Iacobi apoſtoli.

¶ Capitulū. iij.¶ M Olite pl̓es mgr̄i fierifrēs mei ſcientes qm̄6c maius iudiciū ſumitiſ. Ind̓ ml̓tis .n. offendimꝰ oēs. ſiqͥs in ꝟbo n̄ offendit h̓ ꝑfee ctus ē vir. Pōt etiā frenocircūducere totū corpus.Si aūt eqͥs frena ī ora mittimꝰ ad ꝯſentiēduꝫ nob̓ oēcorpꝰ illoꝝ circūferimꝰ. etecce naueſ cū magne ſint ⁊a vētis validis minent̉: circūferunt̉ aūt a modico gubernaculo vbi īpetꝰ dirigētis valuerit. ita ⁊ līgua mof dicū qͥdeꝫ mēbrū ē: ⁊ magͣſꝫ exaltat. Ecce qͣntus ignis

ī qͣꝫ magnā ſiluā incēdit. Etf lingua ignis ē vniuerſitasiniqͥtatis. Lingua ꝯſtituit̉in in mēbris nr̄is q̄ maculatn totū corpꝰ ⁊ inflamat rotāo natiuitatis nr̄e inflamataꝑ a gehenna. Oīs .n. naturabeſtiaꝝ ⁊ volucrū ⁊ ẜpētiū⁊ ceteroꝝ domāt̉ ⁊ domitaq̄ ſunt a natura hūana: Linę guā āt nullꝰ hoīm domarepōt. Inquietū malū plenaveneno mortifero. In ip̄az bn̄dicimꝰ deū ⁊ pr̄em: ⁊ inip̄a maledicimꝰ hoīeſ qͥ adimaginē ⁊ ſil̓itudinē dei facti ſt̓. ex ip̄o ore ꝓcedit bn̄a dictio ⁊ maledictio. Non

¶ In ca. ij. vbi dicit̉ in poſtil. Quicūqꝫ aūt totā legē ẜuauerit offendit aūt in vno.Additio.N hoc ꝙ dicit apl̓s. Quicūqꝫ offenderit in vno factus ē oīm reus. nō videt̉ loqui de pena dāni tm̄:cū de diſtinctōe inter penā damni ⁊ penam ſenſusnulla fit mētio in hͦloco. nec in p̄cedentibus nec in ſequētibus. In hoc etiā qd̓ſequit̉: Qui .n. dixitnō mechaberis ⁊ n̄occides n̄ hr̄ nec innuit̉ talis diſtinctiovn̄ expō poſtil. de hͦꝙ dr̄. Qui offenderit in vno ⁊cͣ. nō videt̉ ꝓpria ſeu lr̄e cōſona. lꝫ qd̓ p̄ſupponit verū ſit. ⁊ iō alit̓vr̄ dicendū. Ad qd̓ſciendū ꝙ p̄cepta diuine legꝭ p̄ſertim q̄obligant ad ſꝑ et ꝓſꝑ de quibꝰ hic agitcopulatiue ſunt intelligenda ſic ꝙ adoīa ſeruanda omēsobligant̉. vn̄ qui invno offendit manifeſtū eſt ꝙ nō omīaſeruat ad quoꝝ oīmobſeruatōem tenet̉. ⁊ iō factus ē oīm reus .i. reus tāqͣꝫ ille qͥ nō oīa ſeruauit vt tenet̉. ⁊ hoc vr̄ dicere glo. vbi ſic:Reus ē apud deū qͥ nihil dimittit īpunitū qͥ ſcit qm̄ neceſſariā legē dederit: qͥ negligit mādatū credidit illud inaniter a deo datū. hec ī glo. Ex quo hr̄ ꝙ qͥ offendit ī vnoon̄dit ſuo facto nō eē neceſſariā totā legē. ⁊ ſic totius legis ē reus. Et notādū ꝙ. b. iacobus in hoc docet ꝯͣ falſaꝫdoctrinā phariſeoꝝ. qui legē diuinā falſo interp̄tātes cōmuniter tenent ꝙ ille qͥ plura mādata numero ſeruat. ettn̄ ī paucis trāſgredit̉: nihilominꝰ ē iuſtus apud deuꝫ: eoꝙ deus vt dicūt iudicat hoīem ẜm pluralitatē vel paucitatē meritoꝝ ⁊ demeritoꝝ: ita ꝙ ille qͥ plura oꝑa meritoria fecit etiā ſi pauca aliqͣ nūero demeritoria poſtea cōmittat: nō ꝓpter hoc ē iniuſtꝰ apud deū qd̓ manifeſte ponit Ra. moy. in ſuo deutro. in di. j. de pn̄īa. ⁊ ſic alij tenētcōiter. que qͥdē doctrina falſiſſima ē ⁊ erronea. Legit̉ .n.deutro .xxvij. inter maledictōes q̄ ibi ponūt̉ ꝯͣ trāſgreſſores legis vltima. Naledictꝰ qͥ nō ꝑmanet in ſermonibꝰlegis hꝰ nec eos ꝑficit. Ex quo ptꝫ ꝙ ꝑ trāſgreſſionē vniꝰp̄cepti nō ꝑficit̉ lex. ⁊ ſic incurrit̉ illa maledictio. Iteꝫ hr̄exp̄ſſius Ezechiel̓. xxxiij. vbi ſic dr̄. Si dixero iuſto ꝙ vita viuat ⁊ ꝯfiſus ī iuſticia ſua fecerit iniqͥtatē oēs iuſticieeius obliuioni tradent̉. ⁊ ſic pꝫ ꝙ phariſaica doctrina inhoc ſicut in alijs qͣꝫplurimis deuiat a veritate ſacre ſcripture. ⁊ de hͦ docet nos apl̓s in dictis v̓bis vt p̄dictū ē ⁊cͣ.¶ In eo. ca. vbi dr̄ in poſtilla. Suꝑexaltat aūt mīa iudicium ⁊cͣ.¶ Additio.Oc qd̓ dicit̉. Suꝑexaltat āt mīa iudiciū alit̓ ⁊ magis ꝓprie exponit̉ in glo. vbi ſic ſupponit̉ mīa iudivcio: qꝛ iudiciū qd̓ ē cū mīa ꝑ ip̄am mīam cōmēdabilius ē ⁊ magis placet. hec in glo. Ꝙ aūt poſtillator allegat de ra. ſa. eſt vna de iniquitatibꝰ talmudicis qͥbus inritu faciebant mandatū dei ꝑꝑ traditōes ſuas. vt largiusfuit dictū in additōe ſuꝑ Eſa. xxxiiij. ⁊ Zach. v. ¶ Ca. iij.Olite plures mgr̄i ⁊cͣ. Poſtqͣꝫ. b. iacobꝰ docuit findeles bn̄ ſe hr̄e ad ꝓximū ī collatōe boni. h̓ ꝯn̄r idēfacit in euitatōe mali. ⁊ pͦ in verbo ⁊ ſcd̓o facto ca.ſe. pͥma in duas. qꝛ pͦ on̄dit mala ex vicio lingue ꝓueniētia. ꝓpter que dꝫ ab hoībus refugi. ſcd̓o bona ex taciturnitate ſequētia. ꝑꝑ q̄ dꝫ ab oībꝰ captari: ibi. Quis ſapiēs.

pͥma in duas. qꝛ pͦ declarat malū loquacitatis in doctrīaſcd̓o in cōi vita ibi: In multis. Circa pͥmū ſciēdū ꝙ ex loquacitate ꝓuenit ꝙ aliqͥ p̄ſumptuoſe docere volūt qd̓ neſciūt. ꝯͣ qͦs dicit. Nolite pl̓es mgr̄i fieri. nā docere ē opusſapientis quoꝝ ꝑuus ē nūerus: ſtultoꝝ āt infinitꝰ Eccī. j.b ¶ Sciētes qm̄ maius iu. ſu .i. maioreꝫdānatōem incurritꝭqꝛ tales mgr̄i faciūtalios errare. ⁊ per hͦmultipliciter dānatōeꝫ incurr̄t: math..xv. Si cecus cecoducatū p̄ſtet amboin foueā cadunt.¶ In multis. Hicꝯnr̄ on̄dit malū loquacitatis in cōi vita. ⁊ hoc ex qͣtuor .ſ.qꝛ inficit cōiter: ml̓tipliciter: incurabiliter: ⁊ innaturalit̓.ſecūdum ponit̉ ibiPōt etiā. terciū: ibiOīs .n. natura. qͣrtūibi: In ip̄a bn̄dicimus. Circa primuꝫdicit. ¶ In mul.em̄ offen. ⁊ maximein v̓bo. qꝛ lingua ſita ē ī lubrico. ꝑꝑ qd̓citiꝰ mouet̉ ad malū qͣꝫ alia mēbra. iō ſb̓dit̉. ¶ Siqͥs inver. nō of. ⁊cͣ. qꝛ faciliꝰ cuſtodiūt̉ alia mēbra. ⁊ qꝛ pauci ſtvalde ꝑfecti: Eccī. vij. Uirū de mille repperi vnū. iō vicium lingue inficit cōiter. e ¶ Pōt. h̓ ꝯn̄r oſtēdit ꝙ inficitmultipliciter. p̄mittēs ad hoc triplex exēplū. pͥmū ē aīale. nā equus ē aīal magnū circūducit̉ cū freno ꝑuulo. ſecūdū artificiale: qꝛ nauis magna mouet̉ cū ꝑuo gub̓naculo. terciū naturale: qꝛ modicꝰ ignis magna ſiluā incendit. Et eodē mō lingua que ē modicū mēbꝝ multa malafacit: ꝑ ꝯtentōes: detractōes ſeditōnes ⁊ hmōi. ita ꝙ vereoīa mala ꝓueniūt ex vicio lingue. ⁊ ex dictis ptꝫ lr̄a paucis exceptis q̄ diſcurrēt̉. e ¶ Pōt ēt fre. cir. to. cor. .ſ. aīal̓magni. f ¶ Et ma .ſ. mala. g ¶ Exaltat .i. ꝓuocat.h ¶ Ecce quātꝰ ignis .i. qͣꝫmodicꝰ. i ¶ Et lingua .ſ. mala.k Ignis. ē accēdēs ꝯtētōes ſeditōes ⁊ alia mala. iō ſb̓dit̉Uniuerſitas iniqͥ. ſup. eſt mala lingua virtualiter.m Que ma. to. cor. nā in alia mēbra redūdat malū eiꝰ.n ¶ Et infla. ro. na. nr̄e .i. curſuꝫ vite nr̄e. qͥ aſſil̓at̉ rote q̄ incipit ⁊ t̓mīat̉ in eodē pūcto. ⁊ ſic naſcit̉ hō īpotēs ⁊ ignorās. ⁊ ſi morit̉ naͣlit̓ redit ad eundē ſtatū de cōi curſu.o ¶ Inflamata a ge. l. a diabolo qͥ ſic noīat̉: eo ꝙ gehēnedeputat̉. p ¶ Oīs .n. naͣ. h̓ ꝯn̄r on̄dit̉ ꝙ īficit incurabilit̓qꝛ lingua mala nō ē domabil̓ ſic̄ cetera mēbra q̄ pn̄t ligari ⁊ a ſuis actibus īpediri: nō ſic āt lingua niſi p̄ſcindat̉ ⁊hoc ē qd̓ dr̄. p ¶ Oīs .n. na. be. ⁊cͣ. hͦ videmꝰ ad ſenſuꝫ ꝙmulta aīalia ferocia domāt̉ ab hoīe. q ¶ Linguā āt. maliloquā. r ¶ Nullus hoīm. quātūcūqꝫ ſapiēs. ¶ Domare pōt. ⁊ ſubdit: rō ē em̄. t ¶ Inqͥetū ma. qꝛ ſita ē ī lubrico. vt dcm̄ ē. v ¶ Et ple. ve. detractōis. x ¶ Nortifero. nā detractor int̓fic̄ eū d̓ qͥ detrahit ꝑ infamiā ⁊ eū qͥlibēt̓ audit. ⁊ ſeip̄m ꝑ culpā. y ¶ In ip̄a. h̓ ꝯn̄r on̄dit ꝙ viciū līgue infic̄ īnaͣlit̓. ꝯͣ n. curſuꝫ naͣe ē ꝙ ex eodē pͥncipioꝓcedūt ꝯͣria. nā ꝯͣrioꝝ ꝯͣrie ſt̓ cāe. ⁊ tn̄ ex eadē lingua ꝓcedūt ꝯͣria .ſ. bn̄dictio ⁊ maledictio. ⁊ hͦ ē qd̓ dr̄. y ¶ In ip̄a.n. bn̄. deū pa. ꝓ bn̄ficijs ſuis. ¶ Et in ip̄a ma. ho. qͥ frequēter ſunt innocētes qͥ ad ſil̓itudinē dei fcīſt̓: ⁊ ſic maledictio redūdat in deū. ſic̄ vituperiū ſcm̄ imagini regꝭ redūdat in ip̄m. a ¶ Nō oꝑꝫ frēs mei hͨ ita fieri. qꝛ vident̉nature ꝯͣriari. ⁊ ſubdit ad hoc exēplū de fonte. ⁊ ptꝫ lr̄a d̓ficu q̄ nō ꝓducit nūces. qꝛ hͦ eēt ꝯͣ eius naturā. ⁊ ſimile ē