōne ⁊multiplici vicio eius.Uia membrū linguedeſeruit non ſoluꝫ ſenſui guſtꝰ: ſꝫ etiā locu-tioni. Ideo nūc agenduꝫ ē de locutōe. Etde hac dicit ſapiens ꝙ mors et vita .ſ. anime ⁊ corꝑisin manibꝰ lingue ſūt .i. in ptāte ſeu vſu locutōis. Nāſiqͥs male vtat̉ inde mors ei ſequit̉ aīe. ſicut patet inPetro cū ore xp̄m negauit. qͥ ex hoc mortē aīe incurrit. Et in quodam de ppl̓o iudeoꝝ. qͥ in deſerto xp̄mblaſphemauit lingua ſua et ob hoc lapidatꝰ eſt. Uita aut ex lingua ꝓcedit aīe et corꝑis: ſiqͥs bn̄ vtat̉. qd̓paret in publicano: qui dicēs. Deus ꝓpiciꝰ eſto mihipeccatori cū huīlitatē. iuſtificatꝰ ē: et xp̄o dicēte v̓boſuo. Lazare veni foras: corā oībꝰ viuificatꝰ ē. Primoigit̉ on̄det̉ quō bn̄ quis ea vti debet. ſcd̓o quō qͥs male vtat̉. ⁊ qͦt mala inde ꝓueniāt. Et ꝓ primo ſumaturad declaratōneꝫ huius. v̓bū pͣs. dicetis. Laudatōnēdn̄i loquet̉ os meū: et bn̄dicat oīs caro nomī ſctō eiꝰ īſeculū et in ſcl̓m ſcl̓i. Ubi notantur tria genera locutionum bonarum.Prima ẜm naturā. ibi. Laudatōnem dn̄i.Scd̓a ẜm gr̄am. ibi. Et bn̄dicat oīs caroTercia ẜm gloriā. ibi. Et in ſeculū ſeculi.Quantū ad primuꝫᵐ. §. j.eſt ꝯſiderandū. ꝙ inter oīa aīalia ſolū homī ꝯceſſa eſtloquela naturalit̓. Nā etſi aſina Balaam aliqn̄ locuta eſt illud fuit ꝑ ſpeciale miraculū nō ꝑ naturam.Sꝫ neqꝫ v̓ba ſua ip̄a intellexit. Exqͦ igit̉ creature ratōnali ē cōceſſa lingua loquax. rōnabilit̓ ea vti debꝫ:nō beſtialit̓. Et hoc etiā on̄dit ip̄a diſpoſitō natural̓oris et lingue. Et hoc eſt ꝙ dicit pͣs. Laudatōnē dn̄iloquat̉ os meū .i. diſpoſito oris mei bn̄ ꝯſiderata. docebit me recte loqui ẜm ratōneꝫ: ⁊ ſic ꝯſequent̓ deumlaudare. Un̄ et de quodā muto a xp̄o ſanato dr̄. ꝙ loq̄batur recte Mar̄. viij. Et de qͦdaꝫ alio. ꝙ locutus ēmutus Luc. xj. ¶ Circa diſpoſitōnem aut oris ⁊ lingue qͣtuor ꝯſiderabimꝰ. videlicꝫ eius finalē cauſam.materiā. formā. et circūſtantiā. Ꝙͣtū ad pͥmuꝫ. cā finalis ꝓpter quā lingue nr̄e data ē locutō. ē vt hō ꝑ eāmanifeſtet cor ſuuꝫ et cogitatōes ſecretas que al̓s abhoīe ſciri nō poſſent. Un̄ dicit ph̓s ꝙ ea que ſūt ī voce. ſūt note eaꝝ que ſūt in aīa paſſionū. Hoc ergo eſtpͥmū qd̓ docet te naturalit̓ os tuū ſeu lingua. vt .ſ. loquaris qd̓ habes in corde et nō ꝯͣriū. Caueas ne lingua tua ſit ſerpētina. q̄ triſulcata ſeu triplex dr̄ nō ꝙhabeat tres linguas ſꝫ qꝛ ita velocit̉ mouet vt videatur habere tres linguas. Hac triplici lingua vſus eſtantiquꝰ ſerpēs cū locutꝰ eſt pͥme mulieri. Nam ⁊ falſum dixit. et deciꝑe intēdebat. ⁊ v̓bū ſuū colore v̓ita

tis ⁊ vtilitatis operuit. Ne igit̉ ei ſimilis fias. Uidine falſū loqͣris ne ꝑ mendaciuꝫ deciꝑe intēdas. Necduplici aut ſophiſtico vtaris ſermone. ſꝫ ſicut vnamlinguā tm̄ non duas dedit tibi dn̄s ad manifeſtandūinteriorē cōceptū. ita vere et ſimplicit̓ loqͣris. Namde loquētibꝰ doloſe dicit pͣs. linguis ſuis doloſe agebant: iudica illos deus .i. ꝯdemna. ¶ Ꝙͣtuꝫ ad ſcd̓mvidelicet materiam lingue. nota ꝙ ip̄a lingua eſt carnea nō oſſea ⁊ inde multū ductilis ⁊ volubilis hincinde ꝑ os. vt ex hoc intelligas in locutōne tua nō eſſeduꝝ et ꝑtinacē. ſed ductile ad retractandū ſiqͥd male dixiſti. ad petendū veniā. ſi aliū offendiſti. et nō ꝓteruū et duꝝ ad defendendū tuā opinionem. Un̄ etAug. dicit. Magne ſapīe eſt hoīeꝫ reuocare qd̓ malelocutus ē. xxij. q. iiij. Eſt etiā ip̄a lingua mollis et delicata nō aſpera. Et hoc te docet vt locutō tua ſit benigna humana. nō aſpera ⁊ dura. Un̄ dicit ſponſꝰ deſponſa ſua .ſ. aīa in Canti. Mel et lac ſub lingua tua.Mel .ſ. ſuauis locutōis. et lac refrigeratōnis. Et hocniſi oporteat aliquādo aſpere loqui in correptōne ſb̓ditoꝝ. Unde apl̓us ad Thi. Increpa eos dure. Eſtip̄a lingua qͣi ſemꝑ madefacta et mollis et hoc vel exſaliua ꝓcedente a ſtomacho. vel a fleumate ex capitedeſcēdente vel ex putredine in pectore ꝯgregata. Adſignificandū ꝙ locutō tua debet eſſe. vel de v̓bis diuinis tanꝙͣ ex cibis ſpūalibꝰ acceptis ex ſacra ſcriptura et retētis ī ſtomacho memorie. Uel d̓ obprobrijset paſſionibꝰ xp̄i. qͥ eſt caput nr̄m. vel de pctīs tuis ꝓprijs tanꝙͣ ſaliue in pectore volūtatis aggregatꝭ. Iuxta illud ꝓuer. xviij. Iuſtꝰ prior accuſator ē ſui. Qd̓et faciebat apl̓s: dicēs. j. ad Thi. Qui prius fui blaſphemꝰ et ꝑſecutor et ꝯtumelioſus. ¶ Ꝙtū ad terciūſcꝫ formā. Notandū ꝙ lingua ē longa et lata et groſſa ſꝫ magis lōga ꝙͣ lata et magꝭ lata ꝙͣ groſſa. vt intelligas ꝙ recte potes loqui. vl̓ de longitudine ꝑſeuerātie in bono. vel de latitudine mutatōis ſtatus ſpūal̓.vel de ſubtilitate ſcientie diuine vel humane. Iſtudvltimū nō frequēter exercendū etſi bonū ſit. Sed vidr̄ Iaco. j. Siqͥs vr̄m indiget ſapiētia poſtulet a deoPotius lingua in ſe ſubtilis ē ingroſſando. ſicut naturaliter fit quādo linguā quis retorq̄t. Sicut faciebat apl̓s. j. ad Corinth. iij. dicēs. Nō potui vobis loqui ſpūalia ſed carnalia .i. groſſa et materialia tanꝙͣꝑuulus in xp̄o: lac potū vobis dedi. De mutatōne ātſtatus homīs nō de facili loquēdū. niſi cū quis intelligit vocatōnem a deo eſſe. Sed ad ꝑſeuerandū ī bonō ꝑmaxime debet eſſe locutō. Sicut apl̓s faciebat.j. ad Corinth. vij. Unuſqͥſqꝫ in ea vocatōne qua vocatus eſt ꝑmaneat. Eſt etiā attēdendū ꝙ lingua deſuꝑ eſt longior qͣꝫ ſubtus. vbi quodamodo ligata eſt.nō aūt ex ꝑte ſuꝑiori: adinnuendū ꝙ locuto de inferioribꝰ ſiue terrenis debet eſſe breuis. de ſuꝑnis v̓o ꝓlixa. qd̓ ſeruauit poptime v̓go glorioſiſſima breuiſſime loquēs de terrenis etiā neceſſarijs. vt illud Ioh̓.ij. vinū non habent. Sed copioſe de diuinis. vt illud.Magnificat. ⁊cͣ. Luc. j. ¶ Ꝙtum ad qͣrtū .ſ. circūſtātiam. conſidera diligent quot muris ſit circūquaqꝫlingua clauſa et circūdata. vt habere elicias nō defacili et indifferenter eſſe loquendum. Non tamen exomni ꝑte clauſa eſt ſed habet aꝑturaꝫ oris. Et ſi cumclauſura dentiū vel labioꝝ qꝛ etiā rep̄henſibile eſſetſemꝑ tacere. ꝓpt̓ qd̓ dicit Iſa. vj. Ue mihi qꝛ tacui.Sꝫ pͥus frāgenda ſūt v̓ba dētibꝰ examinatōis. Et hͦeſt qd̓ dicit Calixtus papa. Ponderet vnuſqͥſqꝫ ẜmones ſuos ⁊ qd̓ ſibi nō vult loqui. alteri ne loquat̉. dil. c. ponderet. Poſita eſt etiam lingua in ore tanꝙͣ inquodam furno igneo: quia totum eſt rubeum. et ſubocl̓is et naribꝰ. vt ſcias locutōnē eſſe debere charitatiuam et diſcretaꝫ. Unde apoſtolus et vt videat qͥsquibus loquatur. Et ſic laudationeꝫ dn̄i loquet̉ os