Ad romanos
virtute accepta. iudicialia v̓o erant de cōtractibus iuſtisinter homīes. ⁊ ſic iuſtificabāt iuſticia minus cōi. Si v̓oaccipiat̉ lex qͣꝫtū ad ceremonialia pure q̄ nō ꝯtinebāt aliquid iuſtū ẜm ſe ſꝫ tm̄ ex legis determīatiōe: ſic lex nō iuſtificabat niſi executiue: ⁊ ꝓpter hͦ de ceremonialibꝰ dr̄ adoctoribꝰ ꝙ nō iuſtificabāt niſi inqͣꝫtū fiebāt ex obediētiafacientiū. Ad pͥmū igit̉ dicendū ꝙ ꝓ tanto dicebant̉ precepta legis cuſtodiētes viuere: qꝛ ꝑ hoc euadebāt penammortis tꝑalis ⁊ corꝑalis. que ꝑ legē trāſgreſſoribꝰ inferebat̉ in caſibꝰ multis: vt pꝫ ex decurſu illiꝰ legis. Ad ſecūdū dicendū ꝙ licꝫ in circūciſiōe daret̉ gr̄a: hoc tn̄ nō eratex circūciſione: ſꝫ ex fide xp̄i venturi quā habuit abrahā:cuiꝰ fidei ſignū fuit circūciſio: ſicut dr̄ ſeq̄nti ca. Et ſignūaccepit circūciſiōis ſignaculū fidei iuſticie quā fidē ꝓteſtabat̉ ſe reciꝑe ſuſcipiēs cicūciſionē ꝓ ſe. ſi erat adultus⁊ ꝑ aliū ſi paruulꝰ. eadē em̄ fides fuit antiquoꝝ ⁊ modernoꝝ: ſicut dictū ē. sͣ. licꝫ mō magꝭ ſit explicita. ⁊ hͦ mō dicūt doctores gratiā fuiſſe datā in circuciſiōe alter aut daſmō in baptiſmo qͥ hꝫ efficatiā a paſſione xp̄i iā cōpletā ineffectu. ꝓpter qd̓ nō ſolū eſt ſignū gr̄e in eo date: ſꝫ etiā caefficiēs inſtrumētalis tn̄: qꝛ ſacramēta noue legis efficiūtqd̓ figurāt: ⁊ ſic pꝫ ad queſtionē ⁊ ad argumēta.¶ In ca. iij. vbi dicit̉ in poſtilla. Ut iuſtificeris.¶ Additio.Oc qd̓ dr̄: Ut iuſtificeris in ſermonibꝰ tuis. nō vih Ndet̉ bene exponi de xp̄o naſcituro ꝓut poſtillatoexponit. Dato em̄ ꝙ dauid fuiſſet eternalit̓ cōdemnatꝰ. poſſet ex eo deſcēdere xp̄s qͥ ex multis deſcēdit peccatoribꝰ: vt pꝫ ex ſua genealogia. vn̄ p̄dicta v̓ba meliꝰ vident̉ exponēda ẜm glo. q̄ in eodē loco ſic dicit. Precamina gͦ dauid: vt portat ⁊ ſic impleat qd̓ ꝓmiſit de venia ingemiſcētis di. Quacūqꝫ hora pctōr īgemuerit oīm iniqͥtatū eiꝰ nō recordabor. q. d. ideo me mūda. Ut iuſtificeris in ſermonibꝰ tuis. qͥ ſūt de ꝓmiſſiōe venie ingemiſcētis. Et vincas .i. cōuincas eos qͥ dicūt ꝙ nō parces mihi:eo ꝙ grauit̓ peccaui. Cū iudicaris. ab eis. hec ī glo. Et dehoc ampliꝰ in additiōe ſuꝑ iſtū pſal. vide ibi.¶ In eo. ca. vbi dicitur in poſtilla. Sciendū ergo ꝙ pſalmus. xiij.¶ Additio.Ip Hptura h̓ allegata ad lr̄am ꝓprie exponit̉ de iudeoSalmus iſte .ſ. Dixit inſipiēs. de qͦ ſumpta ē ſcrixp̄i in ꝑſona ꝯtēptore: ſicut glo. exponit ibidē quequidē expoſitio magis ꝯcordat lr̄e: ꝓut declaratū fuit: sͣ.in additiōe ſuꝑ illū psͣ. vn̄ ⁊ apl̓us ẜm ſenſū lr̄alē h̓ intelligit̉ allegare. ⁊ iō hoc qd̓ h̓ dr̄. Sic̄ ſcpͥtū eſt. ad illud ꝑtinet qd̓ dixerat parū. sͣ. Quid igit̉ p̄cellimꝰ eos .ſ. iudei gētiles: neqͣqͣꝫ. Sic̄ ſcpͥtū ē glo. de iudeis de qͥbꝰ minꝰ videt̉eo ꝙ ſub lege dei viuere videbant̉. ⁊ ẜm hūc ſenſum glo.cōtinuat expoſitionē huiꝰ allegatiōis: vide ibi.In eo ca. vbi dr̄ in poſtilla. Qui iuſtificat circūciſionēid eſt iudeos circūciſos.¶ Additio.Er hoc qd̓ dicit apl̓us circūciſionē iuſtificari ex fiſp de ⁊ p̄puciū ꝑ fidē ẜm dn̄m Petrū de tharanthaſia intelligit̉ qͣꝫ ī iuſtificatiōe iudei fides nō ſolū ēterminꝰ ad quē ſꝫ etiā termieꝰ a qͦ: ꝓcedit em̄ ex fide ī fidēvt dictū ē. sͣ. jͣ. ca. in additiōe: ſꝫ in iuſtificatōe gētilis fideseſt tm̄ terminꝰ ad quē: nō a quo. Et iō circūciſionē dicitiuſtificari ex fide: ⁊ p̄puciū ꝑ fidem.¶ In eo. ca. vbi dicit̉ in poſtilla. Et arguit̉ pͥmo ꝙ ſic Leuitici. xviij. dicit. Cuſtodite leges meas. ¶ Additio.No ꝑte affirmatiua huiꝰ qōnis poſſet argui efficav Ocius: vt hr̄ ex illo dicto apl̓i. sͣ. Ro. ij. vbi ſic. Nonauditores legis iuſti ſt̓ apud deū: ſꝫ factores legisiuſtificabunt̉. Ex qͦ pꝫ ꝙ p̄cepta legꝭ impleta iuſtificabātſed hͦ argumentū ſoluit̉ a ſctō Tho. in pͥma ſcd̓e. q. j. arti.viti. in cor. q. ⁊ in rn̄ſione ad pͥmū argu. Sic apl̓us accepit ibi iuſtificationē ꝓ executiōe iuſticie ⁊cͣ.¶ In eo. ca. vbi dicit̉ in poſtil. Alio mō magis large ꝓ ſignificatiōe iuſticie.¶ Additio.IArge iuſticia nō ſolū accipit̉ ꝓ ſignificatiōe iuſticie ſꝫ etiā ꝓ diſpoſitiōe ad iuſticiā: ſic̄ medicina dr̄lana eo ꝙ ē diſpoſitiua ad ſanitatē. ⁊ iſto mō etiā lex vetꝰ
¶ Capitulū. iiij.q Aid gͦ dicemus inueniſſę abrahā patrē nobſtrū ẜꝫ carnē. Si .n. abraāex oꝑbꝰ legꝭ iuſtificatꝰ ē:chꝫ gl̓iā: ſꝫ n̄ apd̓ deū. Quiddem̄ dicit ſcpͥtura. Crediditabrahā deo: ⁊ reputatū eſtē illi ad iuſticiā Ei āt qͥ oꝑat̉merces nō īputat̉ ẜꝫ gr̄aꝫ:ſed ẜm debitū. Ei ꝟo qͥ nōgoꝑat̉ credenti aūt in eū quiiuſtificat impiū: reputat̉ fihdes eiꝰ ad iuſticiā ẜm ꝓpoi ſitū gr̄e dei: ſic̄ ⁊ dauid dic̄
iuſtificabat inqͣꝫtuꝫ diſponebat ad gratiā iuſtificante perxp̄m accipiendā. vnde Gal̓. ij. ca. Lex pedagogus noſterfuit in xp̄o ⁊cͣ. Tho. vl̓ sͣ. in eodē ar.¶ In eo. ca. vbi dicit̉ ī poſtil. Si aūt accipiat̉ iuſticia imperfecta ⁊ lex vetus qͣꝫtū ad moralia. ¶ Additio.Er oꝑa legisq̄ iuſta erantno acqͥrebat̉habitus iuſticie niſieēt ml̓totiēs iterata: vt in. ij. Eth̓. cū ātiteratio nō ſit de ratiōe p̄cepti. iō nō videt̉ ꝯcedēdū ſimplicit̉: ꝙ p̄cepta moralia iuſtificabāt effectiue: etiaꝫ loquēdode iuſticia politica:niſi cū hac additiōemultotiēs iterata. ſꝫbn̄ cōcedit̉ ſimpl̓r ꝙiuſtificabāt ẜm executōꝫ iuſticie inqͣꝫtūcōtinebāt illud qd̓ ēẜm ſe iuſtū ⁊cͣ.¶ In eo. c. iij. vbi dr̄in poſtil. Si v̓o accipiat̉ lex qͣꝫtum ad ceremonialia pure q̄ nō ꝯtinebāt aliquid iuſtum.Additio.Recepta ceremonialia ꝯtinebāt iuſticiā ẜm ſe ī gep Onerali: ꝓut .ſ. exhibebant̉ ī cultū dei ī ſpāli v̓o nōꝯtinebāt ẜm ſe iuſticiā: niſi ex ſola determīatiōe legis diuīe. Et iō tm̄ ex deuotiōe ⁊ obediētia facientiū iuſtiReplica.ficabāt mō p̄dicto. Tho. vt ſupra.N ca. iij. Burg. opponit ꝯͣ expoſitionē poſtillatoris circa id qd̓ allegat̉. Ut iuſtificerꝭ ī ſermonibꝰItuis ⁊cͣ. Sed ip̄ius oppoſitio corrigit̉ circa pſal.Niſerere mei deus ẜm magnā ⁊cͣ.¶ In eo. ca. pſal. Dixit inſipiēs. allegati poſtil. exponit d̓pctōribꝰ generalit̓. Burg. aūt eū reſtringit ad iudeū ꝯtemptorē xp̄i. ſꝫ hoc correctu ē in allegato loco. ¶ Capi. iiij.Uid gͦ dicemꝰ. on̄ſo ꝑ rōneꝫ ꝙ lex vetꝰ nō ſufficieq Obat ad ſalutē. Hic ꝯn̄r̄ idē on̄dit̉ ꝑ exēpla abrahepatriarche. Circa qd̓ on̄dit̉ pͥmo qͥd ꝯſecutꝰ ſit ꝑ fidē xp̄i. ſcd̓o magnitudo ſue fidei: ibi. Qui ꝯͣ ſpē. Primaadhuc ī tres: qꝛ pͥmo on̄dit̉ ꝙ ex fide ꝯſecutꝰ ē gratiā iuſtificantē. ſcd̓o credentiū pat̓nitatē: ibi. Et ſignū. Tercio hereditatis ꝓmiſſionē: ibi. Nō .n. ꝑ legē. Primū aūt on̄dit̉duplicit̓. pͥmo pͦ ſcripturā. ſcd̓o ꝑ rōneꝫ. ibi. Ei aūt. Circapͥmū dr̄: a ¶ Quid gͦ di. inue. abrahā pa. no. ẜm carnē.ẜm .n. carnē apl̓us deſcēderat ab abrahā ſic̄ ⁊ ceteri iudeiẜm .n. aīaꝫ q̄ ē ꝑ infuſionē oēs īmediate ſūt a deo. ⁊ rn̄det̉ad qōnē di. b ¶ Si .n. abrahā ex oꝑibꝰ legis iuſti. eſt ⁊cͣ.qꝛ talis iuſticia ē acqͥſita ⁊ politica ⁊ ſic reddit̉ habētē honorabilē int̓ hoīes ſꝫ nō apud deū: qꝛ nō facit eū et̓na vitadignū: vt. sͣ. dictū eſt. ⁊ ad hͦ ꝓbandū inducit ſcripturā di.¶ Quid .n. dic̄ ſcpͥtura. de abrahe iuſtificatiōe. d ¶ Credi. abrahā deo ⁊ repu. ē illi ad iuſticiā. ex fide igit̉ iuſtificatus ē. ⁊ nō ex oꝑibꝰ legꝭ. hͦ aūt ī ſcriptura habet̉ Gen̄. xv.e ¶ Ei aūt qͥ oꝑat̉. hic on̄dit̉ idē ꝑ rōnē. ⁊ diuidit̉ ī duo: qͥapͥmo ponit̉ ro. ſcd̓o rōnis declaratio: ibi. Sic̄ ⁊ dauid. roem̄ talis ē: illd̓ qd̓ ꝯcedit̉ alicui ſic̄ merces oꝑāti. nō tradit̉ꝑ viā gr̄e ſꝫ ꝑ viā debiti. iuſticia v̓o de qͣ eſt ẜmo cōcedit̉ ꝑviā gr̄e gͦ nō ꝓpt̓ legꝭ oꝑa. Naior hꝰ rōis ponit̉: cū dr̄. Eiaūt qͥ oꝑat̉ merces nō imputat̉ ẜm gr̄aꝫ: ⁊ ſubdit̉ minorf ¶ Ei v̓o qͥ nō oꝑat̉. legꝭ oꝑa. g ¶ C redēti aūt ī eū qͥ iuſtificat. q̄ fides facit dignū vita eterna. h ¶ Scd̓m ꝓpoſitugr̄e dei .i. ẜm ordinē gr̄e dei ⁊ nō ẜm debiti ordinē. et ex hͦſb̓ intelligit̉ ꝯcluſio ꝯſequēs .ſ. ꝙ dicta iuſticia nō ē ex oꝑibus legꝭ. i ¶ Sic̄ ⁊ dauid di. bea. Hic ꝯn̄t ponit̉ hꝰ rōisdeclaratio. maior aūt manifeſta ē. ⁊ iō nō indiget declara
k iiij