Epiſtola pauli.
btītudinē hoīs cui deꝰ accepto fert iuſticiā ſine oꝑibꝰBtī qͦꝝ remiſſe ſt̓ iniqͥtatet⁊ qͦꝝ tecta ſūt pctā. Beatꝰvir cui non imputabit dn̄sa pctm̄. Btītudo gͦ hec in cirn̄ cūciſiōe tm̄ manet: an etiaꝫo in p̄pucio. Dicimꝰ .n. qꝛ reputata eſt fides abrahe adp iuſticiā. Quō gͦ reputata ē:in circūciſione: an ī p̄pucioq Nō in circūciſiōe ſꝫ in p̄puſcio: ⁊ ſignū accepit circūcitſionis ſignaculū iuſticie fidei q̄ eſt ī p̄pucio: vt ſit pat̓omniū credentiū ꝑ p̄puciūyvt reputet̉ et illis ad iuſtizciā. Et ſit pr̄ circūciſionisa nō his tm̄ qͥ ſunt ex circūcibſiōe ſꝫ ⁊ his qͥ ſectant̉ veſtigia fidei que ī p̄pucio pr̄is
c noſtri abrahe. Nō em̄ ꝑ led gē ꝓmiſſio abrahe: aut ſemini eius vt heres eēt mūdi: ſꝫ ꝑ iuſticiā fidei. Si em̄ſꝫ qͥ ex lege: heredes ſunt: exinanita eſt fides: abolita ēa ꝓmiſſio. Lex em̄ irā oꝑat̉.b Ubi em̄ nō eſt lex: nec p̄uaricatio iō ex fide: vt ẜm graditiā firma ſit ꝓmiſſio omī ſeē mini. Nō ei qͥ ex lege ē ſolūt ſed ⁊ ei qͥ ex fide eſt abrahes qͥ pat̓ eſt oīm nr̄m: ſic̄ ſcpͥtūh eſt. Quia patrē ml̓taꝝ genitium poſui te: an̄ deum cuikcredidiſti: qͥ viuificat mori tuos: et vocat ea que nonſunt tanqͣꝫ ea que ſunt: quio cōtra ſpem: in ſpē crediditvt fieret pr̄ multaꝝ gentiūy ẜm ꝙ dictū eſt ei. Sic erit
tiōe. ſꝫ minor declarat̉ ꝑ ſcpͥturā. ⁊ pͥmo allegat̉ ſcriptura.ſcd̓o ad ꝓpoſitū applicat̉: ibi. Btītudo gͦ. Circa pͥmū ſciēdū ꝙ btītudo duplicit̓ accipit̉. vno mō in re. ⁊ ſic hr̄ ī priaAlio mō ī ſpe: ꝓut hr̄ in via. ⁊ ſic accipit̉ h̓ cū dr̄ i ¶ Sic̄⁊ dauid di. beati. hoīs. ſupple eē. k ¶ Cui deꝰ accep. fertiuſticiam .i. acceptateū ad vitā beatā ſineoꝑbꝰ qꝛ oꝑa hūanaad hͦ ſūt īproporcionata vt p̄dictū ē. ⁊ ſb̓dit̉ aucͣtas dauid adhͦ psͣ. xxxj. Beati qͦꝝremiſſe ſut iniqͥ. ⁊c̄.qd̓ n̄ pōt fieri ꝑ oꝑahūana qꝛ hō nō pōtꝑ ſe reſurgere a peccato. ad hͦ em̄ qd̓ tolat̉ pctm̄ reqͥrit̉ illuſtratio diuīe gr̄e: ſic̄lux corꝑal̓ ad amotionem tenebre.l ¶ Btītudo gͦ hͨ. hicſcpͥtura allegata acꝓpoſitū applicat̉modū qōnis: cū dr̄Btītudo gͦ hec. q̄ hr̄in ſpe. m ¶ In circūciſione tm̄ manerid eſt dat̉ ne tm̄ iudeis circūciſis.n ¶ An etiā in p̄pucio. .i. in gētilibꝰ incircumciſis. ⁊ rn̄detad hanc q̄ſtionē. d.o ¶ Dici. em̄ ꝙ repu. eſt abrahā fi. ad iuſticiā. ſic̄ hr̄ Gen̄.xv. vt. sͣ. allegatū ē. p ¶ Quō gͦ repu. ē. ⁊ rn̄det. q ¶ Nōeſt ī circū. ſꝫ in p̄pucio: qꝛ abraā nodū erat circūciſus qn̄hͦ dictū fuit de eo: hͦ āt dcm̄ fuit an̄ natītatē yſmael̓ Gen̄.xv. Et abrahā fuit circūciſus yſmaele iā. xiij. ānoꝝ exiſtēte: vt pꝫ Gen̄. xvij. r ¶ Et ſignū accepit. Hic on̄dit̉ ꝙ ꝑfidē obtinuit credentiū paternitatē. Circa qd̓ ſciēdum ꝙſil̓abrahā habuit p̄ceptū circūſiōis q̄ fuit ſignū ⁊ character ſue fidei ī ſe ⁊ ī ſequētibꝰ. vn̄ ſic diffinit̉. Circūciſio ēſignū vel character diſtinguēs iſrl̓ a gentibꝰ. Ex hoc igit̉format̉ talis rō. Qn̄cūqꝫ in aliqͥ duo cōcurrūt. vnū vt ſignū tm̄. alud vt res ſignata. pͥncipalior eſt ibi res ſignataqͣꝫ ſignū: qꝛ nō eſt niſi ꝓpt̓ rē ſignatā: vt pꝫ de circulo pendēte ante tabernā: qͥ nō eſt ibi niſi vt ſignificet vinū venale. cū igit̉ ī pat̓nitate abrahe reſpectu credentiū circūciſiofuit ibi tm̄ vt ſignū. fides aūt vt res ſignata. gͦ ex fide obtinuit dictā paternitatē: ⁊ hͦ eſt qd̓ dr̄. r ¶ Et ſignū accepitſcꝫ abrahā. s ¶ Circūciſiōis. in carne. t ¶ Signaculiiuſticie fidei .ſ. vt hͨ circūciſio eſſet ſignaculū iuſticie fideilatētis in mēte. y ¶ Que ē in p̄pucio .i. q̄ iuſticia erat inabrahā an̄ circūciſionē. x ¶ Ut ſit pat̓ oīm credentiū ꝑp̄puciū .i. oīm gentiliū ad fidē xp̄i veniētiū abſqꝫ circūciſione. y ¶ Ut reputet̉ ⁊ illis ad iuſticiā ſicut ⁊ abrahereputata fuit fides ad iuſticiā anteqͣꝫ circūcideret̉. z ¶ Etſit pr̄ circūciſiōis .ſ. ſpūalis q̄ eſt reciſio vicioꝝ. a Nōhis tm̄ qͥ ſūt ex circūciſiōe carnali cuiuſmodi ſunt iudei.b ¶ Sꝫ ⁊ his qͥ ſectant̉ ⁊cͣ .i. quā iuſticiā ꝑ fidē habuit abrahā an̄ circūciſionē. c Nō em̄. Hic on̄dit̉ ꝙ ꝑ fidē obtinuit hereditatis ꝓmiſſionē ⁊ nō ꝑ oꝑa legis: vtpote percircūciſionē vl̓ hmōi. ⁊ ad hoc inducit̉ duplex ro. ſecūdaibi. Lex em̄. Ratio pͥma talis eſt. qn̄ aliqd̓ ꝓmiſſū reddit̉alicui nō habito reſpectu ad ꝓmiſſionē ſꝫ ad oꝑa ſequētiaꝓmiſſio illa fruſtrat̉ ⁊ euacuat̉: qꝛ nō ꝓpter illā ſed ꝓpteraliud ꝓmiſſum reddit̉. ꝓmiſſio v̓o hereditatis facta fuitabrahe an̄ circūciſionē: vt pꝫ Gen̄. xiij. ergo ſi reddita eiꝓpter circūciſionē vel oꝑa ſequētia. ꝓmiſſio dei fuit fruſtratoria. ⁊ fides ahrahe de dicta ꝓmiſſiōe fuit euacuata.hͦ aūt incōueniēs ē dice̓ de deo in qͦ nō pōt eē falſitas nec
deceptio. gͦ ⁊ illud. vn̄ ſequit̉ .ſ. ꝙ ꝓmiſſio hereditatis ſit īpleta ꝑ legꝭ oꝑa: ⁊ hͦ eſt qd̓ dr̄. c ¶ Nō em̄ ꝑ le. ꝓ. ahraheſcꝫ facta ē. d ¶ Aut ſemī eiꝰ. vt eēt heres md̓i. nō em̄ ſolū facta ē abrahe ⁊ ſemī ēiꝰ ꝓmiſſio de terra iudee. ſꝫ etiāde toto md̓o. qd̓ pꝫ impletū in xp̄o deſcēdente de abrahāẜꝫ carnē qͥ dic̄ Nat.vlt. Data ē mihi oīsptās in celo ⁊ ī tra.e ¶ Sed ꝑ iuſticiā fidei. facta ē ꝓmiſſio.iō cōcludit̉. f ¶ Sieī qͥ ex lege .i. ex oꝑibus legis. g ¶ Heredes ſūt .i. ꝯſequūt̉hereditatē. h ¶ Exinanita ē fides. quaabrahā credidit deoꝓmittēti. i¶ Abolita ē ꝓmiſſio .ſ. deiqꝛ hereditas nō eſtreddita hīto r̄ſpectuad ꝓmiſſioneꝫ. ſꝫ adaliud: qd̓ eſt incōuenieus: ergo ⁊cͣ.a ¶ Lex .n. irā oꝑat̉.Hic ponit̉ ſcd̓a rō q̄talis eſt. ꝓmiſſio cuſit de bono nō innitit̉ rei q̄ eſt ꝓuocatiua ire. qꝛ nō hr̄et firmitatē aliquā: cumfrequēter ꝓpt̓ irā ꝓmiſſio facta pͥus retractet̉. Lex aūt fuitꝓuocatiua ire diuīe dupl̓r. Uno mō: qꝛ hoīes nitunt̉ invetitū. ꝓpter qd̓ ex inhibitiōe legis creuit libido peccādi.Alio mō: qꝛ lex dabat cognitōꝫ pctī clariorē qͣꝫ an̄: ⁊ ex hͦaggrauat̉ pctm̄ ẜm dictū ſaluatoris Lu. xij. Seruꝰ qͥ cōgnouit volūtatē dn̄i ſui ⁊ nō fecit vapulabit ml̓tis plagꝭ.gͦ ꝓmiſſio oīno nō īnitebat̉ legi cū eēt ire dei ꝓuocatiua⁊ hͦ eſt qd̓ dr̄: a ¶ Lex .n. irā oꝑat̉ .i. ꝓuocat modis dictꝭb ¶ Ubi .n. nō ē lex. nec p̄uaricatio. ⁊ hͦ eſt verū abſolutede his q̄ erāt in dr̄ntia an̄ legē: qꝛ talia nō ſūt mala niſi qꝛꝓhibita: cuiuſmodi erāt ceremonialia: ſaltē ꝓ magna ꝑtede his v̓o q̄ ꝓhibita ſūt ꝑ lege̓ eo ꝙ erāt ẜm ſe mala. nō ēintelligēdū ſimpl̓r v̓bū apl̓i ſꝫ ẜm qͥd: qꝛ n̄ erat tā grauisp̄uaricatio an̄ legē ſic̄ poſt ꝓpt̓ maiorē cognitiōꝫ q̄ aggrauat pctm̄. ⁊ ꝓpt̓ ꝓhibitionē q̄ excitat libidinē in ꝯͣriū. iſtd̓tn̄ nō ꝓuenit ex lege ẜm ſe q̄ fuit ſancta ⁊ bona ſꝫ ex hūana malicia. c ¶ Iō ex fide. habuit firmitatē diuīa ꝓmiſſio. d ¶ Omī ſemī .ſ. abrahe: ⁊ qͣle ſit ſemē iſtud ſubdit̉.e ¶ Nō ei qͥ ex lege eſt ſolū .i. ip̄is iudeis. f ¶ Sed ei quieſt ex fide abrahe .i. gentilibꝰ in xp̄m credētibꝰ fidē abrahe imitātibus qͥ eſt pat̓ oīm noſtrum in xp̄m credentiū.g ¶ Sicut ſcriptū ē Gen̄. xvij. h ¶ Quia patrē multaꝝgentiū poſui te. ⁊ nō ſolū iudeoꝝ. i ¶ An̄ deū. ꝑ iuſticiā.vn̄ dictū ē abrahe Gen̄. xvij. Ambula corā me ⁊ eſto ꝑfectus. k ¶ Qui viuifi. mortuos. gētiles iuſtificās ꝑ gramqͥ mortui erāt ꝑ idolatriā. ¶ Et vocat ea q̄ nō ſt̓ .i. gētiles qͥ nō erāt alicuiꝰ reputatiōis corā iudeis. m ¶ Cāqͣea q̄ ſunt .i. iudeos qͥ dicebant̉ apud deū reputati pͦ ceteris ppl̓is ꝓpter acceptionē diuīe legꝭ psͣ. cxlvij. Nō fecittalit̓ omī natiōi ⁊cͣ. n ¶ Qui ꝯͣ ſpē. Poſtqͣꝫ on̄dit apl̓usqͣnta abrahā ꝑ fidē obtinuit h̓ magnitudinē ſue fidei oſtedit. ⁊ diuidit̉ in duas ꝑtes. pͦ declarat ꝓpoſitū. ſcd̓o infertcorrelariū: ibi. Iō. Circa pͥmū ſciēdū qn̄ ꝓmiſſuꝫ fuit ſemē abrahe de ſara iam erat. xcix. annoꝝ. ⁊ ſara. xc. Gen.xviij. ⁊ cū hͦ ip̄e erat debilis. ⁊ tn̄ credidit ꝓmiſſiōi diuīe ⁊nō heſitauit: iō dr̄ n ¶ Qui ꝯͣ ſpē .ſ. nae. o ¶ In ſpē diuine gr̄e. credidit ꝙ fieret pat̓ multaꝝ gētiū: fidē eiꝰ imitantiū. p ¶ Scd̓m ꝙ dictū ē Gen̄. xv. videlicꝫ. Sic eritſemē tuū ſicut ſtelle celi ⁊cͣ .i. in multitudine maxīa: ſicut