Epiſtola Pauli
ſit ſcpͥtura oīa ſub pctō vtſꝫ ꝓmiſſio ex fide ih̓u xp̄i daret̉ credētibꝰ Priꝰ āt qͣꝫ vekniret fides ſub lege cuſtoIdiebamur ꝯcluſi ī eā fideꝫlq̄ reuelāda erat. Itaqꝫ lexinpedagogꝰ nr̄ fuit ī xp̄o: vtI ex fide iuſtificemur. Atꝑ vbi vēit fides iā n̄ ſumꝰ ſb̓q̇ pedagogo. Oēs eī filij d̓i
r̄eſtis ꝑ fidē ī xp̄o ih̓u. Quicūqꝫ .n. ī xp̄o baptizati eſtꝭxp̄m induiſtis Nō ē iudeneqꝫ gręcus: non ē ſeruusneqꝫ liber: nō eſt maſculꝰ:s neqꝫ femīa. Oēs em̄ vosvnū eſtis in xp̄o ih̓u. Si ātt vos vnū eſtis ī xp̄o ih̓u exvgo ſemen abrae eſtis ẜm ꝓx miſſionem heredes.
e ¶ Oīa ſub pctō. inqͣꝫtū pctm̄ on̄debat nec mūdabat.¶ Ut ꝓmiſſio. d̓ iuſtificatiōe. ⁊ ꝑ ꝯn̄s de hēditatis ꝯſecutione. g ¶ Ex fi. ie. xp̄i .i. ꝑ fidē eiꝰ h ¶ Daret̉ credētibꝰfide formata q̄ tēdē facit ī deū. i ¶ Prius āt. Hic ponit̉tercia vtilitas q̄ ē ītroductō hoīm ad fidē xp̄i. ad quā lexvetꝰ fuit q̄dā diſpōinqͣꝫtū lex illa fuit figura noue legꝭ ⁊ totus ille ſtatꝰ no. teſ.fuit figuratiuꝰ .j. Corinth̓. x. Oīa in figura ꝯtingebāt ill̓. Figura v̓o ducit lꝫ imꝑfecte ī ꝯgnitiōꝫ reifigurate. ⁊ hͦ ē qd̓ dicit. i ¶ Priꝰ āt qͣꝫveniret fides .ſ. reuelata ⁊ explicata ī euāgelio. k ¶ Sublege cuſtodiebamurl ¶ Cōcluſi in eā fidē q̄ reuelāda erat. Eſt eī eadē fides inꝑ cultū vniꝰ veri d̓i.no. ⁊ ve. teſt. ſꝫ in veteri erat īplicita ⁊ figuris velata. in nouo v̓o ē explicita ⁊ reuelata. ex qͦ cōcludit. l ¶ Itaqꝫ lexpedagogꝰ nr̄ fuit ī xp̄o .i. diſponēs ad xp̄m ſic̄ pedagogꝰdiſponit pueꝝ ad v̓tutē tꝑe futuro hn̄dā. iō ſubditur.m ¶ Ut ex fide .ſ. reuelata. n ¶ Iuſtificemur. iuſticia infuſa. o ¶ At vbi venit fides .i. tp̄s fldei reuelate. p ¶ Iānō ſu. ſub pedag .i. ſub obẜuatiōibꝰ legalibꝰ. ſic̄ puer adueniēte etate adulta iā nō ē ſub pedagogi diſciplina ſꝫ ſuꝑioris doctrina. ⁊ eadē rōe adueniēte euāgelio ceſſant legalia. ⁊ ſic̄ in naͣlibꝰ ceſſat diſpō ad introductionē forme.iō ſubdit apl̓s. q ¶ ēs .n. filij dei eſtis adoptiui. ꝑ fidēcaritate formatā. r Quicūqꝫ in xp̄o bapti. eſtis xp̄m īduiſtis .i. ei ꝯformes facti eſtis. ⁊ ſic nō eſtis ī ſtatu puerili īꝑfecto: ſꝫ ꝑfecto qͣꝫtū ad grām ⁊ v̓tutē. nec in hͦ ē diſtinctio rōne natiōis ꝯditiōis aut ſexꝰ. iō ſubdit. Nō ē iudeneqꝫ grecꝰ ⁊cͣ. s ¶ Oēs eī vos vnū eſtis ī xp̄o ieſu .i. īcorꝑati ſibi ꝑ fidē t Ergo ſe. abrae eſtis. ſic̄ xp̄s ē ſemē eiꝰv ¶ Scd̓m ꝓmiſ. ſibi factā. x ¶ Heredes. regni celeſtis:in ꝓmiſſiōe eī abrae facta de ꝓmiſſiōis t̓ra. intell̓r pͥncipalit̓ t̓ra viuētiū ꝓmiſſa. ꝓut Gen̄. xv. plenius declaraui¶ In. c. iij. vbi d̓r ī poſtil. Lex āt nō ē ex fide. ¶ AdditōDod h̓ dicit apl̓s. Lex aūt nō ē ⁊cͣ. nō vr̄ recte ex¶ Aponēdū ꝑ hͦ ꝙ in veteri lege nō fuerūt data p̄ceptade credēdis: vt ī poſtilla dr. Nā in le. ve. manifeſtedant̉ p̄cepta de credēdis: vt cū d̓r Deut̓. vj. Audi iſrl̓ deꝰtuus vnꝰ ē. in qͦ p̄cepto dei vnitas exp̄ſſe p̄cipit̉ credēdaſil̓r ibi trinitas apd̓ vere intelligētes īplicite credēda p̄cipitur. ſil̓r cū d̓r Peut̓. xviij. Proph̓am ſuſcitabo. qd̓ ītelligit̉ ad lr̄am de xp̄o: vt dictū ē in p̄cedēti additiōe. ibi ſb̓iungit̉. Ip̄m audite .i. credite in qͦ manifeſte mādat̉ ꝙ credatur xp̄o tūc vēturo. ⁊ hͦ ē qd̓ d̓r in euāgl̓io Io. v. ca. Sicrederetis moyſi crederetis forſitan ⁊ mihi. q. d. moyſesmādauit vt eredatis mihi. qd̓ verificat̉ ex p̄dicta aucͣte. ⁊ſic manifeſtū ē ꝙ in le. ve. fuerūt data p̄cepta de credēdisNec valet dice̓ ꝙ fides antiqͦꝝ nō erat explicata. qꝛ fidesimplicita manifeſtū ē ꝙ eſt fides. ⁊ iō cū d̓r. Iuſtus ex fide viuit. intelligendū ē de fide ſimpl̓r ſumpta ſiue explicita ſiue implicita. ꝓut ꝯgruit diuerſis ꝑſonis ⁊ tꝑibꝰ. vn̄v̓ba apl̓i in hͦ loco ſic vident̉ intelligēda. vult em̄ apl̓s ꝓbare ꝙ in le. ve .ſ. in oꝑibus ve. le. nemo iuſtificat̉ apd̓ deūqd̓ iutelligit̉ iuſticia q̄ hō ē dignus vita eterna. qd̓ ꝓbatex hͦ qd̓ abachuc dicit. Iuſtus ex fide viuit. nō addēs necaſſignās aliqd̓ opus exteriꝰ factū. Ex qͦ ptꝫ ꝙ iuſticia iuſtificans eſt ex ſola fide .ſ. formata etiā ſine aliqͦ oꝑe exteriori. ſꝫ in lege vr̄ attribui vita nō fidei ſꝫ factis: vt cū dicit̉Qui fecerit ea viuet in illis. qd̓ intelligit̉ qͣlitercūqꝫ etiaꝫfaciet ſine fide. ⁊ hoc ē qd̓ dicit apl̓s. Lex aūt nō eſt ex fide .i. non ꝓmittit vitā ex fide. ſꝫ ex oꝑibus legis. qd̓ videt̉cōtra p̄dictā aucͣtem abacuc. Ad quā ꝯtrarietatē tollēdā
oportet dicere ꝙ abacuc loquit̉ de vita eterna q̄ habeturꝑ fidem formatam etiam ſine extrinſecis oꝑibus ⁊ ſic ſonant v̓ba cū dicit. Iuſtus ex fide ſua viuit. Alia v̓o autoritas loquit̉ de vita ẜm qͥd .ſ. d̓ euaſiōe a lapidatōe ſeu occiſione vel aliqͥd hmōi. q̄ in lege dabant̉ tranſgreſſoribꝰ.⁊ iō nō dicit Qui fecerit ea viuet ſimpliciter. ſꝫ viuet in illisſcꝫ erit ſecurꝰ a morte ꝯminata in illis p̄ceptꝭ. Un̄ ex p̄dictꝭduabꝰ aucͣtibus adinuicē ꝯſideratꝭ ꝓbat notabiliter ſuūꝓpoſitū vt dictū eſtSed circa p̄dicta n̄videt̉ p̄termittendaquedā aucͣtas thalmudica: q̄ manifeſte ꝯſonat dictꝭ apl̓iſupra dictis q̄ habetur in libro que dicitur machot vbi quidam doctor noīerabbi Camblay ponit ꝙ ſexcēta. xiij. p̄cepta data ſt̓ moyſi. qd̓ intelligit̉ numerādo ẜm eos oīa p̄cepta q̄ in pēthatheuco ꝯtinent̉ tam affirmatiua qͣꝫ negatiua. Et addit vltra. Denit dauid ⁊ ꝯſtituit oīa p̄cepta ſuꝑ. xj. di. Dn̄e qͥshabitabit in tabernaculo tuo ⁊cͣ. Et ſb̓dit̉. Qui ingredit̉ſine macula ⁊ oꝑat̉ iuſticiā ⁊cͣ. in qͦ psͣ. xj. ꝯditiōes nūerātur q̄ ẜm p̄dictū doctorē reqͥrunt̉. ⁊ ſufficiūt ad illū qͥ habitare hꝫ in tabernaculo dei .ſ. in vita btā. Cōſeq̄nter dic̄ille doctor. Uenit eſa. ⁊ ꝯſtituit ea .ſ. illa p̄cepta moſaicaoīa ſuꝑ ſex dicēs Eſa. xxxiij. Ambulās ī iuſticijs ⁊ loq̄nseqͥtates. ⁊ ſb̓dit. Ip̄e excelſa habitabit. in qͣ aucͣte ponunt̉ſex ꝯditiōes q̄ requirūtur ⁊ ſufficiūt ad habitādū ī. excelſis .i. in celeſtibus. Cōſequēter dicit ille doctor. Uēit micheas ⁊ ꝯſtituit ea .ſ. p̄dicta p̄cepta ſuꝑ tribus dicēs Nichee. vj. Homo qͥd eſt bonū tibi: ⁊ qͥd deus petit a te niſifacere iudiciū: ⁊ diligere miſericordiā ⁊ honeſte ambulare cū deo tuo. in qͥbus tribus micheas reducit omīa p̄cepta. sͣ. dicta. Cōſequēter ille doctor dicit. Rorſus Eſaiascōſtituit oīa p̄cepta ī duobꝰ di. Eſa. lvj. Cuſtodite iudicium ⁊ facite iuſticiā qꝛ ꝓpinqͣ eſt ſalus nr̄a vt appareat. etſic ī illis duobꝰ ẜm eū ꝯcludunt̉ oīa ad ſalutē ꝑtinentia.Cōſeq̄nter dic̄ ille doctor. venit abacuc ⁊ ꝯſtituit ea ſupervnū tm̄. Abacuc. ij. Iuſtꝰ ex fide ſua viuet. ptꝫ gͦ ex dictisiſtiꝰ doctoris a pͦ ad vltimū: ꝯſideratꝭ ꝙ oīa p̄cepta moſayce legꝭ ī ſola fide ꝯſiſtūt: ſic ꝙ hn̄s rectā fidē .ſ. formataꝫviuet .ſ. vita eterna etiā ſine alijs oꝑibꝰ exterioribꝰ que inlege moſaica p̄cipiunt̉ qd̓ valde ꝯſonat ſnīe apl̓i: lꝫ forteille qui dixit nō bn̄ intelligēt v̓ba ſua ꝓpria: ꝯtingit em̄ ſepe aliqͦs ꝓph̓are neſciētes: vtꝫ de caypha. ¶ Replica.N ca. iij. epl̓e ad galathas vbi d̓r. Iex nō eſt ex fide poſtil. dicit fidem eſſe credendoꝝ. lex autem ēfactoꝝ. iō dicit in ve. le. nō fuiſſe data p̄cepta d̓ credēdis ſꝫ ſolū de agendis. Burg. obijcit ꝑ hoc qd̓ dic̄: Audi iſrl̓ deus tuus vnus eſt qd̓ eſt manifeſtū p̄ceptū de vnitate dei credenda. Oppoſitū aūt huiꝰ aſſumpti oſtenditBurg. sͣ. Exo. ij. ca. in magͣ ſua digreſſiōe qua fecit cōtraiudeos aſſerētes ꝙ pͥmū p̄ceptū eſt de credenda vnitatedei: cū d̓r. Ego dn̄s deus tuus. Cōtra qͦs ſicut dic̄ Bur.nō oportuit dare aliqd̓ preceptū de hoc qd̓ eſt credere deum vel credere deo. cū hoc p̄ſupponebat̉ ad p̄cepta decalogi tanqͣꝫ ꝑ ſe notū ei qui habet fidem. ⁊ ideo nō indigetꝓmulgatiōe accepta infuſiōe fidei: vt pͥma ſcd̓e. q. c. arti.iiij. in rn̄ſione pͥmi argumenti. ⁊ de hoc intelligit̉ illd̓ adHeb̓ .xj. Accedentē ad deū oportet credere ⁊cͣ. vn̄ manifeſtū eſt in hoc qd̓ dicit̉. Dn̄s deus tuus eſt vnus. nihil pͥcipit̉ eis: ſꝫ ſolū intimat̉ qͥs eſt qͥ loquebat̉ .ſ. dn̄s deus ⁊c̄.hec oīa Burg. vtꝫ ꝙ cōtradicit ſibup̄i: ⁊ fortaſſis odiumquo ferebatur in poſtil. non ſinebat eum hic ⁊ alibi contradictiōem euitare. ¶ Capitulum. iiij.