Epiſtola Pauli

eſt vt ydola hodie deſerētes qͥbus ab initō deAſeruiſtis nobis ꝯparemini. ⁊ nō potius in ꝓſelitoꝝ locū ex legis aucͣte ⁊ ꝯſuetudine deputemini. Et hoc ip̄m nō merabamini. niſi qꝛ largaſemꝑ dei clementia voluit vos ad noſtrā imitationē admittere. Bētes em̄ ecōtrario rn̄debātqͣnto em̄ maiora erga vos dei bn̄ficia narraueritis. tanto maioris vos criminis reos eē monſtrabitis. Semꝑ em̄ his oībus extitiſtis īgrati. Nā ip̄is pedibꝰ qͥbus aridū mare trāſiſtis.ludebatis an̄ ydola q̄ feciſtis: et ip̄o ore qͦ pauIoante ob necē aduerſarioꝝ dn̄o cantaueratisſimulachra vobis fieri popoſciſtis: illis oculiſquibus venerādo deū in nube vel igne cōſpicere ſolebatis. ſimulachra intuebamini. Manna qͦꝫ vobis faſtidio fuit et ſemꝑ in deſerto cōtra dn̄m murmuraſtis: ad egyptū vn̄ vos manū valida eiecerat redire cupiētes. Quid plura. Ita patres veſtri crebra ꝓuocatiōe dn̄m ijritauerūt. vt oēs in heremo morerent̉ ne plusex ſenioribus eoꝝ qͣꝫ duo homines terrā repromiſſionis intrarent. Sed qͥd antiqͣ replicamꝰ.cū etiā ſi illa minime feciſſetis: de hoc ſolo nemo vos dignos venia iudicaret̉: ꝙ dn̄m xp̄mꝓphetaꝝ ſemꝑ vobis vocibus repromiſſuꝫ nōſolū ſuſcipere noluiſtis ſed etiā morte peſſimaꝑemiſtis. Quē vt nos cogͦuimus: ſtatim credidimꝰ cū nobis de eo antea nō fuerit p̄dicatumvnde ꝓbat̉ ꝙ ydolis ẜuiuimus nō obſtinationi mētis. ſed ignorātie deputandū. Qui eī cognitū ilico ſeqͥmur: olim vtiqꝫ ſeq̄remur: ſi antea cognouiſſemꝰ Sic autē vos de generis nobilitate iactatis quaſi nō moꝝ imitatio magisqͣꝫ carnalis natiuitas filios vos faciat eſſe ſanctoꝝ. Deniqꝫ ⁊ Eſau yſmael cum de ſtirpe ſintabrae minime tn̄ ī filijs reputant̉. His taliteraltercātibus apoſtolus ſe mediū interponēsita partiū dirimit queſtiones vt neutꝝ eoꝝ ſuaiuſticia ſalutē meruiſſe cōfirmet ambos ꝟo populos et ſciēter ⁊ grauiter deliquiſſe. Iudeosquidē ꝙ ꝑ p̄uaricatōeꝫ legis deū inhonorauerunt: gentes vero ꝙ cū cognitū de creatura creatorem vt deum debuerint venerari: gloriameiꝰ in manu facta mutauerīt ſiml̓achra. Utroſqꝫ etiā ſimiliter veniā conſecutos: equales eēveriſſima rōe demōſtrat: preſertim cū in eadēlege predictū ſit ⁊ iudeos ⁊ gentes ad xp̄i fidēvocados eſſe. qͣꝫobrem viciſſim eos humiliāsad pacem et concordiam cohortatur.¶ Explicit prologus. Incipit argumentum.Omani ſunt partis italie. Hi preuenx Oti ſunt a falſis apl̓is. ⁊ ſub nomīe domini noſtri ieſu xp̄i in legem ⁊ prophetaserant indocti. Hos reuocat apl̓us ad veraꝫ eteuangelicam fidem: ſcribens eis a corintho.¶ Explicit argumentum.

¶ Incipit epl̓a beati pauliapl̓i ad romanos. ¶ Ca. j.Aulus ẜuus ih̓ucp̄i vocatꝰ apl̓s ſeTgregatus ī euāgeliū dei qd̓ ante ꝓmiſerat: ꝑ ꝓphetas ſuos ins ſcirpturꝭ ſctīs: de filio ſuoh qͥ factuſ eſt ei ex ſemine dd̓lẜm carnē qui p̄deſtinatꝰ ē

¶ Poſtilla Nicolai de lyra ſuꝑ epl̓am ad romanos. .j.Tulus ſeruus ieſu ⁊c̄. Hec epl̓a diuidit̉ in trespPytes .ſ. in ſalntatōem. narratōem. ⁊ cōcluſioneꝫ.ſcd̓a: ibi. Primū agr̄as ago. tercia ibi. xvj. cap̄.Ei aūt qͥ potēs eſt. Prīa adhuc in tres. qꝛ pͦ deſcribitur ſalutans ꝑſona. ſcd̓o eccl̓ia ſalutata: ibi. Oībus qͥſūt rome. tercio bona optata: ibi. Gratia vob̓ et pax. Prima adhuc in duas.qꝛ pͦ ponit̉ ꝑſone ſalutantis deſcriptio.ſcd̓o cuiuſdam dictideclaratio: ibi. Qd̓an̄ ꝓmiſerat Perſona v̓o ſalutans pͦ deſcribit̉ ex noīe cū dr̄a ¶ Paulus. pͦ eniꝫvocatus fuit ſaulus Act̉. viij. ſꝫ poſtea vocatus eſt paulusa quodā eius notabili facto .ſ. a conuerſiōe pauli procōſulis Act̉. xiij. ſicut iacob vocatus fuit iſrl̓ ex eo ꝙ vidit dn̄mvel potius ex eo ꝙ luctatꝰ cū angelo eſt. vt dictū fuit plenius Gen̄. xxxij. Et ſymon vocatus eſt petrus ex ꝯfeſſionediuinitatis in xp̄o Nath̓ .xvj. Scd̓o deſcribit̉ ex religiōecū dr̄. b ¶ Seruus ieſu xp̄i .i. verus xp̄ianus. Tercio exofficij dignitate. cū dr̄. ¶ Uocatus apl̓s. Et qꝛ apl̓atuseſt excellentior eccl̓ie ſtatꝰ ad quē nullus aſcēdit recte niſi a deo vocatus. iō bene dr̄. vocatus apl̓us .ſ. a deo ẜm illud Hebre. v. c. Nec quiſqͣꝫ aſſumit ſibi honorē. ſꝫ qui vocatur a deo tanqͣꝫ aaron. Quarto ex mō vocatōis ſue: cuꝫdr̄. d ¶ Segregatus in euangeliū dei. ꝑ verbū em̄ ſpiritꝰſancti fuit ſegregatus a cetu apl̓oꝝ aliorūqꝫ diſcipuloꝝ adp̄dicandū ꝑ orbē euangeliū xp̄i Act̉. xiij. Et tūc vocatusfuit ad apoſtolatum. prius tamen vocatus fuit ad fidem.Act̉. ix. e ¶ Quod ante promiſerat. Hic conſequēter declaratur duplex dictū ⁊ prīo declarat̉ pͥmū. ſcd̓o ſcd̓ꝫ. ſcd̓aibi. Per quē accepimꝰ. Primū aūt eſt. qꝛ dixerat Segregatus in euangeliū dei. iō declarat. quale ſit illud euangeliū .i. bonū nūcium a deo pr̄ibꝰ veteris teſtamēti ꝓmiſſuꝫ⁊ hͦ eſt qd̓ dic̄. e ¶ Qd̓ ante ꝓmiſerat .ſ. d̓s pat̓. f ¶ Verꝓph̓as ſuos in ſcripturis ſanctis ſic̄ patꝫ Hiere. xxxj. Ecce dies veniūt dicit dn̄s ⁊ feriā domui iſrl̓ et domui iudafedus nouū. nō ẜm pactū qd̓ pepigi in die illa cuꝫ patribꝰvr̄is qͣ apprehēdi manū eoꝝ vt educerē eos d̓ terra egyptiſed hoc erit pactū quod feriā cū domo iſrl̓. et ſequit̉. Dabo legem meā in viſceribꝰ eoꝝ ⁊ in corde eoꝝ ſcribā eam.Chriſtus eī legē nouā in euāgelio ꝯtētam nō tradidit ſcriptura. ſꝫ v̓bo ſuo ⁊ ſpūſancto de celo miſſo imp̄ſſit illamcordibꝰ apl̓oꝝ ⁊ alioꝝ diſcipuloꝝ. ſꝫ ip̄i poſtea ſcripſeruntad memoriā futuroꝝ. ⁊ iō dr̄. Eſa. xl. Conſolamini conſolamini popule meus dicit dn̄s deꝰ veſter. loqͥmini ad corhierl̓m. qꝛ ſicut dictum eſt lex noua ſcripta fuit ſuper hominū corda. Secundo on̄dit qͣle ſit euangeliū iſtud ex ſb̓iecto. cū dr̄. g ¶ De filio ſuo. qͥ eſt vnus deus cū patre ateterno ⁊ verus homo extꝑe. ideo ſubditur. h ¶ Qui ſactus eſt ei ex ſemīe dauid ẜm carnē. Nō em̄ dei filius velip̄e xp̄s poteſt dici factus abſolute. qꝛ ſuppoſitū filij ē eternum. ſicut ſuppoſitū patris: pōt tn̄ dici factus cū determinatione .ſ. homo ẜm carnem. qꝛ natura humana xp̄i faciaeſt ⁊ eſt vnita ad ſuppoſitum diuinum. ⁊ hoc tempore.i ¶ Qui p̄deſtinatus eſt filius dei in v̓tute .i. in equalitatepotentie cum deo patre. Ad cuius intellectum ſciendumꝙ p̄deſtinatio eſt eterna dei ordinatio de agendis in tꝑe ꝑgratiam eius. eſt em̄ preparatio gratie in preſenti ⁊ gl̓e ī futuro: ꝓpter qd̓ importat anteceſſionē reſpectu p̄deſtinati.filius autem in natura diuina eſt coeternus patri. ⁊ ſic nōpōt dici predeſtinatus ſꝫ in hūana naͣ poſtertor eſt pr̄e quevnita eſt deitati in tꝑe: ⁊ hec vnio facta ē ex dei predeſtinatione: aliter eiꝰ deitati de nouo aliqͥd accideret qd̓ eſt im