Iohannis
Quod factū ē in ipſo vitaſꝫ erat. et vita erat lux hoīm:
1⁊ lux ī tēbrꝭ lucꝫ: ⁊ tēbren nō cōprehender̄t: Fuit hō
nihil eo mō loquēdi qͦ dicit ph̓s. ij. ph̓i. Ꝙꝛ illud qd̓ ē modicū nihil reputat̉. Sic igit̉ exponit manicheꝰ di. Et ſineip̄o factū ē nihil .i. ſine v̓bo facta ē corꝑalis creatura. qꝛ dicit ip̄am eē factā a pͥncipio malo. Poſuit eī duo pͥncipiavnū ſimpl̓r bonū. aliud ſimpl̓r malū. ⁊ ab iſto dixit corꝑalē creaturā ꝓcede. ſꝫiſtud pꝫ eē falſū. qͥafo ctū ē i. ivjſo viens ⁊ bonū ꝯuertūt̉.⁊ iō quātū hꝫ corꝑal̓ta erat lux hoīmcreatura de entitatetm̄ d̓ bōitate ⁊ ꝑ ꝯn̄sa pͥncipio bono ꝓcedit. hͦ ēt pꝫ ex ordīe reꝝ ⁊ ꝯnexiōe eaꝝ.qꝛ vniuerſi corruptibiles creaturas ⁊ incorruptibiles videmus adinuicē ꝯnecti ⁊ in vnū ordinari: ⁊ iō cōcedendumeſt eas ab vno pͥncipio ꝓduci. ⁊ vnū in finē reduci. ꝓpterqd̓ ph̓s. xij. meta. ex ꝯnexione vniuerſi ꝓbat vnitatē pͥmiprincipij di. Entia nolūt male diſponi. nec bona pluralitas principatū: vnꝰ ergo princeps. pluribꝰ etiā alijs mōiserror manichei poſſet impugnari. ſꝫ omitto ꝓpt̓ ꝓlixitatēvitandā. ⁊ diffuſiꝰ hꝫ tractari. ij. ſnīaꝝ. Alij aūt dixerūt ꝙnihil intelligit̉ dyabolꝰ quē dicūt eē ſine v̓bo factū. Sechoc pꝫ eē falſū: qꝛ dyabolꝰ nō ē natura malꝰ. ſi em̄ malueēt integꝝ ſeip̄m deſtrueret: ⁊ iō natura ip̄ius bona ē. ⁊ iōfacta eſt a verbo a quo omnia bona ꝓcedunt. et ideo exponendum eſt lynihil ſicut expoſitum eſt sͣ.f ¶ Qd̓ factū ē. Un̄ſo ꝙ verbū ſit cā ꝓductiua reꝝ. hic cōſequēter on̄dit̉ ꝑ quē modū ſit cā eaꝝ. Ad cuiꝰ intellectūſciendū ꝙ ẜm ph̓m. ij. de aīa qͣtuor ſūt gradꝰ vite ſeu viuētiū. vegetatiuū. ſenſitiuū. motiuū ẜm locū ⁊ intellectiuuEt inter iſtos gradus intellectiuū tenet ſummū locū: ⁊ iōea q̄ ſūt in aliqͦ ẜm modū intelligibilē ſūt ī eo ẜm moduvitalē. Creature āt p̄exiſtūt in v̓bo ſicut in cōceptu artisvel intellectꝰ. vtꝫ ex p̄dictis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſūt in eo ꝑ modū viteintellectiue. qꝛ ītelligere v̓bi ē ſuū eē. ⁊ ſuū viuere. ⁊ hoc.qd̓ dicit̉. f ¶ Quod factū ē in ip̄o vitā erat. qꝛ qd̓ factū ēin re extra pͥus erat in v̓bo per ideam. q̄ idē ē qd̓ eſſētia diuina ⁊ vita. Et ſic patꝫ modus ꝑ quē creature ꝓcedūt a v̓bo. videlicet ſicut artificiata ab artifice vel ab arte: ꝓpt̓ qd̓dicit Boetiꝰ. iij. de cōſola. Tu cūcta ſuꝑno ducis ab exēplo pulcrū pulcerrimꝰ ip̄e: mundū mente gerēs: ſimiliqꝫimagine formās. Alio mō exponit̉ hoc inqͣꝫtū creature p̄exiſtut in volūtate v̓bi. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū. ꝙ ẜmph̓m .j. de aīa. illa dicunt̉ viuētia q̄ mouēt ſeip̄a. hͦ āt maxime cōpetit volūtati q̄ mouet alias potētias ad agendum.⁊ iō ea q̄ ſūt in volūtate v̓bi dicunt̉ vita in ip̄o. Sic aūt ēde creaturis inqͣꝫtū depēdent a volūtate dei ⁊ ſic exponitillud. f ¶ Qd̓ factū ē in ip̄o vita erat. qꝛ iſte creature anteqͣꝫ fierēt. erāt in volūtate v̓bi ad ꝓducendū eas vl̓ nō ꝓducendū. ⁊ ſic pꝫ modus ꝑ quē ē cā ꝓductiua creaturarūqꝛ ꝓducit eas oīno libere. ꝑ qd̓ excludit̉ error aliqͦꝝ ph̓oꝝdicentiū ip̄m deū eas de neceſſitate ꝓducere. qd̓ ptꝫ falſūqꝛ volūtas nō vult aliqͥd de neceſſitate: niſi illud bonumad qd̓ hꝫ neeeſſariā habitudinē. Uolūtas āt diuina cū ſiinfinita nō hꝫ neceſſariā habitudinē niſi ad bonū infinitū⁊ nihil vult de neceſſitate niſi bonū ꝓpriū: ⁊ iō nullam creaturam vult deneceſſitate ſꝫ tm̄ cōtingent̓ ⁊ libere. ⁊ ſic eaꝫꝓducit: filiꝰ aūt ſiue v̓bū in diuīs alit̓ ꝓcedit a patre .ſ. naturali neceſſitate. g ¶ Et vita erat lux hominū. on̄ſo qͣlit̓v̓bū ſe hꝫ ad oēs creaturas in generali. h̓ ꝯn̄r on̄dit̉ qͣliterſe hꝫ ad hoīes in ſpāli. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū. ꝙ animalia q̄ ſūt īfra hoīes hn̄t aliqͣlē reꝝ ſenſibiliū cognitiōeꝫſicut aſinꝰ cognoſcit ſtabulū ſuū ⁊ pabulū: ⁊ dn̄m ꝓpriuꝫ⁊ de ſil̓ibus ē ſil̓e iudiciū ſꝫ ſola creatura intellectualis p̄attigere ad cognoſcendum ip̄m deū. Eo eī ip̄o ꝙ facta actimaginē dei: ē capax ip̄ius ꝑ cognitionē ⁊ amorē. vt dicitdeug. xiiij. de tri. veꝝ tn̄ cognitio dei ⁊ amor pn̄t dupliciteraccipi. Uno mō ꝓ cognitiōe ⁊ amore qͥ pn̄t hr̄i ex naͣlibꝰdello mō de cognitiōe ⁊ amore ſuꝑnaͣli. ⁊ ẜm hoc lr̄a iſtapt dupl̓r exponi .ſ. de cognitiōe naͣli ⁊ ſuꝑnaͣli. Primo igiceponit̉ de cognitōe naͣli. ſicut eī pꝫ ex p̄dictꝭ. oēs creature iūt ꝑ v̓bij ꝓducte. veꝝtū hūana natura excellētior ē in
cognitiōe inqͣꝫtū v̓tute intellectꝰ pōt ad dei cognitionemattīgere. effectꝰ ip̄m in reducēdo. ꝑ quē modū ph̓i habuerūt cognitionē de deo. Oīs āt cognitio fit ī aliqͦ lumine ⁊iō natura hūana ſuꝑ alias creaturas inferiores ē a verboſpāliter illuſtrata: ⁊ hͦ ē qd̓ d̓r. ¶ Et vita .i. ip̄m v̓buꝫ qd̓ē vita. vtꝫ ex p̄dictish ¶ Erat lux homienū. inqͣꝫtū attingit ꝑhonaturā ſibi datā a v̓bo ad altiorē cognitiōis gradū: ſb̓dit ātmodū di. ¶ ¶ Et lux ī ten. lu. lꝫ eī ip̄m v̓bū qd̓ ē lux ꝑ eſſētiū nō poſſit eē forma intellectꝰ nr̄i. tn̄ intellectꝰ agēs qͥ eſtpotētia aīe. ē q̄dā lux deriuata a diuīa luce. ⁊ iō ꝑ ip̄m pōthō ad diuīa ꝯgnoſcēda qͦdāmō attingere: ẜm ꝙ d̓r psͣ. iiij.Nulti dicūt qͥs on̄dit nob̓ bona. rn̄det. Signatū ē ſupernos lumē vultus tui dn̄e. q. d. in lumīe intellectꝰ agētꝭ impreſſo a te aīabꝰ hūanis. p̄t hr̄i cognitio tue bonitatꝭ. Et hͦmō lux dīna in tenebris lucet inqͣꝫtū natura hūana qͥ de ſeē q̄dā tenebra. qꝛ ex ſe lumē nō hꝫ. ſꝫ a v̓bo illuſtrat̉: eo ꝙluce ab ip̄o deriuata mō p̄dicto informat̉. verūtn̄ qꝛ taliscognitio dei q̄ habet̉ ex naͣlibus eſt defectiua iō ſequitur.k ¶ Et tenebre eā nō cōp̄henderūt. qꝛ lux diuina ſiue verbū qd̓ idē ē cognitione naͣli ꝑ eſſentiā nō videt̉. qꝛ talis cognitio ē tm̄ modo ꝑ effectꝰ qͥ nō adequāt v̓tutem pͥme cauſe: ſꝫ ī īfinitū diſtant ab ea: iō ꝑ talē cognitionē nō pōt videri diuina eēntia. Alio mō exponit̉ lr̄a de cognitiōe ſuꝑnaturali. hō em̄ ad quendā finē ſuꝑnaturalē ordinat̉: qͦ excedit lumē naͣlis rōnis. ẜm ꝙ dicit apl̓s. j. Coꝝ. ij. Oculꝰ nōvidit. ⁊ auris nō audiuit. nec in cor hoīs aſcendit: q̄ p̄ꝑaſtidiligētibus te. Ad finē eī incognitū nō p̄t hō moueri: qꝛ īcognita nō poſſumꝰ diligere: ẜm Aug. ⁊ iō hō ad finē ſuum cōſeq̄ndum indiget neceſſario illuſtratiōe ſuꝑnaͣli: vtin finē vltimū dirigat̉. Deus aūt ꝑatus ē hāc illuſtratiōeꝫhominibꝰ dare. qꝛ natura nō deficit in neceſſarijs vt d̓r. iij.de aīa. ⁊ ſi hoc ē veꝝ de natura naturata: multo fortiꝰ veꝝde auctore ip̄iꝰ nature qͥ ē natura naturās. ⁊ iō ſi homo faciat qd̓ in ſe eſt: cōuertendo ſe ad deū ꝑ cognitionē ⁊ amorē ꝓut pōt ex naturalibus haberi. deus ſupplet reſiduuꝫaddēdo nature ꝑfectionē gratie illuſtrās eū ſuꝑnaturali illuſtratione. ⁊ hoc ē qd̓ d̓r. Et vita erat lux hominū .i. ip̄mv̓bū nō deficit illuſtrando homines ꝑ gratiā in cognitione ſuꝑnaturaliū. Et lux in tenebris lucet .i. in pctōribꝰ qͥaverbū qͣꝫtum eſt in ſe illuſtrat eos luce gratie. ſꝫ ꝙ ſūt tenebroſi: hoc eſt qꝛ ſe ſb̓trah̓ūt ab influentia diuine lucis ſiue v̓bi: ⁊ iō ſequit̉. Et tenebre eā nō cōprehenderūt. quiapctōres hāc lucem nō cōſequunt̉ nō ꝓpt̓ defectum lucis.vt dictum eſt ſed propter proprium defectum.l ¶ Fuit hō. Poſtqͣꝫ euang. deſcripſit ſeu declarauit eternam v̓bi emanationeꝫ ⁊ ip̄ius operationē. hic ꝯn̄r declarat eius tꝑalē incarnationē. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. qꝛ pͥmo agitur de miſſione p̄curſoris. ſcd̓o de aduentu redemptoris: ibi. Erat lux vera. Prima in duas. qꝛ primo ponit̉cōmendatio p̄curſoris. ſcd̓o tollit̉ occaſio erroris: ibi. Nōerat ille lux. Circa primū cōmendatio p̄curſoris ex qͣtuordeſcribitur. Primo ex conditione naturali: cum dicitur.l ¶ Euit hō. i. viuēs vita hominis ẜm dictamē recte rōnis⁊ rōnabiliter p̄curſor ſaluatoris fuit hō et nō angelus. qͥaſapiētia diuīa diſponit oīa ſuauiter. vt d̓r Sap̄. vij. qꝛ facitoīa ẜm modū cōuenientē ⁊ decentē mouēdo quālibet rē:ẜm ꝙ nata ē mouerir Hoīes āt cōiter loquēdo magis ſūtapti reciꝑe doctrinam hoīs qͣꝫ angeli. tum ꝓpter ſimilitunem nature: tum ꝓpter cōſuetudinē locutiōis ⁊ vite. q̄ reqͥrunt̉ inter diſcipulum ⁊ doctorem. Si āt aliqͥ doceant̉ cōueniētius ab angelis. hoc ē verū de excellentibus viris ⁊a cōmuni vita hoīm ſegregatis. Aduentꝰ autē redemptoris annūciandus erat oībus cōiter nō ſolum excellētibꝰ.⁊ ideo p̄curſor aduentum xp̄i prenunciās. magis idoneefuit homo qͣꝫ angelus. verumtamen licet Iohannes fuerit homo ex conditione naturali. fuit tamen angelus abofficio ⁊ puritate virginali. ẜm ꝙ dicit ſaluator Nath. xj.