Euangelium

¶ Incipit euangelium ẜmIohannem. ¶ Cap. j.N principio eratꝟbū: ⁊ ꝟbum eratbapud deū: ⁊ deuserat ꝟbū. hoc eratī pͥncipio apd̓ deūe Oīa per ipſum facta ſunt ⁊ſine ipſo factum eſt nihil.

am verbuꝫ ſꝑ actu ꝑmanens ⁊ eter num. ⁊ ſic pꝫ aliqualiter ſcd̓m. ſcꝫ qualiter in diuinis ponat̉ verbum. Circa terciū ſciendū ꝙ de rōe filiatōis ꝓprie dicte eſt ꝙ ibi ſit ꝓceſſus viuentis a viuente ẜm ratōꝫ ſimilitudinis in ydentitate nature ſaltē ſpecifica vel in ꝓpinquo genere. qd̓ ptꝫ. qꝛin rebus inanimatis qͣꝫuis vnū ꝓcedat ab alio ſicut igniſab igne. non tamen ignis ꝓductus ab alio igne dicit̉ eiusfiliꝰ. Siml̓r ſi res nō viua ꝓcedat a viuēte. non īuenit̉ ibiratio filiationis. ſicut artificiatū ꝓcedit ab artifice. nō tam̄dicitur eius filiꝰ. ⁊ iō requirit̉ ſicut dictum eſt ꝓceſſus viuentis a viuente. Itē hoc nō ſufficit niſi ſit ꝓceſſus ẜm ſimilitudinē nature. qꝛ pediculꝰ ꝓcedens ab hoīe nō d̓r eifiliꝰ. ſꝫ ille qͦ ꝓcedit ab eo ſil̓is in ſpē. Aduertendū tamenꝙ nō eſt de ꝑfecta rōne filiatōis ꝙ natura ſpecificata ī pr̄e⁊ filio numero diſtinguat̉. ſꝫ hoc contingit ex imꝑfectōneillius nature. que ꝓpter ſui limitatōꝫ in pluribꝰ ſuppoſitꝭeſſe non poteſt vna numero exiſtēs. Si igit̉ in diuinis ponatur verbū diſtinctū ꝑſonaliter a principio a qͦ procediſicut veritas rei ſe habet vt magis ꝑtēbit infra. Conſeq̄nt̓oꝑtet dicere ꝙ in ip̄o perfecte inueniat̉ rō filiatōis. qꝛ denon ſolū eſt viuens. ſꝫ vita ꝑ eſſentiā. ⁊ iō verbū in diuinisneceſſario ꝓcedit. ſicut viuens a viuente. ⁊ inſydētiate nature. nō ſolū ſpecifica ſꝫ numerali. Et ꝓcedit etiā ẜm rationem ſimilitudinis. qꝛ de rōe verbi eſt ꝙ ſit perfecta ſimilitudo illiꝰ cuius eſt verbū ⁊ iō verbū in diuinis ⁊ filiꝰ ideꝫſunt ꝑ oēm modū. ꝓpter quod dicit Augu. vj. de trinitateUerbū ſolus filiꝰ accipit̉. ⁊ eo dicitur verbū quo filius.His p̄libatis procedendum eſt ad declaratōꝫ prime concluſionis quā inducit Iohānes ad ꝓbandū eternam filijgeneratōꝫ vt predictū ē. nec debet aliqͥs admirari ꝙ tm̄ iniſtis ſteti. qꝛ verba bti Iohannisⁱ continēt ſnīam maximāimmo nobis inconp̄henſibilē. iō nō poteſt paucis verbisetiā modicū declarari. In rōne aūt iſta btus Iohannesſupponit vnū qd̓ ab oībus ſupponit̉ tanqͣꝫ manifeſtum.ſcꝫ ꝙ deus ſit principiū ſimpliciter primū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ ſit intellectualis nature alit̓ non haberet noticiā ſui ⁊ alioꝝ qd̓eſt incōueniens maximū. ⁊ iō quicqͥd eſt ꝑfectionis ī natura intellectuali totū compatit ei modo tamen ſuper excellenti. In natura aūt intellectuali perfectōis eſt ꝙ ibi ſitverbū. qꝛ hoc competit ei inqͣꝫtū eſt in actu perfecto. vt vtꝑ p̄dicta. ergo in ip̄o deo ꝓprie ⁊ ꝑfecte eſt verbū. Uerbūaūt de ſua ratione dicit quid procedens ab eo cuius ē verbum. ſicut conceptus a concipiente. Cū igitur verbum etfilius idem ſint ſequitur ꝙ ibi ſit generatio filij a patre: exquo eſt ibi proceſſus verbi a dicente. Huius rōnis Iohānes ponit tm̄ modo ꝯcluſionē omittens iſtam deductōnēſicut freq̄nter faciunt ph̓i tangendo ſolūmō vnam ꝓpoſitionē ſue ratōis. ⁊ hoc modo dicit. Ioh̓es.a ¶ In principio erat verbū .i. in ip̄o deo qui ab omnibusſupponitur primū pͥncipiū neceſſario eſt verbū ꝓprie dictu. vtꝫ ꝑ p̄dicta. b ¶ Et verbū. Hic ꝯn̄r ꝓbat pr̄is ⁊ filiꝑſonale diſtinctōꝫ. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū ꝙ ꝑſona eſtintellectualis nature incōicabilis exiſtentia vel potiꝰ ſubſiſtentia. Verbum autem in diuinis non poteſt eſſe accidens. vt patet ex predictis. ⁊ ideo oportet ꝙ ſit quid ſb̓ſiſtens in diuina natura. Eſt etiam incōmunicabile. qꝛ necintellectus nec natura capit ꝙ procedens ſit idem per omnē modū cū. eo a quo ꝓcedit. ⁊ iō qꝛ verbum in diuinis ꝓcedit per actum realē oꝑtet ꝙ inter ip̄m ⁊ pͥncipium a qͦ ꝓcedit ſit diſtinctio realis ꝑ ꝓprietates ſuas alteri incōicabiles. ⁊ iō cum vtrūqꝫ ſit ſb̓ſiſtens incōicabile in naturadiuina. que eſt in ſupremo intellectualitatis ſequit̉ ꝙ īterverbū ⁊ principium a quo eſt verbū ſit diſtinctio ꝑſonal̓.Et hoc eſt quod breuiter tangit iohannes di. Et verbumerat apud deum. Nulla em̄ res dicit̉ ꝓprie eē apud ſemetip̄am. ſicut nec aliqͥs eſt in ſeip̄o. vt d̓r. iiij. phyẜ. ⁊ iō interverbū ⁊ principium apud quod eſt verbū .ſ. patrē eſt ꝑſonalis diſtinctio. Non em̄ verbū ꝓcedit a pr̄e per actioneꝫtranſeuntem extra. ſꝫ manentē intra ⁊ iō verbū manet ītraillud cuius eſt verbū tn̄ ab eo diſtinctum q̄ diſtinctio ꝑſonalis eſt. vt patet per predicta.

c ¶ Et deus. hic ꝯn̄r ꝓbat patris ⁊ filij ꝯſubſtantialitatemverbū em̄ diuinū eſt qͥd ſubſiſtens in natura diuina. vt p̄dictum eſt. natura aūt diuina nō eſt multiplicabilis. quianullo mō p̄t eſſe niſi vna ⁊ ſimpliciſſima. ⁊ iō oꝑtet ꝙ dbū ⁊ pͥncipiū a quo eſt verbū ſint idē penitus in naturaqͣꝫuis diſtinguaturvt p̄dictum eſt in ꝑſona ⁊ hoc eſt quoddicit ioh̓es. Et deꝰerat verbū. ita ꝙ lydeus ponat̉ a partp̄dicati. dd̓o ſic verbū eſt deus. Nomina em̄ ⁊ v̓ba trāſpoſita ideꝫ fignificant.q. d. Ioh̓es. qͣꝫuisverbū ſit apud deūnō tn̄ ē aliqͥd extranee nature. ſicut eſtverbum noſtrū. ſꝫ ēnature diuine q̄ indiuiſibilis ē: iō ē eadē oīno ī ip̄o ⁊ ī pr̄ed ¶ Hoc erat in pͥncipio. hͦ ꝯn̄r declarat̉ quartū .ſ. coetnitas patris ⁊ filij. Ꝙ em̄ ꝓcedens ſit poſteriꝰ duratōne eoa quo ꝓcedit hoc ꝯtingit multipliciter. Uno mō qꝛ ꝓducens nō habet a pͥncipio ſue duratōis potentiā ꝓductiuāperfectā. ſicut hō a pͥncipio puericie nō habet potentiamgenerandi ꝑfectam. ⁊ iō eiꝰ filius neceſſario poſterior eſtduratōe. Alio modo contingit ꝓpter modū ꝓducendi qꝛqn̄ aliqͥd ꝓducitur per motuꝫ qui motus eſt in tꝑe. oꝑterꝙ ꝓductū ſit poſterius ꝓducente duratōe. qꝛ ꝓductumprimo habet eſſe in illo inſtanti in quo terminat̉ iſte motus. Tercio modo ꝯtingit hoc qn̄ aliqͥd ꝓducitur libere⁊nō de neceſſitate nature. qꝛ tale agens pōt expectare ad ꝓducendū ſuū eeffctum. ſicut creature producuntur a deocuius potentia eſt ꝑfectiſſima. ⁊ ſine tranſmutatōe ⁊ motu. tn̄ nō ſunt ei coeterne. qꝛ etſi ab eterno potuit ꝓducerecreaturam. vt dicunt aliqui tamen noluit. Nullo aūt iſtorum modorum poteſt poni in diuinis. ꝙ filiꝰ ſiue verbuꝫquod eſt idem. vtꝫ per p̄dicta. ſit poſterior patre. quia ī deuinis nulla poteſt eſſe potencia ꝓductiua imꝑfecta. vt deſe patet. nec verbū in diuinis ꝓcedit per mutationē ⁊ motum. qꝛ in diuinis non habent locū. ẜm ꝙ dicit beat. Iacobꝰ. Apud quē nō eſt tranſmutatio nec viciſſitudīs obumbratio. Itē filiꝰ ꝓcedit a patre de neceſſitate nature. qꝛdeus neceſſario intelligit ſe. ⁊ ſic relinquit̉ ꝙ filius ſit eqͣlis patri in duratōe. ⁊ hoc eſt qd̓ breuiter dicit be. Ioh̓esd ¶ Hoc erat in pͥncipio apud deū. hoc .ſ. verbū de qͥ locutus fuerat. erat apud deū a pͥncipio eternitatis ⁊ ſic patꝫquartū quod de verbo dei fuerat ſupra poſitū.e ¶ Oīa ꝑ ip̄m. poſtqͣꝫ euangeliſta declarauit ip̄iꝰ vbi eēſeu generari. h̓ ꝯn̄r declarat ſuū agere ſeu oꝑari ⁊ diuidiin duo. qꝛ pͦ declarat qͣꝫtū ad oēs creaturas ī generali. ſecūdo qͣꝫtū ad hoīes ī ſpēali. ibi. Et vi. erat lux hoīm. Prima ī duo. qꝛ pͦ declarat ꝓpoſitū qͣꝫtū ad ꝓducendi actuꝫ.ſcd̓o qͣꝫtū ad ꝓducendi modū. ibi. Quod factū eſt. In pͥma ꝑte on̄dit ꝙ actꝰ ꝓducendi ip̄iꝰ verbi ſe extēdit ad omnem creaturā in generali. qꝛ creature ꝓducuntur a deo ſicut artificiata ꝑ artificē. Sap̄. vij. Oīm eſt em̄ artifex ⁊c̄.cum deus ſit agens ꝑ intellectū qd̓ aūt ꝓducitur ꝑ arteꝫſeu intellectū ꝓducit̉ ꝑ conceptū artis ſeu intellectꝰ ſicutdomꝰ in re exͣ ꝓducitur a domo q̄ eſt in anīa. vij. metap.Uerbū aūt in diuinis idē ē ꝙ ꝯceptꝰ intellectus diuini.vt ſupra dcm̄ ē. gͦ oīa ꝑ ip̄m ꝓducta ſunt. ⁊ hͦ ē qd̓ dicit iohānes. Oīa ꝑ ip̄m facta ſunt. ⁊ qꝛ poſſet aliqͥs credere ꝙhͦ ſignū oīa diſtribueret ſolū ꝓ creaturis corꝑalibꝰ. eo ꝙī pͥncipio Gen̄. vbi agit̉ de prīa reꝝ ꝓductōe. nō fit mētioniſi de corꝑalibꝰ creaturis. iō ad excludendū addit̉. Et ſine ip̄o ſcm̄ ē nihil. qꝛ etiā ſpūales creature ſūt a deo ſicutab efficiēte. Conſiderādū tn̄ ꝙ manicheꝰ dixit nihil h̓ teneri affirmatiue. ⁊ ꝑ hoc ẜm ip̄m intelligūt̉ creature corꝑales. q̄ paꝝ hn̄t de entitate. ⁊ ꝓpt̓ hͦ ſignificant̉ hoc noīe