Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
113a
Einzelbild herunterladen
 

Iohannis.

z ⁊ mūdꝰ ꝑ ip̄m factꝰ ē ⁊ mūa dus eū nō cognouit. In ꝓbpria venit: ⁊ ſui eū nō recerūt. Quotqͦt aūt receperūtd eum dedit eis poteſtatē filios dei fieri his qui cre-

e dunt in nomīe eius. Quinō ex ſanguinibus: neqꝫ ext volūtate carnis neqꝫ ex voluntate viri: ſꝫ ex deo natihͦ ſunt. Et verbum caro factū ē ⁊ habitabit in nobis.

eē rebꝰ. ſꝫ eas in eē ꝯſeruat ꝯiūgēs pͥncipia rerū adinuicēhoc aūt nō pōt eē ꝑ aliqd̓ qd̓ ſit mediū inter ip̄m ⁊ creaturā. qꝛ nullū ē tale mediū. ⁊ iō oꝑtꝫ ꝙ hoc faciat ꝑ ſeip̄ꝫ vbiqꝫ pn̄tialit̓ ⁊ ꝑ eēntiā exn̄tē. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ cū diuīa lux ſit ideꝫqd̓ ip̄e deus. ꝙ ip̄a ſit efficax ad p̄dictā illuminatōeꝫ ꝓpterſuā pn̄tialitatē. Et hͨrō breuit̓ tāgit̉: cū dr̄x In mundo erat.noīe em̄ mūdi intelligit̉ vniuerſitas creaturaꝝ. y Et mūdus. Hic ponit̉ tercia rō ad idē ex euidētia lucis diuīe. qͥaetſi nō ſit euidēs ī ſeeſt tn̄ euidēs in ſuoeffectu .ſ. in vniuerſitate creaturaꝝ a deo ꝓductarū ex qͣrūpulcritudine ⁊ ordine lux diuina etiā pōt in naturali rōnecognoſci: ẜm ꝙ dr̄ Sap̄. xiij. A magnitudine ſpēi creaturaꝝ poterat creator hoꝝ viſibilit̓ cognoſci. ad ℟o. j. Inuiſibilia dei a creatura mūdi .i. ab hoīe. ꝑ ea q̄ facta ſūt intellecta ꝯſpiciunt̉ ⁊cͣ. Et hͨ rō tangit̉ cū dicit̉. y Et mūdꝰ ꝑip̄m factꝰ eſt. qꝛ noīe mūdi oīs creatura intelligit̉: vt dictūē: q̄ ducit ī cognitionē creatoris ſic̄ effectꝰ ī cognitionē ſuecauſe. z Et mūdꝰ. hic remouet quādā obiectionē: qꝛ ꝯͣp̄dicta poſſet obijci ꝑ hͦ ꝙ videmꝰ multos hoīes nō hr̄e cognitionē dei. Et ip̄e rn̄det ꝙ hͦ nō ē ex defectu lucis ſꝫ magis ex malicia hoīm ab ea ſe auertētiū. d. z Et mūdꝰ eūnō cognouit. noīe mūdi intelligunt̉ pctōres mudialit̓ viuētes. ⁊ id̓o alit̓ accipit̉ mūdꝰ qͣꝫ in ꝑte p̄ce. qꝛ ibi accipit̉ ꝓeēntijs reꝝ. hic ꝓ malicijs hoīm. a In ꝓpria venit .i. inmūdo quē ip̄e fecerat venit ꝑ carnis aſſumptiōꝫ. ⁊ ſic fuitibi nouo mo. vel alit̓. In ꝓpria venit .i. in iudeā q̄ dicebat̉terra dei. vt pꝫ ī pluribꝰ locis ve. teſtī. b Et ſui eū nō receperūt .i. iudei. qꝛ in ve. teſta. dicunt̉ ppl̓us peculiarꝭ ip̄iꝰdei: qꝛ pauci de iudeis cōꝑatiue crediderūt xp̄o. ẜm ꝙ fuerat p̄dictū Eſa. viij. Ꝙ eſſet futurꝰ ī lapide offenſiōis ⁊ inpetrā ſcādali duabꝰ domibꝰ iſrl̓. c. Quotqͦt. hic ꝯn̄r ponit̉ aduētꝰ xp̄i vtilitas ſiue fructꝰ. ⁊ diuidit̉ ī duas. qꝛ prīoon̄dit̉ ꝓpoſitū. ſecūdo remouet̉ qͦddā dubiū: ibi. Qui nōex ſanguībꝰ. Circa pͥmū ſciēdū ꝙ ſic̄ v̓bū incarnatū ē verefiliꝰ dei naͣlis. ita illi qͥ fiūt mēbra eius ꝑ fidē formatā efficiunt̉ filij adoptiui: ⁊ in hͦ apparet vtilitas nobis ꝓueniēsex ſuo aduētu: ⁊ hͦ eſt qd̓ dr̄. c Quotqͦt aut receper̄t eūcredēdo. d Dedit eis poteſtatē fillos dei fieri. ꝑ regenerationē baptiſmi qͥ nō dat̉ niſi ꝓfitētibꝰ fidē xp̄i ꝑ ſe ſi ſintadulti: vel ꝑ aliū ſi ſint paruuli. e Qui nō ex ſanguībꝰhic ꝯn̄r remouet dubiū: qꝛ poſſꝫ forte aliqͥs credere ꝙ hecgeneratio eēt ꝑ modū generatōis carnalis. id̓o hͦ remouetdi. Qui nō ex ſanguībꝰ ⁊cͣ. licꝫ em̄ ſanguis ī latino plurale nō habeat. hꝫ tn̄ in greco. ⁊ iō trāſlator vt ſeq̄ret̉ veritatētextꝰ nō curauit de regulis grāmatice trāſferēs in plurali.Ex ſanguībꝰ. Ad generatiōeꝫ em̄ carnalē cōcurrit duplexſanguis: qꝛ ex ꝑte mr̄is reqͥrit̉ ſanguis mēſtruus ꝓ maͣ. exꝑte viri reqͥrit̉ ſemē in qͦ ꝯſiſtit v̓tus formatiua. hoc aūt ſemē eſt reſiduū alimēti ſanguinei: qꝛ nutritiua mīſtrat materiā ip̄i generatiue. hͦ tn̄ reſiduū qd̓ trāſit ī ſemē dealbatūeſt. ꝓpter maiorē digeſtionē. Iſtos igit̉ ſanguīes excluditeuāgeliſta a generatiōe ſpūali di. Qui nō ex ſang. nati ſūtf¶ Neqꝫ ex volūtate car. ꝑ carnē hic intellit̉ femīa q̄ parūꝑticipat de rōne reſpectu viri. ꝓpter hͦ noīat̉ caro Gen̄. ij.Hoc nunc os ex oſſibꝰ meis ⁊ caro de carne mea. copulaaūt maſculi ⁊ femīe reqͥrit̉ ī carnali generatiōe. ſic in omīalia actiōe naͣli reqͥrit̉ cōiūctio actiui ⁊ paſſiui. ⁊ hͨ copulamaris ⁊ femīe excludit̉ a generatōe ſpūali: cū dr̄. Neqꝫ exvolūtate carnis neqꝫ ex volūtate viri. Alit̓ pōt exponi: itaꝙꝑ volūtatē carnis intelligat̉ ꝯcupīa large loquēdo d̓ volutate: ꝓut accipit̉ ꝓ appetitu ſenſitiuo. ꝑ volūtatem viriintelligat̉ appetitꝰ intellectiuꝰ: qꝛ vterqꝫ appetitꝰ cōcurritin generatiōe carnali homīs. Appetitꝰ ſenſitiuꝰ vt mouēsintellectiuꝰ vi ꝯſentiēs: ⁊ hͦ remouet̉ a generatiōe ſpūali:

cū dr̄. Neqꝫ ex volūtate carnis ⁊cͣ. qͣlit̓ autē fiet generatioiſta on̄dit̉ cū dr̄. g Sed ex deo nati ſūt. inqͣꝫtū hoīes adeo recipiētes gr̄aꝫ trahunt̉ qͦdāmō ad naturā diuinā. qꝛꝑ donū gr̄e efficiūt̉ cōſortes diuīe nature. vt hr̄. ij. Pet̓. j.Per quē ma. ⁊ p̄cioſa nob̓ ꝓmiſſa donauit. vt ꝑ hͨ efficiamini diuīe cōſortesnature. Ex p̄dictꝭ pꝫꝙ filij carnales ꝯtrahūt quādaꝫ maculā⁊ feditatē ex mō ſuegeneratiōis. non ſicaūt filij ſpūales. ſedmagis nobilitatē.h Et v̓bū caro. hicꝯn̄r on̄dit modū verbi ī mūdū veniētis.qꝛ nō venit vbi pͥus nō erat. ſꝫ qꝛ nouo mō ibi incepit eēſic̄ rex qͥ pͥus ē in aliqͣ ciuitate ꝑ ſui potentiā tm̄. qn̄ venitilluc ꝑſonalit̓ incipit eē nouo mō .ſ. ꝑ ſui pn̄tiā. ſic deꝰ filiꝰ qͥ pͥus erat ī mūdo pͥ potētiā pn̄tia ⁊ eſſentiā. vt pꝫ perp̄dicta. venit ibi nouo modo .ſ. ꝑ carnis aſſumptiōꝫ. ⁊ hͦ ēqd̓ dr̄. Et v̓bū caro factū ē ⁊ hītauit ī nobis. Ex hͦ verbo.v̓bū caro factū ē. Euthices accepit occaſionē errādi di.Ꝙ ex v̓bo ⁊ carne facta eſt vna naͣ ſic̄ ⁊ vna ꝑſona. ſed hͦmanifeſte pꝫ falſū ⁊ īpoſſibile. qꝛ illa naͣ eſſet cōpoſita exv̓bo ⁊ natura hūana. ⁊ ſic v̓bū veniret ī cōpoſitionē alteriꝰ. hͦ aūt ē impoſſibile. qꝛ om̄e qd̓ cōponit̉ alteri ē aliquomō in potētia. potētia aūt nullo mō pōt eſſe ī v̓bo cū ſitactus purꝰ: gͦ ⁊c̄. Itē ſi eēt poſſibile vnā naturā ex ambabus fieri illa tn̄ nō eēt natura hūana nec diuīa: qꝛ naͣ cōpoſita ex duabꝰ nō ē aliqͣ illaꝝ: ſꝫ aliqͥd aliud reſultās exip̄is: vt pꝫ de mixto ex elemētis: qꝛ mixtu nō ē aliqd̓ elemētoꝝ nec ip̄a ſimul ſumpta. qꝛ tunc mixtū nō eēt aliqͥdvnū. ⁊ iō ſi ex v̓bo ⁊ carne fieret vna natura ſeq̄ret̉ ꝙ xp̄cnō eſſet hō neqꝫ deꝰ ꝯͣ ſcripturā noui ⁊ veteris teſtamēti.ꝓpter qd̓ Arriꝰ dixit: ꝙ ex carne ⁊ v̓bo nō ē facta vna naͣſꝫ ip̄m verbū carnē aſſumpſit nō tn̄ animā. qꝛ verbū ſuꝑplet locū aīe ẜm ip̄m. ſꝫ iſtud dictū implicat ꝯdictiōeꝫ: qꝛcaro nō eſt ī ſpecie carnis niſi ꝑ aīaꝫ: vt hr̄. iiij. Netheoroꝝ. ⁊ id̓o dicere ꝙ v̓bū aſſumpſit carnē ⁊ nō aīaꝫ implicat ꝯͣdictionē. Nec valet ꝙ dicit v̓bū ſupplere locuꝫ aīe:qꝛ caro illa etiā ẜm ip̄m nō eſt informata ꝑ verbū ſed tm̄aſſumpta. ⁊ ſi dicēt ip̄am ꝑ verbū informari. hoc tn̄ ē impoſſibile. Itē ſeq̄ret̉ ꝙ xp̄c nō eſſet hō: vt patꝫ manifeſte.ppter qd̓ appollinaris dixit: ꝙ verbū aſſumpſit carne̓: qꝛẜm ip̄m aſſumpſit animā ſenſitiuā q̄ dat eē carni. non tn̄aſſūpſit aīaꝫ intellectiuā cū v̓bū ſit maxīe intellectiuū. etiō in xp̄o ſolūmō ponebat intellectū verbi: ſꝫ hoc pꝫ falſum: qꝛ licꝫ iſte in xp̄o poſſet ſaluare carnē non tn̄ carnēhūanā: qꝛ caro nō dicit̉ hūana niſi ꝑ animā intellectiuā.etiā ẜm ponētes pluralitatē formaꝝ. Itē xp̄c nō eēt hō:cū hō in ſpecie hūana reponat̉ ꝑ animā intellectiuā: ſedmagis eſſet aīal brutū: qꝛ aīa ſenſitiua nō reponit niſi inſpecie bruti. hec aūt oīa ꝯͣ fidē ſunt ⁊ ſacrā ſcripturā. ⁊ iōſut tanqͣꝫ heretica reprobata. ⁊ licꝫ pluribꝰ alijs vijs poſſent p̄dicta improbari. tn̄ ꝓpter plixitatē vitandā omitto. ꝓpter qd̓ dicendū ꝙ cū dicit̉: Uerbū caro factū eſt. ꝑcarnē intelligit̉ natura hūana. ſic̄ frequēter ī ſacra ſcpͥtura. vn̄ dr̄ Eſa. xl. Oīs caro fenū ⁊cͣ. Et ꝙ ꝑ carnē ītelligat̉natura hūana patꝫ ꝑ illud qd̓ ſubdit̉. Uere fenū ē populus. Caro igit̉ iſta .i. natura hūana; aſſumpta eſt a v̓bo nōin vnitate nature: ſꝫ in vnitate ſuppoſiti vel ꝑſone: ⁊ ideoeſt ſenſus. Verbū caro factū eſt: ac ſi diceret: deus hō factus ē: qꝛ licꝫ fieri repugnet de verbo abſolute. pōt tn̄ dici de eo rōe nature hūane adiūcte. ⁊ diffuſiꝰ declarat̉. iij.ſentētiaꝝ. qꝛ ꝑ tale̓ fieri nō habet̉ ꝙ deꝰ de nouo incipiateſſe qd̓ eſt impoſſibilē. ſed ꝙ incipiat eſſe homo qd̓ ē poſſibile: qꝛ ſuppoſitū diuinū eſt infinite ſubſiſtētie. ⁊ iō pōtnaturā in ſeip̄o ſuſtētare: vt diffuſiꝰ declarat̉. iij. ſen. Cōſiderandū tamē ꝙ euāgeliſta nō ſine ratione dicit verbūeſſe factum carnem magis qͣꝫ hominē: quia ꝑ hoc euitat̉