Ad hebreos

empla ꝯſequenter inducenda. Et primo de abel qͥ ꝯmēdatur in ſcriptura tanqͣꝫ iuſtus dupl̓r. Primo ꝑ acceptioneꝫmunerū ſuoꝝ cum de eo dicit̉ Gen̄. iiij. Reſpexit dn̄s adabel ⁊ ad munera eius. ſcd̓o ꝑ hoc ꝙ deus poſt morteꝫ dicitur audiſſe clamorem ſanguinis eius Gen̄. iiij. ⁊ de hocqd̓ dicit ꝙ Defunctus adhuc loquit̉ .ſ. clamando ⁊ de terra. ſcd̓o ponit exemplū de Enoch qui ꝯmendat̉ in ſcriptura tanqͣꝫ iuſtus per tranſlatōnem eius ad deum. Ex qͥbusduobus exemplis apl̓s intendit on̄dere ꝙ ꝑ fidem de rebus ſperandis: ⁊ nondū adeptis antiqui ꝯſecuti ſūt teſtimoniū iuſticie fidei: eo ꝙ p̄dicti nō legunt̉ aliqd̓ opꝰ meritoriū feciſſe: niſi ꝙ crediderūt veram fidem de ſperandis.Ꝙ ſi ꝯtra p̄dicta dicat̉: vnde habet̉ ꝙ abelcredidit aliqͥdſperandū: ſil̓iter et enoch cum ſcriptura nihil circa hoc dicat de eis. Ad quam tacitā qōneꝫ reſpondet dicens. Sinefide aūt impoſſibile eſt placere deo. Un̄ qꝛ p̄dicti duo legunt̉ placuiſſe deo: vtꝫ ꝑ p̄dicta: ſequit̉ ꝙ habuerūt fidemſꝫ nō de rebus adeptis cum talia nō legunt̉ habuiſſe ī hacvita: gͦ de rebus ſperandis qd̓ eſt intentū. Sed ꝯtra hͦ adhuc poſſet qͥs dicere: vn̄ habet̉ ꝙ ſine fide impoſſibile eſtplacere deo. Ad qd̓ reſpondet. Credere em̄ oportet accedētem ad deū: qꝛ eſt: ⁊ inquirentibꝰ ſe remunerator ſit. Proquo ſciendū ꝙ naturalis ratio dictat homini ꝙ alicui ſuperiori ſubdat̉ ꝓpter defectus: qͦs in ſeipſo ſentit. in quibꝰeget adiuuari ⁊ dirigi qui apud om̄s dicit̉ deus ꝓut ſcd̓aſcd̓e. q. lxxxv. Ex qͦ ſequit̉: ꝙ ſi quis ad verū deū accedereintendit oportet ꝙ credat ipſum deū eſſe ſuperiorē illo adquem accedere intendit: ⁊ ſic verificatur illud ꝙ accedentē ad deum oportet credere qꝛ eſt: oportet etiam ꝙ accedens ſperet ab illo adiuuari: ⁊ dirigi in futuro: al̓s fruſtraad talem ſuperiorē accederet. ⁊ ſic verificat̉ ꝙ oportet accedetem ad deum credere: ⁊ ꝙ inquirentibus ipſum .ſ. de.um remunerator ſit. Ex quibꝰ ꝓbat̉ ꝙ abel ⁊ enoch qͥ iuſticie teſtimoniū ꝯſecuti ſunt fidem habuerūt de deo perquā ſperauerūt ab eo remunerari quā remuneratōneꝫ inhac vita nō habuerūt: qd̓ eſt intentū apl̓i ad fundandamdiffinitōnem. ſeu deſcriptōeꝫ ſuam ſupradictā. Sꝫ querēdum videt̉ cum iſta verba apl̓i .ſ. Sine fide aūt impoſſibile eſt placere deo ⁊ credere oportet accedentē ⁊cͣ. cōmuniter ꝑtineant ad fidem: de qua agit̉: quare interpoſuit illaverba inter teſtimoniū abel ⁊ enoch: ⁊ teſtimonium noe ⁊ſequentiū. Debuiſſet em̄ vel preponere illa an̄ om̄ia teſtimonia antiquoꝝ vel poſtponere ea poſt omniū fideliumteſtimonia. Ad qd̓ dicenduꝫ ꝙ ratio eſt: qꝛ in duobꝰ ſolisprimis .ſ. abel ⁊ enoch non legit̉ expreſſe aliqͣ fides de reſperāda: ⁊ ideo ꝓbat eam ꝑ rōnem. In alijs v̓o .ſ. noe ⁊ ſequentibus inuenit̉ clarius fides de re ſperanda: vtꝫ in oībus ſequentibus. Et pͦ de noe qui diluuiū futurum credidit ⁊ ab eo eripi ꝑ archam iuxta diuinam reuelatōeꝫ: ⁊ ſichabuit fidem manifeſtā de rebus ſperandis ⁊ nondū adeptis. Item habet̉ de abraā ⁊ alijs qui ſequunt̉ in quibusinuenit̉ fides de rebus ſperandis: vtꝫ intuenti ꝑ ſingula.Et exponant̉ cetera: vt in poſtilla vſqꝫ ibi. Et alijs ꝓphetis: qui ꝑ fidem vicerunt regna operati ſunt iuſticiaꝫ. Circa qd̓ attendenduꝫ ꝙ fides antiquoꝝ q̄ manifeſta fuit ſeuꝯfirmata in veteri lege: ꝑ miracula ſubuertentia aduerſarios corꝑaliter ⁊ liberantia ppl̓m dei vt in egypto ⁊ in mari rubro ⁊ hmōi in noua lege potiꝰ fuit oſtēſa vt plurimūꝑ mirabilē patīam ſctōꝝ in cruciatibꝰ acerbiſſimis et aſſiduis ꝑſecutōnibꝰ: ẜm ꝗs vere dicunt̉ martyres .i. teſtes fidei quā quidē dr̄iam int̓ antiqͦs ⁊ nouos videt̉ hic innuere apl̓s qͥ de antiqͥs dicit. ꝙ ꝑ fidem vicerūt regna ⁊cͣ. obturauerūt ora leonū. Que omīa vſqꝫ ibi. Alij v̓o diſtenti excluſiue ꝑtinent ad ſtatū antiquoꝝ: vbi om̄ia iſta ⁊ plura ſimilia legunt̉: ⁊ ſic in illo ſtatu vt plurimū teſtimoniuꝫ fidei accipiebat̉ ex victoria fideliū ⁊ liberatōeꝫ ppl̓i dei viſibiliter ⁊ miraculoſe factis. Et hͦ teſtimoniū ꝓprie ꝑtinebatad illū ſtatū: qͥ ꝓpter eiꝰ imꝑfectōneꝫ ꝑ ꝓmiſſiones tꝑalesdeducebat̉ ad obſeruantiā p̄ceptoꝝ: vt in. j. ij. q. xcix. arti.vlti. in corꝑe qōnis. vn̄ ⁊ ppl̓s ille ꝯꝑatur puero ſb̓ pedagogo exn̄ti: vtꝫ Gal̓. iij. Et ideo ſi principales pr̄es antiqͥ

teſtamenti: vt patriarche. moyſes ⁊ hmōi. tꝑalia om̄ia cōtempſiſſent nō haberet locū ipſoꝝ doctrina. Un̄ oꝑtebatapud ppl̓m illum qͥ talia bona p̄cipue eſtimabāt: ꝙ eoruꝫdoctores tanqͣꝫ bona magna illa eſtimātes: ſic tꝑalibꝰ bonis publice adhererēt: vt de eiſ ꝓmiſſiōes alijs facerēt: ſic̄mgr̄ pueroꝝ munuſcula puerilia quibꝰ pueros intēdit ꝓuocare ad aliqd̓ virtuoſum opꝰ faciendum illa aſſerit eſſemagna ⁊ maxīe deſiderabilia: vt ꝑ ea deducant̉ ad operavirtuoſa. Et ideo deus qͥ om̄ia ſuis tꝑibus ⁊ locis ſuauit̉diſponit patribꝰ illiꝰ tꝑis bona tꝑalia cōiter p̄ſtabat qͣſi inpremiū meritorū: vt ex talibꝰ induceret ppl̓m ad obẜuātiam p̄ceptoꝝ. q̄ erāt in ſuis effectibꝰ potiora. ꝙ aūt apl̓usin p̄dictꝭ verb̓ .ſ. cum dixit. Per fidē vicerūt regna. loquat̉de patribus ſeu de iuſtis ve. te. pꝫ manifeſte ex plano ſenſu lr̄e. Cum em̄ dixiſſet. Quid adhuc dicam de Gedeondauid ſamuel ⁊ alijs ꝓph̓is: īmediate ſubiunxit qͥ ꝑ fidemvi. regna: vbi manifeſtū eſt ꝙ illud relatiuū qͥ refert̉ ad ꝓphetas ⁊ alios ſupradictos qͥ om̄s ſunt de antiqͦ teſtamēto. Si aūt ꝯtra hͦ arguat̉ de dauid fugiente a ſaul ⁊ abſalōQd̓m ꝙ dauid de vtroqꝫ aduerſantium p̄dictoꝝ tenuit victoriā manifeſte in hac vita. Si aūt de helya arguat̉. Dicendū ꝙ nō eſt trahendꝰ in exemplū: qꝛ fuit vnꝰ tm̄ ⁊ hyrūdo vna ẜm Philo .j. Ethi. non facit ver. nec docuit ppl̓mvt ꝓſpera mundi deſpicerēt: ſꝫ vt ab ydolatria declinarentEt qꝛ erat in regione decē tribuū vbi om̄es erāt ydolatre:iō oportuit eū fugere a ꝯſortio eoꝝ. De eſaia aūt ⁊ machabeis nō poteſt ſumi argumentū. cum perſecutōnes eorūnō legant̉ in autentica ſcriptura. Unde manifeſtum ē ꝙin ſupradictis apl̓s loquit̉ de iuſtis qui fuerūt ſub veteriteſtamento. De his autem qͥ ſub nouo teſtamento fuerūtſubdit. Alij v̓o diſtenti ſunt non ſuſcipientes redemptionem. vnde bene dicit: alij v̓o vt denotet ꝙ iſti de quibꝰ loquitur ſunt ſub alio teſtamento .ſ. nouo: quorum qͣꝫplurimi p̄ſertim in primitiua eccleſia in qua ꝑſonalit̓ erat apoſtolus. Non inuenerunt redemptionem .ſ. corporalem: vtmeliorem inuenirent redemptōneꝫ. ſcilicꝫ ſpiritualem. deiſtis ꝓprie dicit̉: Lapidati ſunt: ſecti ſunt: in occaſiōe gladij mortui ſunt: egentes: anguſtiati: afflicti: omnia eī iſtacontigerūt ſanctis in primitiua eccleſia: ſequit̉. Quibꝰ dignus non erat mundꝰ. qd̓ pōt dupliciter exponi: vel quiamundus non erat dignus .i. mundani vt tales haberēt inꝯſortio: vel quia illis ſanctis mundus non erat dignus .ſ.mundana ẜm illud ad Gal̓. vj. capitulo. Nundus mihicrucifixus eſt ⁊ ego mundo. Si autem queratur ratio dicte differentie inter vtrunqꝫ ſtatum eccleſie .ſ. antiquum ⁊nouum. Dicendū ꝙ duplex eſt. vna .ſ. que prius fuit tacta⁊ ſumit̉ ex diuerſitate populoꝝ ſub diuerſis ſtatibus predictis exn̄tium. primi em̄ erant imꝑfecti: ⁊ ideo ꝑ bona tēporalia ⁊ viſibilia ducebant̉. Alij v̓o ꝑfecti qui ꝯtemptisterrenis potius ſpiritualia deſiderabant iuxta illud apoſtoli ad Phil̓. iij. Que retro ſunt obliuiſcens ad anteriora me extendo. alia v̓o ratio pōt ſumi ex parte p̄cedentiūilli v̓o nondum ꝑfecti ſequebant̉ veſtigia moyſi ⁊ alioruꝫpatrum qui ſuperando vincebant hoſtes ⁊cͣ. Iſti v̓o veſtigia xp̄i qui patiendo ⁊ moriendo vincūt hoſtem. Undede antiquis ꝓprie dicit̉. Uicerūt regna: quia vicerūt egyptum: chananeā. idumeā ⁊ hmōi: que ſunt regna particulatia. Noui v̓o ꝓprie dicunt̉ vincere non ſolum regna ſꝫ mūdum: iuxta illud prima Ioh̓. v. ca. Hec eſt victoria q̄ vincit mundum fides veſtra. Cuius ratio eſt. Nam ille iuſtꝰqui tormenta mundi vſqꝫ ad mortem patiendo immobiliter in fide manet non ſolum vnum regnum vel plura vincit: ſed mundum. Non em̄ mundus congregatus amplius poſſet facere ꝯtra vnum hominē qͣꝫ ip̄m multiplicitertorquere et interficere: ⁊ ideo ſancti qui iſta ſuſtinueruntſub fide totum mundū vicerūt: ſuꝑando om̄ia que mundus contra illos poſſet facere. Et ideo ſummus magiſterhuius hiſtorie noue. Luce. xij. ca. dicit. Ne terreamini abillis qui occidunt corpus et poſt hoc non habent ampliꝰquid faciant. Sed antiqui qui huiuſmodi doctrinaꝫ nonhabuerunt verbo nec exemplo: licet per fidem vicerūt re-

li ij