Ad Romanos
k filiꝰ dei in virtute ẜm ſpm̄lſctīficatiōis ex reſurrectōemmortuorum ieſu xp̄i dominni noſtri ꝑ quē accepimuso gratiam ⁊ apoſtolatum ada obediendū fidei ī omnibꝰe gentibꝰ ꝓ noīe eiꝰ in quibꝰdeſtis ⁊ vos vocati ih̓u xp̄i:oībꝰ qͥ ſunt rome dilectꝭ d̓ivocatis ſctīs. Gr̄a vobispax a deo patre: ⁊ dominoin noſtro hieſu xp̄o. Primuꝫquidē gratias ago d̓o meoꝑ ih̓m xp̄m ꝓ oībꝰ vobis:o qꝛ fides veſtra annūciaturꝑͦ in vniuerſo md̓o. Teſtꝭ em̄q̄ mihi eſt deus: cui ſeruio inſpū meo ī euāgelio filij eiꝰr ꝙ ſine intermiſſione mēoriam vr̄i facio ſꝑ in or̄onibꝰ
meis obſecrās ſi quō tandem aliqn̄ ꝓſperum iter habeā in voluntate dei veniētdi ad vos. Deſidero eī videre vos vt aliqͥd imꝑtiatvob̓ gr̄e ſpūalis: ad confirx mandos vos .i. ſil̓ ꝯſolariin vob̓ ꝑ eā q̄ inuicē ē fideꝫveſtrā atqꝫ meā. Nolo aurem vos igͦrare frēs qꝛ ſepe ꝓpoſui venire ad vos ⁊ꝓhibitꝰ ſum vſqꝫ ad hec vtaliquē fructū hēam in vob̓ſicut ⁊ in ceteris gentibusGrecis ac barbarꝭ ſapientigͦ bꝰ ⁊ īſipiētibꝰ debitor ſuꝫ:itaqꝫ qd̓ in me ꝓmptū eſt ⁊vob̓ qͥ rome eſtꝭ euangelizae rę. nō eī erubeſco euāgeliū¶ Uirtꝰ em̄ dei eſt ī ſalutē oī
poſſibile. ⁊ eſt ex eiꝰ mera gr̄a ꝓpter qd̓ cadit ſub p̄deſtinatione diuina. ⁊ iō ſicut hec ꝓpoſitio. hō factꝰ eſt deꝰ vel ſilius dei. eſt vera ita ⁊ hec. xp̄c ẜm ꝙ hō p̄deſtinatꝰ eſt eſſe ūlius dei qͥ in natura dīna eqͣlis eſt patri in potentia.k ¶ Scd̓m ſpm̄ ſanctifica. hͦ refert̉ ad illud qd̓ p̄mittitur.Qui factꝰ eſt ei ex ſemine dauid ẜm carnem: ne forte aliqͥscrederet ꝙ deſcēdiſſet de dauid ꝑ virtutem generatiuaꝫ ſic̄alij qd̓ falſum ē. qͥde eo deſcendit tm̄ẜm corpulentā ſb̓aꝫde v̓gine aſſumpta⁊ virtute actiua ſpirituſſctī formataꝫ: qvirginem ſanctificauit ⁊ impregnauitl ¶ Ex reſurrectōnemortuoꝝ. hͦ refertuad illud qd̓ p̄dicit̉ qͥp̄deſtinatꝰ eſt filiusdei in v̓tute .i. in eqͣlitate potentie vt dictū eſt q̄ apparuit īxp̄o ex reſurrectōnemortuoꝝ. ad quā requirit̉ potentia infinita ꝑ quā ſe ⁊ aliosmortuos ſuſcitauit.m ¶ Ih̓u xp̄i dn̄i noſtri. l. a xp̄o dn̄o nr̄oHic ponit̉ genitiuꝰꝑ ablatiuo. n ¶ Per quē accepimꝰ gr̄am ⁊ apoſtolatū.Hic declarat ſcd̓m dictū .ſ. qͣliter acceptꝰ ē ad apl̓atū .ſ. perih̓m xp̄m qͥ eſt mediator dei ⁊ hoīm. ⁊ iō dona ſpūſſanctiveniūt ad hoīes ꝑ ip̄m. dictū aūt eſt sͣ. ꝙ hec vocatio fuitꝑ ſpm̄ ſctm̄. Ex qͥ ſequit̉ ꝙ mediāte xp̄o apl̓atꝰ cōceſſus fuit paulo. iō dr̄. Per quē accepimꝰ gr̄am ⁊ apl̓atū. ⁊ iungithec duo ſil̓. qꝛ natura nō deficit in neceſſarijs: ſꝫ cū formaſub̓ali dat ꝓprietates q̄ ſunt neceſſarie in oꝑibꝰ ꝯgruētibusipſi forme. ⁊ multo magꝭ actor naͣe nō deficit in neceſſarijsꝓpter qd̓ cōcedēs dignitateꝫ apl̓icam ſil̓ dat gr̄am ad exequendū cōuenienter officiū ꝑtinens ad illā dignitatē. niſiſuſcipiens obicem ſibi ponat. o ¶ Ad obediendū fidei .i.ꝑatus ſum totaliter me exponere obſequio fidei. a¶ Inom̄ibꝰ gentibꝰ .i. vt fides dilatet̉ ī om̄ibꝰ gentibꝰ. b ¶ Pronomīe eiꝰ .i. ad gl̓iam nomīs xp̄i. c¶ In quibꝰ .ſ. fidelibus. d ¶ Eſtis ⁊ vos vocati ad fidem ih̓u xp̄i .i. a hieſuxp̄o a qͦ eſt hec vocatio. e ¶ Omnibus qͥ ſunt rome. Hicꝯnr exprimunt̉ ꝑſone ſalutate. cum dr̄. Omnibꝰ qui ſuntfome. nō general̓r ſꝫ fidelibꝰ. iō ſubdit̉. f ¶ Dilectis dei.l. a deo vocatis. g ¶ Sanctis .i. xp̄ianis qͥ ſunt ſanctificati ꝑ baptiſmū. h ¶ Gr̄a vobis ⁊ pax. Hic exprimunt̉ optata bona q̄ ſunt bona ſimpl̓r. ꝓpter qd̓ abſolute pn̄t optari alijs et ſibi. ⁊ hec ſunt gr̄a in pn̄ti ⁊ gloria in futuro: id̓oſubdit̉. ¶¶ Et pax. Appetitus em̄ hoīs non pōt totaliterquietari niſi in gloria. k ¶ A deo patre nr̄o. qͥ eſt dator gͣtie et gl̓ie. l ¶ Et dn̄o ieſu xp̄o. qͥ eſt vnꝰ deus cum ipſo. ⁊ſic dator gratie ⁊ gl̓ie ſic̄ ipſe. m ¶ Primū quidem gr̄asadd deo meo. Hic ꝯn̄r ponit̉ narratio in qͣ explicat̉ intenlio apl̓i q̄ eſt cōmendare gr̄am dei ꝑ quā rome erāt vocatiad fidem aliqͥ iudei ⁊ aliqͣ gentiles: on̄dendo ꝙ vtriqꝫ adſalutē indigebant gr̄a dei. qꝛ ſcīa acquiſita non ſufficiebatSentibus ad ſalutē. neqꝫ obſerutio legꝭ iudeis. qd̓ ptꝫ ex hͦFliti ⁊ illi ꝓlapſi fuerāt in horribilia vicia. ꝓpt̓ qd̓ egebātEpi gr̄a ꝑ quā ſaluarent̉. ⁊ pͦ hͦ on̄dit apl̓s. ſcd̓o inſtruit eotin moribꝰ ca. xij. pͥma ī duas. qꝛ pͦ aufert a romanis credētibijs diſcordie maͣm. ſcd̓o inducit eos ad charitatꝭ cōcordia ca. v. Nā v̓o diſcordie erat qꝛ ꝯuerſi de iudaiſmo p̄fe
rebant ſe gentilibꝰ ex moſaice legis ſuſceptōne. ⁊ econuerſo gētiles iudeis de ſcīe acquiſitōne. ꝓpter qd̓ on̄dit eos pͦſil̓r egē gr̄a dei ſine p̄rogatiua aliqͣ an̄ ꝯuerſionē ad xꝑ̄i fidem: ſcd̓o poſt ꝯuerſionē. ſcd̓a incipit in tercio ca. an̄ mediū: ibi. Qd̓ igit̉. prima ī duas. pͦ apl̓s affectū ſue charitatꝭad ipſos on̄dit. ſcd̓ovicia eoꝝ arguit ibi.Reuelat̉. prima adhuc in duas. pͦ eniꝫon̄dit ſe hr̄e charitatem ad eos gratiasagēdo de eoꝝ bonainchoatōne dicens.m ¶ Primū quideꝫi. principaliter.n ¶ Gr̄as ago deomeo. cui bonū hoīsprincipal̓r eſt attribuēdū. o ¶ Qutafides vr̄a annuciat̉.Ciuitas enim romana tūc toti md̓o dominabat̉ ꝓpter qd̓ d̓oībus mūdi ꝑtibusibi veniebāt nuncijqͥ bonā ꝯuerſatōemfideliū rome exn̄tiūreferebāt in diuerſiſꝑtibꝰ orbis qd̓ ad dilatatōneꝫ fidei ⁊ addei gloriaꝫ faciebatquā apl̓s q̄rebat.¶ ¶ Teſtis eī mi. eſtdeꝰ. Hic ſcd̓o on̄ditidem ꝓ ipſis orando deuote dicēs. p ¶ Teſtis em̄ mihieſt deꝰ. Freq̄nter em̄ ꝓ ipſis orabat ſecrete. ꝓpter qd̓ teſtēde hoc nō habebat niſi deū. p ¶ Cui ſeruio in ſpū meo.⁊ nō in obſeruantijs legalibꝰ. r Ꝙ ſine intermiſſione⁊cͣ. Non eſt ꝑ hoc intelligendū ꝙ apl̓s ꝓ ipſis oraret continue: ſꝫ qꝛ qͦtienſcūqꝫ orabat de ipſis memoriā habebat.g ¶ Obſecrās .i. ꝑ rem p ſacrā dep̄cans vt or̄o ſit magꝭ exaudibilis. ſic̄ cū dicimꝰ ꝑ crucē ⁊ paſſionē tuaꝫ libera nosdn̄e. t ¶ Si quō tandē aliqn̄ ꝓſperū iter ⁊cͣ. Hec forſitanfuit vna cā appellatōnis ad ceſarē Act̉. xv. vt ſic videret fideles romē exn̄tes. t ¶ Deſidero em̄ vos vide̓. Hic reddit cāꝫ ſui dicti .ſ. qͣre deſiderabat veīre ad romanos: ⁊ aſſignat ad hͦ triplicē cāꝫ: prima eſt ad augmentatōeꝫ ſui meriti ⁊ eoꝝ ꝑ ſuā p̄dicatōeꝫ. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. t ¶ Deſidero em̄ vi. vos vt aliqͥd vob̓ impartiar gra. ſpūalis .i. vt ꝑ p̄dicatōeꝫ meā efficiamini deuotōres ⁊ ſic in vobis augeat̉gr̄a dei. v ¶ Ad ꝯfirmādos vos in fide ⁊ bonis operibꝰx ¶ Id eſt ſil̓ ꝯſolari in vob̓. q. d. ꝑ hoc habebimꝰ adinuicēꝯſolatōeꝫ ꝑ fidē mihi ⁊ vob̓ cōem. ⁊ de dilatiōe ſui aduentus ꝯn̄r ſe excuſat dicēs. Nolo em̄ vos igͦrare. Et ptꝫ ex p̄dictis lr̄a. y ¶ Grecꝭ ac barbaris. Hic aſſignat̉ ſcd̓a cauſa q̄ eſt redditio debiti dicēs. y ¶ Grecis ac barbaris. ideſt hoībꝰ ignote lingue cuiuſmodi ſunt om̄es p̄ter iudeosgrecos ⁊ latinos. z¶ Sapientibuſ .i. inſtructis in lege etph̓ia. a ¶ Et inſipie. illr̄atis hoībꝰ. b ¶ Debitor ſuꝫ. adp̄dicādū eiꝰ euāgelin ex officio apl̓atꝰ. cItaqꝫ ꝙ in meꝓmptum eſt ex ꝑte animi lꝫ habuerim ⁊ habeaꝫ impedimetu exeq̄ndi. d ¶ Et vob̓ qͥ rome eſtis euāgelizare .i. p̄dicare euāgeliū. licet aūt reddē debitū ſit neceſſitatis. tam̄apl̓s nō peccauit in hͦ ꝙ oībꝰ gētibꝰ nō p̄dicauit qꝛ hꝰ debiti redditio cadit ſb̓ p̄cepto affirmatiuo. qd̓ non obligat adſemꝑ ſꝫ opportunitatem habita qd̓ apl̓us fecit. e ¶ Nonem̄ erubeſco euāgeliū. Hic aſſignat̉ tercia cā ex honorabilitate officij: d. Non em̄ erubeſco euāgeliū .i. p̄dicatōnemeuāgelij qꝛ hoc eſt honorificū ⁊ ſāctū: iō ſb̓dit̉. f ¶ Uirtus em̄ dei eſt .i. euāgeliū ē dei v̓tutꝭ ꝯtentiuū. g In ſalutē om̄i credēti. tn̄ qͣꝫtum ad effectū ꝓficit ſolū credentibꝰ