Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
172b
Einzelbild herunterladen
 

Epiſtola pauli

k ſuā q̄rētes ſtatuere iuſticiei dei nō ſunt ſubiecti. Finisem̄ legis xp̄us ad iuſticiaꝫ§ oī credēti. Moyſes .n. ſcriq̄ pſit qm̄ iuſticiā q̄ ex lege ē:r̄ qͥ fecerit hō viuet ī ea Ques aūt ex fide ē iuſticia ſic dic̄t Ne dixeris ī corde tuo qͥsv aſcēdet in celū id ē xp̄m dexducere: aut qͥs deſcēdet inyabyſſum hoc ē xp̄m a mora tuis reuocare Sꝫ qͥd dicitbſcriptura. Prope ē ꝟbumc in ore tuo ⁊ ī corde tuo: hͦd eſt ꝟbū fidei qd̓ p̄dicamꝰ.qꝛ ſi confitearis in ore tuoe dn̄m ih̓m: ⁊ ī corde tuo credideris: ꝙ deꝰ illū ſuſcitafuit a mortuis: ſaluus eris.Corde em̄ credit̉ ad iuſticiam: ore aūt confeſſio fit adſalutē. Dicit em̄ ſcriptura.

s Omnis qͥ credit in illū nōhcōfundet̉. Nō em̄ eſt diſtīictio iudei ⁊ greci. Nā ideꝫkdn̄s oīm diues in oēs qͥ inuocāt illū. Oīs em̄ quicunqꝫ inuocauerit nomē domilni ſaluꝰ erit. Quō ergo inuocabūt: in quē non crediinderūt. Aut quō credent ein quē nō audierūt. Quō aūto audient ſine p̄dicāte. Quōꝟo p̄dicabūt niſi mittāturꝑ Sicut ſcriptū ē qͣꝫſpecioſipedes euāgelizantiū pacēq̄ euāgelizantiū bona. Sꝫ n̄oēs obediūt euāgelio Eſarias em̄ dicit. Dn̄e qͥs cres didit auditui nr̄o. Ergo fides ex auditu: auditus auttem ꝑ ꝟbum xp̄i. Sed dico. Nunquid nō audierūtv Et qͥdē ī oēm t̓rā exiuit ſo-

k Iuſticie dei nō ſunt ſubiecti .i. iuſticie q̄ habet̉ ꝑ fideꝫxp̄i cui repugͣbāt ꝯͣdicēdo. l Finis em̄. Hic apl̓s declarat intentū ſcꝫ ꝙ iuſticia faciēs dignū vita eina non eratex lege ſꝫ ex fide xp̄i. Et diuidit̉ ī tres: pͦ on̄dit hꝰ fidei vtilitateꝫ. ſcd̓o facilitatē ibi. Sꝫ qd̓ dicit. tercio ex hͦ arguitnō credētiū infidelitatē ibi. Quō gͦ. Circa pͥmū ſciēdū ꝙ ꝑfectio nō ꝯſiſtit ī diſpoſitiōe materie: ſꝫin introductōe forme ad quā diſpoſitio finalit̓ ordinatuvtꝫ in naͣlibꝰ ⁊ artificialibus Lex aūt vetus ordinabatur adxp̄m ſic̄ īꝑfectū adfectum. vn̄ apl̓us adGal̓. iij. di. Lex pedagogꝰ nr̄ fuit ī criſto. ⁊ ꝟa. ſa. hebre⁊ alij pl̓es doctoreshebrei dicūt ꝙ vniuerſi ꝓph̓e nō ſt̓ locuti niſi ad dies meſie .i. ꝑꝑ xp̄i tp̄s finalit̓: ⁊ iō iuſticia q̄ facit dignū vita et̓na:erat n̄ ī lege q̄ fuit īꝑfecta ſꝫ ē ex fide criſti cui ꝑfectio debet̉⁊ hͦ eſt qd̓ dicitur.l Finis eī legꝭ ſcꝫmoſaice. m Xp̄sſupple ē. qꝛ ad ip̄mordinabat̉ vt dcitū ēn Ad iuſticiā .i. iuſticia infuſa. o Omni credēti. vnd̓pres ve. teſta. nō erāt inſtificati ex oꝑibꝰ legis. ſꝫ ex fide criſti vt dcm̄ ē. sͣ. iij. ⁊. iiij. c. ⁊ Act. xv. dic̄. ꝑ dn̄ꝫ nr̄m ih̓ꝫ xp̄mcredimꝰ ſaluari: ſicut ⁊ illi pr̄es vet. teſt. ⁊ ad hāc ſnīaꝫ inducit̉ ſcriptura cū d̓r. p Moyſes em̄ ſcri. Leui. xviij.q Qm̄ iuſticiā q̄ ex lege ē qͦ fecerit hō viuet ī ea. qꝛ ꝑ impletionē opeꝝ legꝭ euadebat̉ mors corꝑalis: q̄ trāſgreſſoribꝰ inferebat̉ ī caſibꝰ multꝭ: ſꝫ nō viuificabat ſpūalit̓ vt dictū ē. sͣ. iij. ca. r Que aut ex fide iuſticia ē .i. de iuſticiaq̄ ꝑ fidē xp̄i hr̄. s Sic dic̄. Noyſes deutro. xxx.Ne dixe. ī cor. tuo qͥs aſcē̓. in celū. negatiue accipitur.v Id ē xp̄m deducē .ſ. de ſuꝑioribꝰ ad inferiora qd̓ ē negare xp̄m aſcēdiſſe ad celeſtia. x Aut qͥs deſcendet adabyſſum. negatiue ſil̓r. y Hoc ē xp̄m a mortuis reuocare: qd̓ eſt negare deſcēdiſſe xp̄m ad lymbū ad aīas patrū inde liberādas: ſic exponit glo. paſſuꝫ iſtū quā ſequūtur expoſitores nr̄i cōiter. ſꝫ qꝛ expoſitō iſta nō vr̄ ꝯcordare in aliqͥ cū ſnīa Deutr. xxx. vn̄ accipit̉ hic ex ſcriptura:nec atiā cū lr̄a ſeq̄nti: vtꝫ intuēti: iō alit̓ pōt exponi tn̄ ſinep̄iudicio fic. Ne dixeris ī corde tuo. Quis aſcēdet ī celū.negatiue. Id ē xp̄m deduce̓ .i. dicere ꝙ nōdū venit ī mundū adductus ꝑ ob̓iam pr̄is. Aut qͥs deſcēdet in abyſſumſil̓r negatiue. hoc ē xp̄m a mor. reuocare .i. dicere ꝙ nō fuit mortuꝰ: ⁊ nec ꝑ ꝯn̄s reſurrexit a mortuis vitā īmortalēinchoādo: vtrūqꝫ em̄ dicebāt iudei tꝑe apl̓i ⁊ adhuc dicūtuegādo xp̄m veniſſe ⁊ ꝑ ꝯn̄s reſurrexiſſe a mortuis. hͨ aūtexpoſitō ꝯſonat lr̄e ſeq̄nti cū d̓r. Quia ſi ꝯfitearꝭ ī ore tuodn̄m ih̓m .ſ. veniſſe tāqꝫ xp̄m ꝓmiſſum ī lege. Et ī cor. tuocredi. ꝙ deꝰ ſuſc. il. a mor. ſal. eris. ſil̓r ꝯſonat ſnīe Deutr.xxx. vn̄ ſcriptura hͨ accipit̉. Ne dix. ī cor. tuo ⁊cͣ. hͦ eī d̓r ibivtꝫ māifeſte ad excludēdū excuſatiōꝫ q̄ poſſꝫ fieri d̓ moſaice legꝭ obẜuatiōe. qꝛ vt ibi d̓r nō oꝫ aſcēdē in celū vl̓ mare trāſfretare vt inde apportet̉: ⁊ ſic ẜuet̉: qꝛ iā erat data illi ppl̓o: ⁊ ſic ſcripta dei digito qͣꝫtum ad p̄cepta decalogi.ꝑ moyſen qͣꝫtū ad alia ꝑꝑ qd̓ ibidē ſubdit̉. Iuxͣ ē ſermo in

ore tuo ⁊cͣ. Deuteronomius v̓o fuit figura noue legis vtdic̄ Hiero. ad paulinū: ꝓpter qd̓ ſcriptura p̄allegata figuratiue d̓r h̓ de noua lege. ad cuiꝰ obſeruationē tenent̉ oēs⁊ maxīe iudei qͥbꝰ ſpālit̓ xp̄s ꝓmiſſus fuit ⁊ p̄ſonalit̓ p̄dicauit: ⁊ ſic cū d̓r h̓. Ne dixe. in cor. tuo ⁊cͣ. tollit̉ excuſatiode noue legꝭ obẜuātia q̄ ꝑ xp̄m iā ē data: ⁊ ꝑ ſpm̄ ſctm̄ ī cordibꝰ credentiū d̓ſcripta: iō ſubdit̉. Prope ē verbū ⁊cͣ .i. perxp̄m reſurgētē vitaſpūalis ⁊ īmortalisinchoata q̄ lex facere non poterat.a Sꝫ qͥd dic̄. h̓ on̄dit̉ iuſticie q̄ ē ꝑ fidēxp̄i facilitas cū dicitur. Sꝫ qͥd dic̄ ſcriptura. diſta iuſticiab Pro. ē ver. ī oretuo ⁊ corde. h̓ eſt dictū n̄ igit̉ niſi credere ⁊ ꝯfiteri ſcꝫ ī caſumortis in qͦ tollit̉ facultas oꝑandi.c Hoc ē v̓bū fideiſcꝫ xp̄i. d Qd̓ p̄dicamꝰ ⁊cͣ. dn̄m ih̓ꝫeſſe verū xp̄m ſaluatorē nr̄m e Et incor. tuo cre. ꝙ de. ſuſci. il. a mor. ad vitaꝫīmortalē. f Saluus eris. ſalute eterna. in credulitate eīiſtoꝝ duoꝝ articuloꝝ fidei includunt̉ ⁊ intelligit̉ credulitas alioꝝ: ⁊ adducit̉ ſcripture teſtimoniū cū d̓r. g Oīaem̄ qͥ cre. ī illū nō ꝯfūdet̉. Eſa. xxviij. qd̓ ad lr̄aꝫ intelligitde xp̄o ſic̄ dictū ē in fine p̄cedētis ca. h Nō .n. ē di. iu.⁊ greci. qͣꝫtū ad iuſticiā q̄ ē ꝑ fidē xp̄i. Nā idē dn̄s oīmſcꝫ iudeoꝝ ⁊ gētiliū vt dictū ē. sͣ. iij. c. k DDiues ī oēs ⁊cͣ..i. potēs oēs exaudire: ⁊ ad hͦ īducit̉ aucͣtas Iohel̓. ij. cuꝫd̓r. oīs eī ⁊cͣ. l Quō gͦ. h̓ ꝯn̄r arguit̉ īfidelitas nō credētiū. ⁊ pͦ general̓r oīm: ſcd̓o ſpālit̓ iudeoꝝ ibi. ſꝫ dico Circapͥmū arguit̉ īfidelitas oīm ꝑ hͦ ꝙ fides catholica publicata fuit ꝑ orbē a tꝑe apl̓oꝝ: ⁊ qꝛ īmediate p̄dixeat apl̓s. oīsqͥcūqꝫ īuo. no. dn̄i ſal. erit. iō cōtinuādo ſnīaꝫ dic̄. QQuōg. īuo. in quē nō cre. q. d. nullo mō. qꝛ or̄o p̄ſupponit fideorātꝭ. m Aut quō cre. ei quē nō audi. qꝛ fides p̄ſupponit auditū a deo ꝑ reuelatiōꝫ: vl̓ ab hoīe p̄dicatiōꝫ. iō ſubditur. n Quo āt au. ſine p̄dicāte. Actꝰ v̓o p̄dicādi preſuppōit aucͣtē officij. iō ſubdit̉. o Quō v̓o p̄dicabuntniſi mittāt̉ a deo. ſic̄ ꝓph̓e vel ab eiꝰ locū tenēte: ſic̄ p̄dicatores alij: ⁊ ad hͦ īducit̉ ſcriptura Eſa. liij. p Eſpecioſi pe. ⁊cͣ. qd̓ intell̓r de p̄dicatoribꝰ euāgelij vt dictū fuit ibidē: iō ſubdit. q Sꝫ n̄ oēs obe. euāg. p̄dicatiōꝫ eiꝰ recipiēdo: ad qd̓ īducit̉ aucͣtas Eſa. liij. vbi ad lr̄aꝫ loqͥt̉ d̓ criſto: vt ibi fuit declaratū. Dn̄e qͥs cre. au. no. qꝛ eſalas⁊ alij ꝓph̓e audier̄t a d̓o myſteriū xp̄i qd̓ credider̄t paucide iudeis ſpālit̓. iō ꝯcludit apl̓s. s Ergo fi. ex audi. ⁊c̄.⁊ pꝫ ex dictꝭ ſnīa. t Sꝫ di. nū. nō audi .i. hn̄t ne excuſationē ſue īfidelitatꝭ ꝑꝑ defectū pb̓licatiōis. q. d. n̄ ad qd̓ īducit aucͣtē psͣ. xviij. v Et qͥ. ī oēm ter. exi. ſo. eo. ⁊cͣ. Atꝑe eī apl̓oꝝ publicatū fuit euāgeliū ꝑ orbem vniuerſuꝫ.ſicut plenius oſtendi ſcribendo ſuꝑ p̄sͣ. xviij. pōt tn̄ h̓ breuiter repeti. apoſtoli nanqꝫ ad publicandum euangeliuꝫper orbem exierunt de irl̓m que eſt in medio climate tere habitabilis: ⁊ viuēte btō petro apoſtolo p̄dicatu fuiteuangeliū ꝓcedendo verſus occidenteꝫ vſqꝫ ad mare occeanum vbi eſt terminꝰ habitabilis terre ẜm aſtrologos.