Prologus in matheū
bomnia in cruce fixit vt triūephās ea in ſemetip̄o reſuib gēs ī corꝑe ⁊ pr̄is nomē īpr̄ibꝰ filio ⁊ filij nomē pr̄ireſtituēs ī filijs ſine principio ſine fine: on̄dēs vnūſe cū pr̄e eſſe qꝛ vnꝰ ē Ineuāgelio vtile eſt deſideraętibꝰ deū ſic prīa vl̓ mediaī vel ꝑfecta cognoſcere vt ⁊in vocationē apl̓i ⁊ opꝰ euān gelij ⁊ dilectionē dei ī carne naſcentis ꝑ vniuerſa legētes ītelligat: atqꝫ id ī eoo in qͦ rep̄hēſi ſt̓ ⁊ app̄hēdepre appetunt recognoſcāt.Nobis eniꝫ in hoc ſtudios argumenti fuit ⁊ fidem fatcte rei tradere: ⁊ operātisv dei intelligendam diligenyter eſſe diſpoſitionem quexrentibus non tacere.
¶ Explicit argumētū. Sequit̉ ꝓlogus in matheumAtheꝰ cū prīo p̄dicaſſet euāgeliū īiudea volēs trāſire ad gētes primꝰeuangeliū ſcripſit hebraice qd̓ fratribꝰ a qͥbus ibatb ad memoriā reliquit. Sic̄em̄ neceſſe fuit ad cōfirmationē fidei euāgeliū p̄dicaere ſic et ꝯtra hereticos ſcrivbi. Cū aūt plures euāgelium ſcripſerint qͣtuor ei habent aucͣtis teſtimonium:qꝛ ꝑ quattuor mundi ꝑtesfidē nūciāt trinitatis: ⁊ ſūtquaſi quattuor rote ī quadriga domini q̄ vehit euꝫꝑ p̄dicatiōem euangelij etgenus humanū quadrifida morte ꝑēptuꝫ eoꝝ erat
⁊ati gehenne deſttuxit. ſequit̉. b ¶ Utetip̄o .i. deuincens in corpore ꝓprio.iꝑe ⁊cͣ. Ad euidētiam huiꝰ lr̄e ꝯſiderās correlatiue dicūtur. relatiua aut poſiipta ſe perimūt. igitur qꝛ iudei noluer̄taheꝫ proIierūt.ae. i. imitatores ip̄iꝰ ꝑ fidem⁊ ꝑ ꝯn̄s abraā ⁊ ceteri pres deſierūt eſſepr̄es eoꝝ. gētiles ātecōuerſo ad p̄dicationē apl̓oꝝ receper̄tfide xp̄i. ⁊ iō in locoiudeoꝝ a fide abraerecedentiū facti ſūtfilij abrae. ⁊ ſic pr̄nitas q̄ deſierat eſſe inabraā ⁊ ceteris patribus reſtituta ē ꝑ filiationē gentiū: qͥ ſacti ſunt imitatoreseoꝝ ꝑ fidē: ⁊ ecōtrario ſibi filiatio reſtituta eſt in ipſis credētibus: reſtituta p̄dicta pr̄nitate. quiahec ē naͣ correlatiuorū: vt dictū ē. ⁊ hoc ēqd̓ dicit Hierony.c ¶ Reſurgēs in corpore .f. xp̄s. ⁊ p̄cipiens p̄dicare haptiſmū pnīe in oēs gentes factus eſt reſtituēs. b ¶ Nomē pr̄is in pr̄ibus .ſ. antiquis. c¶ Filio. hoc eſt ad honorē filij. qꝛ hoc cecidit adhonorē xp̄i. d ¶ Et filij nomē reſtituēs in filijs .i. in gentibus fidē recipiētibus. e ¶ Patri. hoc eſt ad honorempr̄is eterni. f ¶ Sine pͥncipio ſine fine. qꝛ xp̄us ẜm diuinitatē manet ineternū. g ¶ Oſtendēs vnū deū ſe eſſe cūpatre. ꝑ oꝑa .ſ. diuinitatis q̄ egit. qꝛ ꝓpria oꝑatio vniuſcuiuſqꝫ rei on̄dit naturā eius. h ¶ Quia vnꝰ eſt .ſ. deꝰ quieſt pater ⁊ filiꝰ. qꝛ nō ſunt duo dij ſꝫ vnus deus. i ¶ In qͦeuangelio. Hec eſt qͣrta pars hꝰ ꝓlogi in qͣ on̄dit̉ vtilitashuius euāgelij mathei. Et pͦ on̄dit̉ iſta vtilitas in generali reſpectu oīm fideliū. ſcd̓o on̄ditur ſi ſpāli qͣꝫtū ad beatuꝫHiero. ibi. In nobis .n. hoc ⁊cͣ. In pͥma ergo ꝑte on̄diturvtilitas qͣꝫtū ad qͣttuor: qꝛ illi qͥ legūt hoc euāgeliū ꝑfecte:illi pn̄t ꝑpendere mīam dei in vocatōne mathei ad ſtatūapl̓icū: ⁊ diligētiā apl̓i in ſcribēdo euāgeliū: ⁊ dilectioneꝫdei: ex qua voluit incarnari: ⁊ ꝑfectionē hūanā q̄ in cōiūctione ad deū ꝑ fruitiōem. qꝛ voluit ſibi naturā humanācōiungere ꝑ ip̄ius aſſumptiōem. ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit. i ¶ Inquo euāgelio vtile ē deſiderātibꝰ deū .i. noticiam dei.k ¶ Sic pͥma vel media .i. pͥncipiū. mediū ⁊ finē hꝰ euangelij in quo cōſiſtit ꝑfectio. l ¶ Ut ⁊ intelligāt vocationē apl̓i in quo cōſiſtit ꝑſectio. qꝛ de hoc fit ibi mētio.m ¶ Et opus euāgelij. qd̓ ip̄e ſcripſit fideliter. n ¶ Et dilectiōem dei in carne naſcētis. qꝛ ex dilectōne voluit īcarnari. ſequit̉. o ¶ In quo rep̄henſi ſunt .i. ad hoc vtile eſtenāgeliū hoc vt legētes ip̄m. p ¶ Recognoſcāt in eo. i. īxp̄o eſſe ſupple id. o ¶ In quo rep̄henſi ſunt: ⁊ app̄hendere appetūt .i. ip̄am diuinitatē cui natura nr̄a cōiuncta ēin xp̄o in vnitate ſuppoſiti ꝑ incarnationē. ⁊ quā app̄hendere q̄rimus ꝑ fruitiōem: ⁊ accipit̉ ibi iſte modus loquēdi epl̓e ad Phil̓. iij. vbi dicit ſic apl̓s. Sequor aūt ſi quōapp̄hendam in qͦ ⁊ comp̄hēſus ſum. q ¶ Nobis .n. hictangit̉ motiuū Hiero. ad tranſferendū ſeu exponēdummathei euāgeliū .ſ. vt traderet certitudinē rei geſte in euā
gelio mathei: vbi oſtenditur vera diuinitas ⁊ vera hūanitas ieſu xp̄i. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. q ¶ Nobis em̄ in hoc ⁊cͣ.id eſt rōnis motiue. qꝛ argumentū quedā rō eſt. r ¶ Inhoc ſtudio .i. ad ſtudendū in hͦ euāgelio tranſferēdo ⁊ exponendo. s ¶ Et fidē. ⁊ ꝓ id eſt. certitudinē. t ¶ Facterei tradere .i. geſtoꝝxp̄i ⁊ nō tacere: ſedmagis ſupple declarare. y ¶ Querētibus .i. ſcire volētibꝰx ¶ Diſpōeꝫ dei operantis in carnę .ſ. aſſumpta. v ¶ Intelligendā eſſe diligenter. hoc ē cū magͣ diligētia ⁊ ſtudio. qͥatalibus reuelat̉ euāgelij diligētia: ẜm ꝙdr infra. vij. Querite ⁊ inuenietis: pulſate ⁊ aꝑietur vobisAtheꝰ. Prologus iſte di¶V niditi duaspartes. qꝛ pͦ ſcriptorhuiꝰ euēgelij manifeſtat̉. ſcd̓o ſui euangelij auctoritas declarat̉. ibi. Cū auteꝫplures. In pͥma ꝑteon̄ditur qn̄ ſcripſit.qꝛ pͥmus inter aliaseuāgeliſtas. vbi ſcripſit: qꝛ in iudea: qͣlit̓ſcripſit. qꝛ hebraice.quare ſcripſit: vt veritas euāgelij certa maneret apud credētes in iudea: a qͥbus recedebat volēs p̄dicare gētilibus: iudeiſqꝫ ꝓ maiori ꝑte in infidelitate obſtinatis. hoc em̄ fuerat eis p̄ceptūa dn̄o. ẜm ꝙ d̓r Act. xiij. Uobiſ aūt oportebat pͥmū loquiverbū dei: ſꝫ qm̄ repuliſtis illd̓: ⁊ vos indignos iudicaſtiseterne vite: ecce cōuertimur ad gētes. ſic .n. nobis p̄cepitdeus. hac igitur de cā matheꝰ volens trāſire ad cōnerſiōꝫgentiliū ſcripſit fidelibꝰ in iudea remanētibus euāgeliū:vt illuc cōcurrerēt ꝓ certa regula ad euitandū errores hereticoꝝ inſurgentiū. ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit̉ b ¶ Sicut eī ⁊cͣ.p̄dicatione .ſ. cōfirmata euidētibus ſignis. vt d̓r Mar. vl.c ¶ Sic ⁊ ꝯͣ hereticos ſcribi: vt ceſſantibꝰ miracul̓ poſſemꝰrecurrere ad doctrinā euāgelicā: doctrinis ⁊ miracul̓ cōfimatā: ſicut ad regulā certā: hereſes inſurgētes cōfutantē.d ¶ Cū aūt pl̓es ⁊cͣ. Hic on̄dit̉ euāgeliū mathei autenticū⁊ pͦ on̄dit̉ qd̓ dictū ē. ſcd̓o declarat̉ quoddā ibi poſicū. ibi.Deſignātur. In pͥma ꝑte d̓r ꝙ ſic pl̓es ſcripſer̄t euāgeliū.Et aliqͥ ſcripſer̄t ſb̓ noīe apl̓oꝝ ⁊ diſcipl̓oꝝ xp̄i: īmiſcētes eidē fl̓itates vt faciliꝰ ſb̓ noīe apl̓oꝝ fideles deciꝑent̉: ⁊ ad hͦeuitandū qͣttuor euāgelia. quoꝝ ſcriptores ſunt certi ⁊ noti: ſunt ab eccleſia recepta ⁊ approbata. Et hͦ rōnabilit̓. qꝛnumerꝰ qͣternariꝰ euāgelioꝝ fuit p̄figuratꝰ Ezech̓ .j. vt p̄dictū ē. Sūt eī euāgeliſte qͣſi qͣttuor rote in qͣdriga domiqͥbus portat̉ fides xp̄i ꝑ totū mundū: ſil̓r genꝰ humanūqͣdruplici morte fuit ꝑemptū in tranſgreſſione ade. pͥmomorte culpe. ſcd̓o morte nature. qꝛ ꝑ hoc incurrimꝰ neceſſitatē moriēdi. tercio morte gehēne: qꝛ ex hoc oēs deſcendebāt ad lymbū vſqꝫ ad liberatiōeꝫ ꝑ xp̄m ſactā. qͣrto morte ciuilis pene. Eſt em̄ mors ciuilis ſeruitꝰ vel exiliū perq̄ ſcindit̉ aliqͥs a cōitate. Per pctm̄ aūt genus hūanū erateiectū a ciuitate celeſti ⁊ ſb̓ditu ſeruituti diaboli. igit̉ conueniēs fuit nūerus qͣternariꝰ euāgelioꝝ. qꝛ ꝑ ip̄oꝝ p̄dicationē genꝰ hūanū qͣdrifida morte ꝑemptū ⁊ viuificandūdeſignatur. e ¶ Deſignant̉ etiā. Hic declarat̉ quoddamdictū: vicꝫ qualit̓ euāgelia p̄dicta fuerūt p̄figurata Ezeh̓