Euangelium

a¶ ¶ Actū eſt autē in C. ij.b diebꝰ ill̓. exijt edictūAa cęſare auguſto: vtc deſcriberet̉ vniuerſꝰ orbiscHec d̓ſcriptio prīa facta ēa p̄ſide ſyrie cyrio. Et ibātoēs: vt ꝓfiterent̉ ſingl̓i inf ſuaꝫ ciuitatē. Aſcēdit āt etioſeph a galylea de ciuitag te nazareth in iudeā ciuitahͦ tē dd̓ q̄ vocat̉ bethleeꝫ. eoꝙ eēt d̓ domo ⁊ familia dd̓vt ꝓfiteret̉ cū maria deſpōſata ſibi vxorē pregnante.k Factū ē aūt cū eſſēt ibi impleti ſunt dies vt pareret.1 Et peperit filiū ſuum pͥmo

ingenitū: ⁊ pannis eum īuolnuit. ⁊ reclinauit eum in preo ſępio: qꝛ nō erat ei locꝰ ī diꝑ uerſorio. Et paſtores erātin regione eadem vigilantes: ⁊ cuſtodientes vigilias noctis ſuꝑ gregem ſuūq Et ecce angelus dn̄i ſtetitr̄ iuxta illos: et claritas deis circumfulſit illos: ⁊ timuerunt timore magno. Et dixit illis angelus. Nolite titmere. Ecce enim euangelizo vob̓ gaudium magnumv qd̓ erit ī oī ppl̓o: qꝛ natꝰ ēa vobis hodie ſaluator: qͥ ēxp̄s dn̄s in ciuitate dauid

Actū eſt aūt. Deſcripto ortu p̄curſoris. Hic cōſequēter deſcribit̉ ortus ſaluatoris. ⁊ primo deſcribit̉ſaiuatoris ortꝰ. ſcd̓o debitus ritus: ibi. Et poſtqͣꝫ cōſum. ſunt. tercio pueri ꝓfectꝰ: ibi. Puer āt creſcebat. Circa ortū ſaluatoris pͥmo deſcribit̉ tp̄us. ſcd̓o locus: ibi. Eribāt oēs. tercio v̓ginis ꝑtus: ibi. Factūē āt. qͣrto angeloruꝫcātus: ibi. Et paſtores erāt. Circa pͥmūd̓r. b ¶ Exijt edcm̄a ceſare auguſto hicon̄dit̉ tp̄s natiuitatꝭxp̄i qͥ natꝰ eſt annoxlij. Auguſti ceſarisqͥ noīatus fuerat auguſtꝰ ab augēdo qͥanotabilit̓ auxit īperium romanū. ⁊ ꝓpterhoc ī diebꝰ ſuis alijsgētibꝰ imꝑio romano ſb̓iectis fuit in obe pax vniuerſal̓. iōmandauit. c ¶ Utdeſcriberet̉ vniuerſꝰorbis. vt ꝑ hoc ſciret̉qualit̓ terre diuerſeeēt populate. ⁊ qͣnta tributa ſingl̓e poſſēt reddere. vt ſic tributis indebitꝭ nō grauarent̉ ⁊ ſciret̉ ꝑ quē modū ſinguleterre ſb̓ imꝑio romano meliꝰ regerent̉. Ex hoc ēt pꝫ ꝙ criſtus natꝰ fuit tꝑe maxīe pacis ſicut fuerat p̄nūciatū a ꝓphetis psͣ. lxxj. Oriet̉ in diebꝰ eius iuſticia ⁊ abundantiapacis. Itē Eſa. ij. Nō leuabit gēs contra gentē gladiū. Etix. Docabit̉ nomē eiꝰ admirabilis. cōſiliariꝰ. deꝰ fortꝭ. pr̄futuri ſeculi. princeps pacis. ¶ ¶ Hec deſcriptio prima.Dicit̉ āt prima qͣꝫtū ad generales deſcriptiōes orbis. qͥaan̄ iſtā bn̄ fuerūt alie deſcriptōes partiales. ſicut ptꝫ. ij. regū. xxiiij. ⁊ .j. ℟aral̓. xxj. de nūeratiōe ppl̓i ⁊ deſcriptionequā fecit ioab de mandato dauid. Dicit̉ ēt pͥma ẜm aliosqͣꝫtū ad alias ꝑtes eiuſdē deſcriptionis. qꝛ ſyria ē ī medioterre hītabilis ⁊ iō ibi fuit inchoata iſta deſcriptio. vt indedenūciaret̉ fieri in alijs ꝓuincijs circulariter. d ¶ A p̄ſide ſyrie cyrino. huc em̄ cyrinū ceſar auguſtus p̄fecerat ſyrie ad ip̄am regendā. e ¶ Et ibāt ſinguli. hic deſcribiturnatiuitas ſaluatoris qͣꝫtū ad locū. qꝛ iſta deſcriptio p̄c eptaerat fieri in pͥncipalibꝰ ciuitatibꝰ. ⁊ ibi cōueniebāt qͥ ibi habuerāt originē. vt ſic deſcriptio fieret nō ſolū ẜm numerūꝑſonarū. ſꝫ etiā ẜm determīationē genealogiaꝝ vt ſcireturnūerus determīatus nobiliū ⁊ ignobiliū. ⁊ hoc ē quod d̓re ¶ Et ibāt oēs vt ꝓfi. ſinguli in ciuitatē ſuā. ꝓfitebant̉ ātdupl̓r ſe eē ſb̓iectos romano imꝑio .ſ. ſcripto. qꝛ eoꝝ noīaſcribebant̉ de mādato imꝑatoris. ⁊ ēt facto. qꝛ ſoluebāt cēſū imꝑatori. ꝓpt̓ qd̓ in numiſmate cēſus erat imago īꝑatoris vt habet̉ Math̓. xxij. c. f ¶ Aſcēdit ā̄t ⁊ ioſeph a galylea. in qͣ manebat. g. ¶ In iudeā ciuitatē dd̓. Iudeaꝫ h̓accipit̉ adiectiue. qꝛ bethleē ē q̄dā iuitas ī regno iudee ⁊vocat̉ ciuitas dauid. qꝛ īde oriudus fuit vt hr̄ .j. Reg. xvj.h ¶ Eo ꝙ eēt d̓ domo ⁊ familia dd̓. vt pꝫ ꝑ genealogiā deſcriptā ca. ſe. ⁊ Nath. j. i ¶ Ut ꝓfiteret̉ cū maria ſibi deſpōſata vxorē pregnāte ip̄a em̄ erat de eadē tribu cum ioſeph ⁊ ſucceſſerat ī hereditate pr̄na. iō iuit ad ꝓfitendumcū eo lꝫ eēt partui ꝓpinqͣ. hoc ēt diuīa diſpēſatiōe factū ē.vt ſic xp̄s naſceret̉ ī bethleē ſicut erat p̄dictū Nich. v. Ettu bethleē effrata ꝑuulus es in milibꝰ iuda. ex te em̄ exietdux qͥ regat ppl̓m meū iſrl̓ ⁊ egreſſus eiꝰ ab initio a diebꝰeternitatis. k ¶ Factū ē āt. Hic ꝯn̄r deſcribit̉. virginis ꝑtus. cū d̓r. ¶ Et peꝑit filiū ſuū pͥmogenitū. ⁊ d̓r pͥmogenitꝰ n̄ qꝛ pˢ illū maria alios filios habuerit. vt dicit Belutdius hereticus. ſꝫ qꝛ an̄ illū aliū nō habuit. Un̄ ⁊ in lege fi

liꝰ vnigenitꝰ offerebat̉ dn̄o ⁊ redimebat̉ tanqͣꝫ primogenttus. qꝛ ab vno mēſe redimebat̉ vt hr̄ Nūe. iij. ca. ⁊ tūc primogenitꝰ dicebat̉ dato ꝙ nullꝰ ſequeret̉. m ¶ Et pāniseū inuoluit. ꝑ ſeip̄am. Ex hoc pꝫ falſitas q̄ ſcribit̉ li. de infancia ſaluatoris .ſ. ip̄am obſtetrices habuiſſe in partu. q̄nō requirūt̉ niſi ꝓpt̓afflictionē matris īꝑtu q̄ non habuit locū in v̓gine. qꝛ peperit ſine dolore. īmocū maxīo gaudio etdelectatiōe. ⁊ iō ꝑ ſeip̄am pueꝝ natū recepit īuoluit. ⁊ reclinauit. vt hic dicitur.n ¶ Et reclinauit eūin p̄ſepio Ioſeph eiī illo itinere adduxerat ſecuꝫ aſinum adportādū vxorē p̄gnātē ⁊ bouē ad vēdendū ī bethleē vbi eratcōgregatō ppl̓i magͣvt de precio ſolueretexpēſas invia ⁊ illisduobꝰ aīalibꝰ fecit p̄ſepiū iuxta ſe ī qͦ be.v̓go reclinauit filiuꝫnatū ẜm ꝙ fuerat p̄dictū Abachuc. iij.ca. ẜm trāſlationē. lxx. quā ſeqͥt̉ officiū eccleſiaſticū. Dn̄eaudiui auditū tuū ⁊ timui cōſideraui oꝑa tua ⁊ expauijmedio duum aīaliū. Fuit em̄ ꝓphete admiratiōis pauorꝙ in loco tam humili reclinaret̉ ſaluator. vn̄ ſequitur.o ¶ Quia non erat ei locas in diuerſorio. Eſt em̄ diuerſoriū hoſpitalaria ad quā diuertūt veniētes abextra ad hoſpitādū. ciuitas āt bethleem tūc erat plena ppl̓o qͥ veneratad p̄dictā ꝓfeſſionē ⁊ illi qͥ erāt potētiores occupauerantloca maiora. ⁊ iō ioſeph lꝫ eē de nobili genere vt p̄dictuꝫē nō tn̄ erat de ditioribꝰ. ⁊ iō ita paruū locū habuit ꝙ ſaluator natus ī p̄ſepio reclinatꝰ fuit ad impletionē ꝓphetiep̄dicte. ⁊ ad dandū exēplū hūilitatis ꝑfecte a qͣ ſaluatoricepit a natiuitate. ⁊ eā cōtinuauit vſqꝫ ad mortē. in qͣ hūiliauit ſemetip̄m factꝰ obediēs vſqꝫ ad mortē. mortē autēcrucis. ẜm ꝙ d̓r Phil̓. ij. ¶ Et paſtores. Hic cōſequenter deſcribit̉ angeloꝝ cātus exultantiū in natiuitate ſaluatoris. vbi pͥmo deſcribit̉ natiuitatis huiꝰ denūciatio. ſecūdo angeloꝝ exultatio. ibi. Et facta eſt cū angelo. tercō paſtoꝝ deuotio: ibi. Et factū eſt. Circa pͥmū p̄mittit̉ qͥbus facta ē dicta denūciatio. cū d̓r. p. ¶ Et paſto. crāt in re. eadēvigilātes. Erāt eī ſimplices ⁊ abſqꝫ cautelis malicie. ⁊ occupati in officio ſanctoꝝ patriarchaꝝ qͥ dicūt̉ fuiſſe paſtores Gen̄. xlvij. talibꝰ āt ſolēt fieri diuīe illuminationes etcōſolationes ⁊ nō hoībus in ſapīa huiꝰ mūdi q̄ ſtulticia ēapd̓ deū occupatis. ẜm ꝙ dicit ſaluator Math̓. xj. Confiteor tibi pater celi ⁊ terre qꝛ abſcōdiſti hec a ſapiētibus etprudentibꝰ ⁊ reuelaſti ea ꝑuulis iō ſubdit̉. q ¶ Ecce angelus dn̄i ſte. iuxta illos paratꝰ ad reuelandū eis diuina.r ¶ Et cla. dei. circūfulſit eos. nō tm̄ exteriꝰ in corꝑe. ſꝫ etiāinteriꝰ ī mēte. s ¶ Et timuerūt. ex inſolita viſione. ſꝫ angelus eos cōſolat̉ dicēs. No. ti. cuiꝰ cauſa ſb̓dit̉. cū d̓r.t ¶ Ecce eī euā. vo. gau. ma. qd̓ ē om̄i po. nō ſolū iudeorū.ſꝫ etiā gētiliū. v ¶ Quia natus ē vo. ho. ſal. ⁊ dicit hodieqꝛ qͣꝫuis eēt nox erat tn̄ ꝑs diei naturalis. vl̓ aliter ⁊ meliꝰvt videt̉. qꝛ nox illa ex claritate diuīa p̄dicta fuit ita illuminata. ac ſi eſſet dies clariſſima. ẜm ꝙ fuerat p̄dictum psͣ.cxxxviij. Et nox ſicut dies illuminabit̉. a ¶ Qui ē xp̄sdn̄s. Chriſtus grece idē ē qd̓ vnctꝰ latine. Antiqͥtus autēin ve. le. vngebant̉ tm̄ reges ⁊ pōtifices. Chriſtas aūt rexeſt pontifex. ⁊ ideo bene dicit̉ xp̄s .i. vnctus non vnctionehumana. ſed diuina. qꝛ in hūanitate ꝓ nobis aſſūpta fuit