Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
173a
Einzelbild herunterladen
 

Ad Romanos

nus eoꝝ ⁊ ī fines orbis terx re ꝟba eoꝝ. Sꝫ dico. Nūquid iſrael non cognouit.y Primꝰ moyſes dicit. Egoad emulationē vos addua cam in oēm gentem: in gēbtem inſipientē: in iraꝫ vosmittam. Eſaias autem aucdit ⁊ dicit. Inuentus ſuma non querentibus me palaꝫ apparui his qui me nōd interrogabant. Ad iſraelē autem dicit. Tota die ext pandi manus meas ad pos pulum non credentem ſedcontradicentem mihi.

Sanctꝰ .n. Sauinianꝰ in ciuitate ſenon̄. q̄ tūc erat metropolis frācie edificauit eccl̓iam petri quē audierat iaꝫ paſſum. ſꝫ cognito poſtea ꝙ adhuc viuebat: noīauit illā eccleſiā btī petri viui in qua pluries ego fui. qui hec cōſcripſi⁊ alij qui cū ſancto ſauiniano venerūt in frāciā in alijs locis p̄dicauerūt vſqꝫad oceanū: ⁊ eademrōne euāgeliuꝫ fuitpublicatū ad orientē meridiē ⁊ aqͥlonēreſpectu irl̓m: quiaxp̄i diſcipl̓i exierūtcircūqͣqꝫ ad p̄dicandū. x Sed di. nūquid. Hic ꝯn̄r arguit incredulitatem iudeoꝝ ſpālit̓. qꝛ xp̄mp̄dicātē audierūt ⁊miracl̓a eiꝰ viderūtvn̄ dicit nicodemꝰlege peritꝰ Ioh̓. iij.Scimꝰ qꝛ a deo veniſti magiſter nemoem̄ pōt hec ſigna facere q̄ tu facis niſideꝰ fuerit cū eo. ⁊ heſt qd̓ dr̄. x. Seddi. nū. iſrl̓ nō cognouit. q. d. īmo plꝰ qͣꝫ alij. ⁊ illa cognitiofuit in legiſperitis ⁊ creata ex inuidia ꝯͣ xp̄m eo ꝙ cepit p̄dicare ꝯͣ vitā eoꝝ ⁊ ſic qͣꝫtū potuerūt auerterūt populumab ip̄o ex qͦ ſecuta eſt ppl̓i excecatio ⁊ gentiliū illuminatio: ad qͦs cōuertēdos trāſierūt apl̓i relictis iudeis Act̉.xiij. Uobis oportebat pͥmū loqͥ verbū dei: ſed qꝛ repellitis illud ⁊ indignos vos iudicatis eterne vite. ecce ꝯuertimur ad gētes. ⁊ hͦ p̄dixit moyſes Deut̓. xxxiij. y Egoad emula .i. ad inuidiā. z Dos adducā .i. adduci permittā ꝯͣ xp̄m ex deceptione diaboli. a In oēm gentēi. dimittēdo vos in incredulitate loco illiꝰ gentis q̄ apudvos erat nulliꝰ reputationis. iudei .n. nō reputabant gentiles eē gentes ſꝫ vocabāt eos canes ſicut dictū fuit ſuꝑ illud Exo. xxij. ſꝫ ꝓijcietis eā canibꝰ. b In irā vos mit.i. in punitionē ꝑ vindictā meā qd̓ ꝑ romanos fuit impletū occidēdo ⁊ captiuādo ppl̓m iudaicū: inducit̉ ad hocaūt auc̄tas Eſa. xv. de illuminatione gentiū cum dicit̉.c Inuentꝰ ſum a nō que. me. i. a gentilibus idolis ſerui entibꝰ qui p̄dicationē apl̓oꝝ receperūt deuote: ⁊ ſic fuerūt illuminati: ⁊ ſubdit̉ de iudeoꝝ excecatiōe. d Adiſrl̓ aūt dixit. in ꝑſona dn̄i. e Tota die expā. ma. measad te cōferendo bn̄ficia toto tꝑe legis moſaice. f Adpo. nō credentē. ꝓphetis pͥmo ⁊ poſtea xp̄o. g Sed ꝯͣdicentē mihi. pͥmo repellēdo v̓ba ꝓphetarū meoꝝ ⁊ eosoccidēdo ⁊ poſtea meip̄m in ꝑſona ꝓpria. In ca. x. vbi dr̄ in poſtil. Aut quō credent ei queꝫ nonaudierūt. Additio.℟X hoc qd̓ dicit apl̓s. Quō credēt ei quē nō audieirūt ⁊cͣ. ⁊ poſtea quibuſdā interpoſitis: cōcludit gͦ fides ex auditu. Quidā volūt inferre ꝙ fides catholica de qua hic agit̉ ſit acqͥſita: qꝛ hec fides vt dicūt generat̉ in hoīe ex hoc qd̓ audiēs credit p̄dicatori ⁊ adhibet fidem dictis eius: nō fide infuſa: ſꝫ acquiſita ex tali audituIdē volūt arguere ex dictis Augu. xiij. de ciui. dei. ꝙ fides generat̉ in nobis ⁊ nutrit̉ ꝑ ſcīam gͦ ſine infuſione: ſꝫbene cōſiderāti hoc nō ſequit̉ ex dictis apl̓i nec ēt Aug.Ad qd̓ ſciendū ꝙ ẜm ſanctū Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. vj. ar. j. incor. q. Ad fidē theologicā de qͣ agit̉ duo requirunt̉. Unūeſt ꝙ homini credibilia ꝓponant̉: aliud eſt aſſenſus firmꝰcredētis ad ea que ꝓponunt̉. Huiꝰ quidē aſſenſus pōt duplex cā aſſignari. Un̄a quidē exteriꝰ inducēs ꝑ fidē vl̓ auditu: ſicut miraculū viſum vel ꝑſuaſio hoīs quoꝝ neutrūeſt ſufficiēs cā ad aſſenſum p̄dictū: videntiū .n. idem miraculū ⁊ audiētiū eādē p̄dicationē: aliꝰ credit ⁊ aliꝰ nō. Un̄bp̄ort et ponere aliā cām interiorē q̄ mouet hoīem intus

ad aſſentiendū his q̄ ſunt fidei. Nec eſt aūt dicēdū hanccām ſolū eē liberū arbitriū: ſicut pelagiani dicebāt: eſſetem̄ ꝯͣ apl̓m ad ephe. ij. de fide dicentē. Dei em̄ donū ē necvalet dicere qd̓ ibi dicit apl̓s de fide formata. nā ẜm glo.j. Cor̄. xiij. Fides etiā q̄ eſt ſine charitate donū dei ē: cuiꝰrō ẜm Tho. vbi sͣ eſt. nā cū hō aſſentiēdo his q̄ ſunt fideieleuat̉ ſuꝑ naͣm ſuā. oportet ꝙ hoc inſit ei ex ſuꝑnaturaliprincipio interiꝰ mouēte qd̓ eſt deus. vn̄ cū apl̓s dicit hicQuō credēt ei quē nō audierūt ⁊ fides ex auditu. loquit̉de cā ꝓponente ad credendū: que licet cōiter requirat̉ adfidē ſicut cā ſine qua nō: nō tn̄ ſufficit ad cauſandū aſſenſum ſeu habitū fidei ſine cā ſuꝑnaturali interiꝰ mouentevt dictū eſt: ⁊ ideo cū apl̓s dixiſſet. Fides ex auditu. ſtatīſubiūgit: auditꝰ aūt ꝑ verbū xp̄i. glo. i. ꝑ gratiā xp̄i. Sil̓rdicendū eſt ꝙ dictū auguſtini p̄fatū intelligendū eſt permodū exterioris ꝑſuaſionis. ſufficiēs aūt ⁊ ꝓpria cā fidet̉eſt illud qd̓ interiꝰ mouet ad aſſenſum quod eſt donū deiUlteriꝰ ſupradicti nitunt̉ ꝓpoſitū ſuū concludere ex auctoritate auguſtini in epl̓a cōtra manicheū dicentis. Nōcrederē euāgelio niſi crederē eccl̓ie catholice illud approbāti. vn̄ dicūt ꝙ fide acquiſita credit̉ euāgelio: eo ꝙ eccleſia tenet ſuos ſcriptores eſſe veraces: ⁊ ſic audiens acquirit ſibi habitū credēdi eoꝝ dictis. Sed nec ex hac auctoritate hn̄t intentū: nā explicatio credēdoꝝ cōiter fit ꝑ reuelationē diuinā in ſacris libris canonicis contentā. que qͥdem reuelatio de cōi curſu oportet ꝙ veniat ad inferiores hoīes ꝑ maiores ſicut ad hoīes ꝑ angelos diuinoruꝫnoticia ꝑuenit ẜm Dyo. de ce. hierarch. vnde qꝛ inter oēsgradus eccl̓ie auctoritas vl̓is eccleſie in his q̄ ſūt fidei p̄cellit eo ꝙ noͣ pōt in his deficere dicente dn̄o ipſi petro inꝑſona eccleſie Luce. xxij. Ego ꝓ te rogaui petre vt nō deficiat fides tua: ideo lꝫ habitus fidei a deo ſit infuſus: tn̄ īexplicationē credendoꝝ q̄ in ſacra ſcriptura principalit̓cōtinet̉ recurrēdū eſt ad aucͣtem vl̓is eccleſie. ⁊ hoc inſinuat Augꝰ. cū dicit. Nō crederem euāgelio ⁊cͣ. ſed qꝛ predicti opinātes conant̉ tollere naceſſitatē ponendi fideminfuſam de credibilibꝰ nobis reuelatis ꝑ aliquas rōnesapparētes. qd̓ eſt ꝯͣ glo. ⁊ cōem expoſitionē doctoꝝ: ideovidet̉ diſcurrēdū de illis rōnibꝰ vt veritas magis illuceſcat. Quarū rōnū vna talis eſt. qꝛ vt dicūt ad oēm certitudinē actus credēdi quā exꝑimur ī nob̓ ſufficit fides acquiſita: gͦ ſuꝑfluū eſt ponere infuſam ⁊ ꝯſequētiā ex hocꝓbāt ꝙ fruſtra fit ꝑ plura qd̓ pōt fieri ꝑ pauciora. antecedēs aut ꝑ hoc ꝙ ſicut firmit̉ adheremꝰ hiſtorijs ⁊ geſtisſcriptis de rebꝰ bellicis ⁊ alijs q̄ ſcribunt̉ in chronicis fide acqͥſita ꝑ hoc ꝙ credimꝰ eos veraces eſſe qͥ talia eſſe referūt ⁊ ſcripſerūt: ita fide acquiſita firmit̉ adheremus hiſtorie ſacre ſcripture ⁊ euāgelio: qꝛ firmit̓ credimꝰ eos eēveraces qui hmōi libros canonis cōdiderūt: gͦ p̄ter fideꝫacquiſitā ſuꝑfluit oīs alia q̄ ad certitudinē actus credēdiponit̉ habenda ⁊cͣ. vlteriꝰ arguūt ad ꝓpoſitū ſuū ꝑ exemplū de heretico. qui ſic firmiter adhereret errori ſuo qd̓ ētꝓ fide illius vult mori: que quidē hereſis eſt acquiſita ⁊eſt in rōne inclinās ip̄m firmiter in illū errorem: ⁊ hoc ſine ꝑſuaſione rōnis vel argumēto: ſed ſolū qꝛ credit auditui ⁊ doctrine alioꝝ ⁊ ꝓprio cōceptui. Ex quo concludūtꝙ ſimplicit̓ ꝑ fidem acquiſitā pōt quis firmiter adhererecredibilibus nobis reuelatis ſine fide infuſa: vlterius arguunt ſic. Si fides infunderet̉ nob̓ a deo illa non poſſetcorrūpi in nobis nec minui cōſequētiā ꝓbant: qꝛ ille habitus a ſolo deo creat̉: ⁊ ſicut nō generat̉ ex actibꝰ noſtrꝭita nec corrumpit̉: p̄ſertim qꝛ ille habitus cū corrūpit̉ totaliter annihilat̉: qd̓ nō pōt fieri ꝑ creaturā. qꝛ ſicut nō poteſt creare ita nec annihilare: nec etiā ꝑ demeritū pōt corrumpi: quia etiā demones credūt lꝫ habeāt odiu dei qd̓eſt maximū pctōꝝ. Ex quo pꝫ ꝙ fides pōt ſtare etiā cummaximo peccato. Vlteriꝰ arguunt ꝙ ſi habitus fidei eēta deo īfuſus eēt ꝑfectior oī habitu acqͥſito. Et ꝑ cōſequēsactus credēdi ꝑ fidē infuſam eſſet ꝑfectior qͣꝫ actus intelligendi prima principia: qd̓ dicunt eſſe incōueniens: vltērius ad ſuum ꝓpoſitū oſtendendum ſic dicunt: ponat̉ ꝙvnus iudeus non baptizatus nutriatur inter fideles mo-