Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
161a
Einzelbild herunterladen
 

Ad romanos

runt in deſiderijs ſuis ī inuicem: maſculi ī maſculosdturpitudinē oꝑantes merē cedē quā oportuit errorisf ſui in ſemetip̄is recipiētess Et ſic probauerūt deūhhabere in noticia: tradiditi illos deus in reprobū ſenkſum: vt faciāt ea cōuelniunt: repletos iniqͥtatemalicia fornicatiōe auaricia nequicia plenos inuidia homicidijs cōtentione

dolo malignitate ſuſurrones detractores deo odibiles ꝯtumelioſos ſuꝑboſelatos inuentores malorūparētibꝰ obediētes inſiēpiētes incōpoſitos ſine afffectiōe abſqꝫ fede̓ ſine miſehricordia. Qui iuſticiamdei cognouiſſent: intelī lexerūt: qm̄ qui talia agūt:digni ſunt morte: non ſolūo qui ea faciūt: ſed etiāſentiunt facientibus.

rie talis vilitas ꝓcedit. d Et mercedē .i. punitionem.e Quā oportuit .i. decuit. f In ſemetip̄is recipiētesdeo ꝑmittēte iudicio ſuo iuſto. Cercia ſpēs peccati ꝯͣ naturā eſt qn̄ exercet̉ in ſpecie aliena .ſ. coitus beſtijs ꝓpiqd̓ vocat̉ beſtialitas. ē peſſimū cōiter dicit̉ īnomīabile viciū. ꝓpter quodapl̓us tacet de iſtaſpecie: licꝫ forte eaꝫincurriſſent ſic̄ aliasduas p̄cedentes.g Et ſic ꝓbauerūt deū hr̄e. hic ꝯn̄rarguit pctā eorū inꝓximū. pͥmo pctācōmiſſionis. ſecūdoomiſſiōis: ibi. parētibus inobediētes.Circa primū tangitpeccata operis di.g Et ſic non ꝓba.deū ha. in noticia .i. curauerūt de deinoticia. h Tradidit illos .i. tradi ꝑmiſit. i In reprobūſenſum .i. in ꝯuerſum iudiciū optima iudicādo ẜm veritatē ſūt peſſima. fit malū habitū acqͥſitū. ſic̄ guſtꝰmale diſpoſitus amara iudicat dulcia: econuerſo.k Ut faciāt ea cōueniūt .ſ. rōni recte dꝫ vti. et ſint illa pͥmo explicat ī generali. d. l Repletos omīiniqͥtate. ꝓpt̓ auerſionē a deo eſt in pctō. m Nalicia. ꝓpter ꝯuerſionē indebitā ad creaturā. ſecūdo magꝭexplicat in ſpāli di. n Fornicatiōe. ſequēdo ꝯcupiſcetiā carnis. o Auaricia. ſequēdo cōcupiſcētiā oculoꝝ.p Neqͥcia. qͣꝫtū ad ſuꝑbiā vite. Nequā em̄ dr̄ a nequeois. ſuꝑbus .n. qd̓ neqͥt attīgere rōne ſibi debita aſſequi nitit̉ ex ſuꝑbia. q Plenos inuidia. ſequit̉ ex ſuꝑbia.Eſt em̄ triſticia de bono alieno inqͣꝫtū eſtimat̉ ꝓpriū bonidiminutiuū. r Homicidijs ꝯtentiōe. ex inuidia oriunt̉: ſicut pꝫ de cayn fratrē ſuū v̓ba iniurioſa occiditvt dictū fuit Gen̄. iiij. s Dolo malignitate. talia ꝓcurātes: qn̄ audēt face̓ manifeſte. Scdo tāgit pctm̄ orisdicēs. t Suſurrones. occulte nitunt̉ v̓ba ſua bonoꝝ amiciciā ſeꝑare. vn̄ Eccl̓i. xxviij. Suſurro bilīguismaledicus. turbauit em̄ pacē hn̄tes. v Detractores.occulte alicuiꝰ famā denigrātes. differūt .n. ſuſurro detractor fine. qꝛ vnꝰ intēdit ſeꝑare amiciciā. aliꝰ denigrarefamā. x. Deo odibiles. ꝓpter vicia. y Cōtumelioſos. dicēs alijs obprobria. z Suꝑbos. de magnis falſo ſe iactātes. a Elatos. alios ſuppͥmētes. b Inuētores maloꝝ. verbis malis exēplis alios corrumpētes.c Parētibꝰ inobediētes. Hic explicat pctā omiſſiōis: dr̄. Parētibꝰ obedientibꝰ ad qd̓ tn̄ tenent̉ parētibꝰcarnalibꝰ: eo habēt ab eis nutrimētū. parētibꝰ ſpūalibꝰ: eo habēt ab eis regimē documētū. d Inſipieūtes. eo recipiūt a parētibꝰ documētū: ex ꝯſeq̄n Incōpoſitos. in actu hītu geſtu. f Abſqꝫ fedē .i.ſine fidelitate amicicie ad alios. g Sine miſcd̓ia. adpauꝑes afflictos. h Qui iuſticiā dei. Hic apl̓uscōcludit intentū ex p̄dictis exquo .n. erāt ſic culpabiles:ſequit̉ erāt dīnabiles niſi fuiſſent adiuti gr̄a dei: dic̄Qui iuſticiā dei .i. deū eſſe iuſtū. i Cognouiſſent.rōne naͣli. em̄ oīs intellectꝰ natura clamāt k Nonˡintellexerūt. ꝓpter cecitatē in eis cauſatā ex peccatꝭ: vtdictu eſt. l Qm̄ talia agūt. horribilia. m Dignimorte. ſolū tꝑali ſꝫ etiā eterna. n ſolū faciūtea. digni ſūt hac pena. o SSed etiā ꝯſentiūt faciētibꝰē iſti ſunt fauētes p̄ſtātes auxiliū: illi tenent̉ corrigēē tacet. Et correctio duplex eſt. vna frat̓na ad quā oēstenent̉. tn̄ ad ſemꝑ ſꝫ tꝑe debito loco alijs circūſtatijs debitis cōcurrētibꝰ. Alia ē correctio punitiōis ad

quā tenent̉ oēs ſuꝑiores ex officio ſuſcepto. Et hec correctio ſolū eſt ꝓpter emēdationē peccātis: ſꝫ magis ꝓpt̓bonū cōmune. ꝓpeer qd̓ debet ſuꝑior ceſſare a tali correctiōe ꝓpter obſtinationē ſeu peiorationē peccātis: ſic̄ fitī correctiōe fraterna tm̄ ordinat̉ ad emēdationē fratrisſed punire debet obſtinatū etiā morte ſiexpediat bono reipublice. Qm̄ dictūeſt in ca. ꝓpt̓ peccatū idolatrie tradidit deus gentiles inpeccata luxurie viliſſima et plura aliadeteſtabilia. Propt̓qd̓ ad maiore dicto euidentiā querit̉vtrū vnum peccatūpoſſit eſſe alteriꝰ peccati pena. Et arguit̉ no. pͥmo: qꝛ peneiuſte ſunt a deo: vtpꝫ Aug. li. lxxxiij.q̄ſtionū. peccatū aut ē iuſtū nec a deoergo ⁊cͣ. Itē pene ſunt adducte vt eas hoīes adducant̉ad bonū virtutis: vt pꝫ philoſophū. x. Ethicoꝝ. ſꝫ peccatum reducit̉ homo ad bonū virtutis ſed magis adoppoſitū: ergo ⁊cͣ. Cōtrariū videt̉ in lr̄a. in penā em̄ idolatrie gentiliū inducta ſunt alia peccata enormia. Rn̄deode peccato poſſumꝰ loqͥ duplicit̓ .ſ. ſe accidēs. Perſe v̓o cōſiderat̉ peccatū ẜm egredit̉ a voluntate. ſic em̄habet rōneꝫ culpe. ꝓpter qd̓ ſi nullo eſt volūtariūeſt peccatū. modo vnū peccatū pōt eſſe pena alterius peccati: qꝛ de rōne pene eſt ſit cōtra voluntatē. etſic manifeſtū eſt ſe loquēdo peccatū poteſt pena peccati. Per accidēs aut peccatū pōt eſſe pena peccati tripliciter. Primo ex ꝑte cauſe que remouet ꝓhibēs.cauſe em̄ inclinātes ad peccatū ſunt paſſiōes inordinatetentatio dyaboli: alia hmōi que impediunt̉ per diuinūauxiliū: qd̓ iuſte ſubtrahit̉ ꝓpter peccatū: et talis ſubtractio eſt huiꝰ peccati pena. eſt a deo iuſte retrahit auxiliū ſuū ab ingrato: ſic peccatū ſequēs ꝓpter ſubtractio diuini auxilij: accidēs dr̄ pena p̄cedētis peccati. et loquit̉ apl̓us dicens: Propter qd̓ tradidit eos deusin deſideria cordis eoꝝ ⁊cͣ. qꝛ ſubtrahendo ſuū auxiliumꝑmittunt̉ peccatores vinci a paſſionibus ſuis demonūtentatiōibus. Alio pōt eſſe pena ex ꝑte ſubſtātie actꝰpeccati afflictionē inducit. hoc ſiue ſit actus interior:vt pꝫ in ira inuidia. qui notabiliter affligūt ip̄m iratū etinuidū. ſiue ſit actꝰ exterior ſic̄ aliqui grauibꝰ laboribꝰdānis oppͥmunt̉ aliqn̄ vt expleant actu peccati: ẜm illudSap̄. v. zaſſati ſumꝰ ī via iniqͥtatis. Tercio ex parteeffectꝰ ꝯn̄tis. his duobꝰ modis vltimis vnū pctm̄ ſo eſt pena p̄cedētis pctī ſꝫ etiā ſui. Ad pͥmū pꝫ ꝓceditde pctō ẜꝫ ſe ꝯſiderato. Ad ſecūdū dicēdū punitioaliqͥ ꝑmittunt̉ a deo ī alia pctā ruere ad bonū v̓tutis ordinat̉. qn̄qꝫ ad bonū peccātiū .ſ. poſt pctm̄ hūiliores etcautiores reſurgūt. ſꝑ aūt ordinat̉ ad bonū alioꝝ vidētes tales pctō ī pctm̄ ſic rue̓ magꝭ reformidāt peccare.In ca. j. vbi dr̄ in poſtil. Segregatus in euāgeliū dei.Oplicit̓ legit̉ apl̓us fuiſſe ſegregatꝰ. Additio.d Uno ab vtero ſynagoge ſeu doctrine phari ſeoꝝ corꝑe mēte. de ītelligit̉ illd̓ Gal̓. j. c. Quime ſegregauit ab vtero mr̄is mee .i. ſynagoge. Alioſegregatꝰ legit̉ ab alijs apl̓is mēte ſꝫ corꝑe. vnde Act̉.xiij. ca. Segregate mihi barnabā ſaulū in opus ad qd̓aſſumpſi eos ⁊c̄. In eo. ca. j. vbi dicit̉ in poſtil. Ideo¶Additio.declarat̉ quale ſit iſtud euangeliū.Pāgeliū fuit pluribꝰ exp̄ſſe ꝓmiſſuꝫ Eſa. xlj. ca.¶TIvbi dr̄. Primꝰ ad ſyon dicet: Ecce aſſū: hierl̓m