Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
5a
Einzelbild herunterladen
 

Mathei

p̄dicatione viuificādū. vn̄ alioꝝ euāgelia decider̄t:nec recepta ſunt: qꝛ nolebāt p̄finitū numerū carſariē ꝓpter ꝟtutem ſacr̄i. Deſignant̉ etiā euāgeliſte qͣttuor figuris: ſunt deceptorie ſꝫ iocūdi myſterij ſibi ꝯſcie Matheꝰ in hoīe ptelligit̉: qꝛ circa humanita xp̄i principal̓r īmoraturMarcꝰ in leone: qꝛ agitreſurrectōne. Lucas in vitulo. agēs de ſacerdotio.Ioh̓es in aqͥla ſcribēs ſacramēta diuinitatis. Chriſtus ꝟo quē deſcribūt

fuit de ꝟgine natꝰ: vitulꝰin īmolatiōe: leo ī reſurrectiōe: aqͥla in aſcēſiōe. velin hoīe hūanitas: in vitulo ſacerdotiū: ī leōe regnūin aqͥla exprimit̉ diuinitatis ſacr̄m. Incipit euāgeliū ẜm matheū. Ca. j.LIber generationis iſeu xp̄i filijdauid filij abraam. Abraam genuit yſaac. yſaacLs autē genit iacob. iacob auhtem genuit iudaꝫ fratresi eius. iudas autem genuitphares zarā de thamar.

Et ptꝫ ex p̄dictis qͣliter in qͣttuor faciētibus ſiguitrāturqͣttuor euāgeliſte: et ſic ptꝫ textus. Capitulum .j.ber generationis ieſu xp̄i. Euāgeliū ẜm matheū diuidit in duas ꝑtes. qꝛ ſtabilit ſb̓iectuꝫſuū ſeu declarat ſcꝫ xp̄m verū eſſe hoīem: ve deū. ſecūdo determiat redēptiōe nr̄a factaip̄m: incipit in medio. iiij. ca. ibi. Cumaudiſſet ih̓s iohānes traditus eēt. ite pͥma diuidit̉ ī qͣttuor ẜm qͣdrupl̓declarat xp̄ꝫ v̓ꝫ deū v̓m hoīem. Prīoem̄ declarat teſtīonio āgelico ꝓphetico. ſcd̓o ex illuſtratione celeſti veneratiōe regali. tercio.ex p̄dicatōne ioh̓is: teſtificatiōe dei patris. qͣrto ex demōīstēptatōne: ſctōruꝫangl̓oꝝ obſequio etveneratōne. ſcd̓a incipit. c. ſe. tercia tercio. qͣrta qͣrto Prima adhuc in duas.qꝛ on̄dit veritatē hūane nature eius genealogiā deſcribe̓do. ſcd̓o v̓itatē diuine nature modū ſue cōceptiōis mirabilē on̄dendo: ibi. Chriſti aūt gn̓atio. Prima adhuc diuidit̉ in tres: qꝛ in deſcribēdo genealogiā xp̄i p̄mittit quē ꝓlogū ſeu p̄fationē. ſcd̓o ponit eiuſdē genealogie deſcriptiōem: ibi. Abraā. tercio ponit genealogie deſcripterecapitulationē: ibi. Omnes gn̄atiōes. In pͥma ꝑte ītitulat librū ſuū a xp̄i gn̓atione di. Liber gn̓atiōis ⁊cͣ. qͥaſcripſit hebraice: vt viſum ē. modus aūt hebreoꝝ ē denominare libros ab eo de quo tractat̉ in pͥncipio: ſicut dicit̉liber geneſis. qꝛ in pͥncipio tractat̉ de creatōne md̓i. Sil̓rmatheꝰ qꝛ incipit euāgeliū a genealogia xp̄i. ab ip̄o denoīat ſeu intitulat ip̄m. aūt quare incipit a genealogia xp̄i hoc fuit. qꝛ iudei negabāt ieſum nazarenū eſſe ve xp̄m deſcēdiſſe a dauid. qꝛ galyleus erat. ẜm d̓r iohan. vij. Nunqͥd a galylea venit xp̄s. q. d. non. ſb̓ditur.Nōne ſcriptura dicit. Quia ex ſemine dauid et de bethleem caſtello vbi erat dauid venit xp̄us. qͣſi dicāt. ſic. ideoex hoc volebāt falſe cōcludere eſſet vere xp̄s. nec exſemine dauid. Hunc igitur errorem volens matheus excludere in pͥncipio euāgelij ſui oſtendit ip̄m a Dauid deſcendētem ip̄ius genealogiā. oſtendit etiā eum in bethleem natum. vtꝫ in pͥn. ſequē. ca. Cum natus eſſꝫ ieſus inbethleem iude. licet fuerit in genealogia cōceptus nutritus. In deſcribēdo genealogiam ponit duos pr̄es tanqͣꝫradices: vicꝫ dauid abraam. qꝛ ad iſtos eſt facta ſpecialiter ꝓmiſſio de xp̄o. Item qꝛ dauid fuit principalis īterreges. abraam inter patriarchas. xp̄s autē debebat deſcēdere ex patriarchis regibus. Proponitur aūt dauid ipſi abraam: licet ſit poſterior ẜm tempus ꝓpter eminentiam regie dignitatis. et iterū vt cōuenientius generatiōisordo texatur. qꝛ ſic a radice vltimo nominata inchoaturDicit ergo. a Liber generatiōis. ſupplendū eſt Hic ēliber ẜm modū hebreoꝝ. vbi cōiter fit talis ſuppletio: vtꝫEſa .j. ca. Uiſio eſaie filij amos. ſubintelligitur: hec eſt. eteodē in pluribus alijs locis. b Generatiōis .ſ. tꝑalis. qꝛ generatiōem xp̄i eternam deſcribit Iohānes ī pͥncipio euāgelij ſui c Iheſu xp̄i. Ieſus eſt nomen ꝑſonexp̄us nomen nature. Significat em̄ duplicem naturaꝫ invno ſuppoſito .ſ. diuinam humanam. d Filij dauid⁊cͣ. Hoc eſt intelligendū ẜm naturam humanam tantuꝫ.

vnde dicit apl̓s Roma .j. Qui factueuid ẜm carnem. e Abraam ⁊cͣ. Hilogiam narrare. diuidit̉ in tres ꝑtesſquas ponit in iſta genealogia. Prima terminatur in dauid incluſiue. ſcd̓a ateanueiechυniechonie incluſiue:vt videbit̉ t̓minat̉in xp̄m incluſiue. ſecūda ꝑs incipit: ibi.dauid aūt. tercia ibiEt poſt tranſmigͣtionem babylonis. Inpͥma ergo ꝓcedit ſic Abraā genuit yſaac. facit mētionēde yſmahele fuit filius abraam. qꝛ perip̄m deſcēdit xp̄s.ſꝫ yſaac erat ꝓmiſſus eiꝰ aduentꝰ: ẜm ſcribitur Gen̄. xxjIn yſaac vocabit̉ tibi ſemen. eadēne fit mentio deeſau: cum ſb̓ditur.Cyſaac autem genuit iacob. qꝛ anteqͣꝫ eſſent nati: laoco fult a deo dileetus:vt ip̄m deſcēderet xp̄us. vt hr̄ Nalach̓ .j. Iacob dilexi.Eſau aūt odio habui. Cōſiderādū igit̉ hic deſcribit̉ genealogia xp̄i deſcēdendo. qꝛ matheꝰ voluit on̄dere aſſuptionē īfirmitatis nr̄e a deo vt dic̄ aug. de cōcordia euāgeliſtarū. ecōtrario aūt Lu. deſcribit aſcēdendo. qꝛ volebaton̄dere reductionē hūane naͣe ī deū incipit genealogiam xp̄i pꝰ baptiſmū. qꝛ pꝰ baptiſmū reducimur in deū. ſequitur. h Iacob āt genuit iudā frēs eiꝰ. lꝫ aūt xp̄s deiuda deſcēderit. tn̄ fr̄ eiꝰ eo noīat̉. qꝛ fuer̄t pr̄es ppl̓i iſrl̓itici. ab eis duodecī tribꝰ iſrl̓ noīant̉. ſequit̉. i Iudasaūt genuit ⁊cͣ. Hieronimꝰ aūt reddēs rōem qͣre iſta thamar expͥmit̉ ſic dic̄. Notādū in genealogia ſaluatoris nul ſctārū mulieꝝ aſſumit: ſꝫ eas tm̄ qͣs ſcriptura rep̄hēdit:vt ꝓpter pctōres venerat de peccatricibꝰ naſcēs oīꝫ pctādeleret. vn̄ in ꝯn̄tibꝰ raab meretrix ruth moabitis ponit̉ berſabee vxor vrie. Hec hiero. ſꝫ iſtud videt̉ ꝓbabilit̓ dictū. qꝛ ip̄e ibidē dicit ꝓpter reges tres de genealogia xp̄i tollunt̉ .ſ. ochozias. ioas. amaſias. qꝛ ioram miſcuerat ſe filie impijſſime iezabelis. filij eiꝰ vſqꝫ ad qͣrtāgnͣationē de genealogia xp̄i tollūtur. eſt ꝓbabile oꝓpter pctm̄ in xp̄i genealogia noīa mulieꝝ expͥmunt̉. It dicit ibi nullā ſctām mulierē poſitā in genealogia xp̄i:patet falſum de maria mr̄e xp̄i que ſanctiſſima eſt fuit.Item dicit raab ruth ibi exp̄ſſas ꝓpter pctm̄. videtur verū. īmo ꝓpter v̓tutis actu. De raab em̄ ſcribit̉pter v̓tutem ſuſcepit exploratores iſrl̓ eos ſaluauit. vtꝫIoſue. ij. ꝓpter qd̓ ponit̉ in cathalogo illoꝝ qui ex fide fecerūt notabilē actū. vt habet̉ ad Heb̓. xj. Qd̓ aūt d̓r meretrix non obſtat. qꝛ hoc erat tantū ip̄ius cognomē.oportuit eſſet talis ẜm reꝫ. ſicut aliqn̄ ecōtrario aliquispauper ruſticus cognominatur noīe regis: vt petrus rexvel hmōi. hebrei dicunt hoſpitatricem: vbi nos habemusmeretricem. vt dixi plenius Ioſue. ij. ca. ſimiliter qd̓ dicit̉de ruth moabtide eam ſcriptura rep̄hendit videt̉ verum. īmo magis eam cōmendat. tum quia ſocrui ſue fideliter adheſerat. tum quia eiecta gentilitate fidem vniꝰ deiſuſcepit: vt habetur ℟uth. j. ca. tum quia in viduitate caſte vixit: vt dicitur Ruth. iij. ex verbis booꝫ ad ip̄am. Benedicta es filia a domino et priorem miſericordiam poſteriore ſuperaſti. quia non es ſecuta iuuenes pauperes:

a Y