Ad Galathas

b em̄. Maledictꝰ omīs quinon permanſerit in omnibus q̄ ſcripta ſunt in librolegis vt faciat ea. Qm̄ aūtin lege nēo iuſtificat̉ apudc deū: manifeſtū ē qꝛ iuſtꝰ exd fide viuit. lex aūt nō ē ex fide ſꝫ qͥ fecerit ea viuet ī ill̓.s Xp̄s nos redemit d̓ malehͦdicto legis factꝰ ꝓ nobist maledictū qꝛ ſcriptum eſt.kmaledictus oīs qui pēdetī ligno vt ī gētibꝰ bn̄dictioIabrae fieret in xp̄o ieſu: vto̓ pollicitationē ſpūs accipipamꝰ ꝑ fidē. Frēs ẜm hoīeꝫqͥ dico: tn̄ hoīs cōfirmatumr̄ teſtm̄ nemo ſpernit aūt ſuꝑs ordinat. Abrae dicte ſuntt ꝓmiſſiones: ⁊ ſemini eiusNon dicit ⁊ ſeminibꝰ quaſi in multis: ſꝫ qͣſi in vno et

ſemini tuo qui eſt chriſtusy Hoc autem dico teſtamenx tum cōfirmatuꝫ a deo quepoſt quadringentos ⁊ triyginta annos: facta eſt lex.z non irritum facit ad euacua andam ꝓmiſſiouē Nam ſibex lege hęreditas: iam nōc ex ꝓmiſſione Abrae auteꝫd̓ per repromiſſionem donaeuit deus. Quid igitur lex.fPropter tranſgreſſionemgpoſita eſt donec veniret ſemen cui promiſerat: ordiknata per angelos: in manuī mediatoris. Mediator auintem vnius non eſt: deꝰ aua tem vnus eſt. Lex ergo aduerſus promiſſa dei. Abb ſit. Si enim data eſſet lexc q̄ poſſet viuificare vere exd lege eſſꝫ iuſticia. Sꝫ cōclu

Ꝙ aūt tales ſint maledicti ꝓbat̉ ꝑ ſcpͥturā Deut̓. xxvij.¶¶Maledictus oīs ⁊cͣ. vt faci. ea .i. oꝑe īpleat. qd̓ tn̄ p̄dicti nō faciebāt. Et vlteriꝰ ad ꝓbandū ꝙ lex nō iuſtiſicet īfert ſcripturā. Abacuc. ij. c. di. c ¶ Iuſtꝰ ex fide viuit. vita gratie. d ¶ Lex aūt nō eſt ex fide. ly ex tenet̉ hic maͣliter ſicut cum d̓r. Exere fit ſtatua. ⁊ ꝓ tāto d̓r lex nō ē ex fideqꝛ ī lege veteri nonfuer̄t data p̄cepta d̓credēdis. hͦ eī ꝑtinetad legē nouā ī qͣ facta ē explicatio credendoꝝ. ꝓpt̓ quodRo. iij. Lex vetꝰ d̓lex factoꝝ. lex āt noua d̓r lex fidei. Neceſt ꝑ hoc intelligendū ꝙ pr̄es vet. teſta.fuerūt ſine fide ſineqͣ impoſſibile ē placere deo. Habre. xj.Nulti .n. ip̄oꝝ fuerūt ſctī ⁊ deo placertes: ⁊ nō hūerunt fidē explicitā ſic̄ pr̄esno. teſt. in qͦ veritasaperta ē ꝑ xp̄m reuelata. e ¶ Sꝫ qͥ fecerit ea .ſ. legis p̄cepta. ¶¶ Uiuet ineis. qꝛ nō īcurret penā mortꝭ q̄ trāſgreſſoribꝰ inferebat̉. etiō nō dicit abſoluteviuet: ſꝫ viuet in eisvita corꝑali: vita v̓o ſpūalis dat̉ ꝑ fidē caritate firmataꝫ.g ¶ Xp̄us nos redemit de maledicto legis .i. de pena trāſgreſſoribꝰ legis debita nos abſoluēdo a debito ſeruandiea. ⁊ qꝛ fecit hͦ ꝑ ſuā paſſionē ꝑ quā legalia ſūt euacuata.iō ſb̓dit. h ¶ Factꝰ ꝓ nob̓ maledictū .i. ſuſtinēs ꝓ nob̓penā mortis: ſꝫ nō culpā q̄ mors inferebat̉ maledictis ī lee .ſ. ꝑ ſuſpēſionē ī ligno. i ¶ Quia ſcpͥtū ē: Deūt̓. xxj.k ¶ Maledi. om. qͥ pen. in ligͦ. ⁊ qꝛ ꝑ ſuā paſſioneꝫ meruitꝓmiſſionū factaꝝ pr̄ibꝰ īpletionē: iō ſubdit̉. l ¶ Ut ī gētibus bn̄di. abrae .ſ. ꝓmiſſa. m ¶ Fieret in ih̓u xp̄o. promiſſum em̄ erat abrae ꝙ in ſemīe eiꝰ bn̄dicerent̉ oēs gentes: Gen̄. xxij. qd̓ impletū ē in xp̄o deſcēdente ab abraaꝫẜm carnē. n ¶ Ut pollicitatiōꝫ .i. ꝓmiſſionē. o ¶ Spiritus accipiamꝰ ꝑ fidē. q̄ dat̉ credētibꝰ ī ip̄m. p ¶ Frēs.Hic declarat̉ tercia ꝑs minoris ſuprapoſite .ſ. ꝙ heditaseterna nō dat̉ ꝑ legē ſꝫ ꝑ xp̄i fidē. qꝛ ꝓmiſſio huiꝰ hēditatis facta fuit abrae ꝑ longū tp̄s an̄ legis dationē: vt declaraui pleniꝰ Gen̄. xv. Si igit̉ daret̉ ex lege q̄ poſtea dataeſt. ſeq̄ret̉ ꝙ ꝓmiſſio illa ꝑ legē fuiſſet irritata: ex qͦ nō daretur ex ꝓmiſſiōe: ſꝫ ex alia cā hͦ aūt ē incōueniēs dice̓ dediuīa ꝓmiſſiōe diuīo iuramēto firmata q̄lis fuit iſta: ſic̄ptꝫ Gen̄. xxij. vbi reꝑit̉ hͨ ꝓmiſſio ⁊ addit̉. Per memetip̄m iuraui dic̄ dn̄s ⁊cͣ. hāc aūt rōem deducit apl̓s diffuſe⁊ aliqͣntulū intricate di. p ¶ Frēs ẜm hoīem dico .i. perfactū hūanū on̄do ꝓpoſitū. q ¶ Tn̄ hoīs. q. d. licꝫ hō nihil ſit reſpectu dei: tn̄ hoīs ꝯfirmatū teſtm̄. in qͦ ordinat d̓hereditate ꝓ filijs. r ¶ Nemo ſpernit .i. īmobiliter tenetantiqͥtus em̄ hoīes in ſuis teſtamētis ordinabāt de ſucceſſione hēditatꝭ: ⁊ adhuc fit ī aliqͥbꝰ t̓ris. r ¶ Abrae dicteſunt ꝓmiſſiōes .ſ. diuīe ꝑ modū teſtamēti firmate: vt poſtea ptēbit: iō ſunt firme. t ¶ Et ſemī eiꝰ .ſ. xp̄o. in qͦ īplete ſunt ⁊ nō in alio. iō d̓r ſemini in ſingulari. v¶ Hoc ātdico teſtm̄ .i. ꝓmiſſiōes ille ꝑ modū teſtamēti ſunt cōfirmate. qꝛ iuramēto diuīo. x. ¶ Que poſt qͣdringentos etFiginta annos. ꝯſtruēda ē ſic lr̄a. Lex q̄ poſt qͣdringētos

⁊ triginta annos a temꝑe ꝓmiſſionis facte abrae.y ¶ Facta ē .i. data in mote ſynai.z ¶ Nō irritū facit adeuacuandā ꝓmiſſionē .i. nō euacuat ꝓmiſſionē abrae factam. q. irrita. qd̓ tn̄ faceret ſi daret̉ ex lege. ideo ſubditur¶ Nā ſi ex lege hēditas. ſupple datur. b¶ Iā nō ex ꝓmiſſione. qꝛ dat̉ exalia ca. c ¶ Abraeaūt ꝑ repromiſſionēfirmā. d ¶ Donauit deꝰ. gͦ nō ex legee ¶ Quid igit̉. Hicꝯn̄r̄ apl̓s rn̄det tacite qōni. Ex hoc eniꝫꝙ apl̓s dixit ꝙ ex lege nō ē iuſticia: necbn̄dictio: nec hereditatis ꝯſecutio. ſꝫ ꝑ fidē q̄ fuit etiā in pr̄ibus an̄ legē. Iō poſſet aliqͥs querere: adqͥd lex moſaica fuitdata. qꝛ videt̉ hͦ fuiſſe fruſtra ⁊ hͦ ē qd̓ d̓re ¶ Quid igitur lexid ē ad fuit vtilis.f ¶ Propter trāſgreſſionē. Hic rn̄dꝫ adqōem on̄dēs triplicem legis vtilitateꝫPrima eſt punitiopctōꝝ. qꝛ in lege det̓mīant̉ certe ⁊ graues pene ꝓ deterininatis peccatis. quarum terrore cohibebantur hoīes a peccatis vſqꝫ ad tempus legis euangelice que eſt lex amorꝭ.⁊ hoc eſt qd̓ dicitur. l ¶ Propter tranſgreſſionē ſcꝫ puniendam ⁊ reprimēdam. g ¶ Poſita eſt lex donec veniret ſemen .i. chriſtus de ſemine abrae. h ¶ Cui promiſerat .i. in quo complende erant promiſſiones diuine. conſequenter redit apoſtolus ad oſtendendū qualiter ſit lexdata dicens. i ¶ Ordinata per angelos. non em̄ fuit data immediate a deo. ſed per angelum: vt habetur Actu.vij. de moyſe. Hic eſt qui fuit in eccleſia in ſolitudine cuꝫangelo qui loquebatur ei in monte ſynai. quia tamen ille angelus in ꝑſona dei loquebatur: frequenter nominat̉deus in Exodo. k ¶ In manu mediatoris .i. in poteſtate chriſti ad imicandū eam ꝓ voluntate ſua tanqͣꝫ domi.nus eius. vnde dicitur Nath̓. xij. Dominus eſt filiꝰ hominis etiam ſabbati. l ¶ Nediator autem vnius noneſt: ſed duoꝝ extremoꝝ que coniungit. Eſt em̄ xp̄us mediator dei ⁊ hominū recōcilians homines deo patri: ſedquia vnum extremum eſt ſimpliciter indiuiſibile ſcilicetdeus. ideo ſubditur. m¶ Deus autem eſt vnus. homines aūt multi. faciūt tamē vnū extremum ꝑ vnitatē fideia ¶ Lex ergo. Hic ponit̉ ſcd̓a vtilitas q̄ ē hoīm ꝯcl̓o ſubpeccato. qꝛ lex pctm̄ on̄debat: nec tn̄ grām iuſtificātē ꝯfeebat. ⁊ ſic hoīes mouebant̉ ad deſiderādū aduentū xp̄i:ꝑ quē erant iuſtificandi. dicit ergo apl̓us interrogatiue.Xex ergo aduerſus ꝓmiſſa dei. q. d. nō qꝛ ſic deꝰ irritaret ſeip̄m. nec valet ſi obijciat̉ de lege noua a deo data q̄tamen euacuat veterem qꝛ nō ſic euacuatur ꝑ nouā quinmaneat in aliqͦ meliori .ſ. in re figurata q̄ melior eſt ip̄a figura. ſic aūt nō in ꝓpoſito qꝛ dei ꝓmiſſa de iuſtificatōe ⁊hēditatis ꝯſecutiōe nō figurabāt legē: ſꝫ magis econuer.ſo. qꝛ lex figurabat impletiōem ꝓmiſſoꝝ. b ¶ Si eī da.eſſet lex q̄ poſſet iuſtifi. iuſticia infuſa q̄ ſacit dignum vita eterna. c ¶ Uere ex lege eſſet iuſticia ⁊ non ex ꝓmiſſione abrae facta. ⁊ ſic ꝑ legem eſſet irritata.d ¶ Sed cōcluſit ſcriptura .i. lex moyſi q̄ eſt lex ſcripta.