Liber
¶ Incipit Ionas ꝓpheta.Capitulū .j.T factū ē verbū domini adionam filiuꝫamathi dicēs:C 7Surge: ⁊ vade in niniuē ciuitatē grādē⁊ p̄dica in ea: qꝛ aſcenditmalicia eiꝰ corā me. Et ſuirexit ionaſ: vt fugeret ī tharſis a facie dn̄i. Et deſcēditioppen ⁊ inuenit nauē euntē in tharſis Et dedit naulū eius ⁊ deſcēdit in eam vt
iret cum eis in tharſis a facie domini.ᵍ Dominus autēmiſit ventū magnū in mare ⁊ facta eſt tempeſtas magna in mari ⁊ nauis periclitabat̉ cōteri. Et timuerūtnaute: et clamauerūt viriad deum ſuum: et miſeruntvaſa que erāt in naui in mare: vt alleuiaret̉ ab eis. Etionas deſcendit ad inferiora nauis: ⁊ dormiebat ſopore graui. Et acceſſit adeum gubernator: ⁊ dixit ei:Quid tu ſopore depͥmeris
Poſtilla ſuꝑ ꝓphetiā Ione cū additionibus incipit.¶ Capl̓m pͥmū.T factū eſt. Hic incipit Ionas ꝓph̓a: ⁊ diuidit̉ in duas ꝑtes: qꝛ pͦ on̄dit̉ eius inobediētia⁊ ſecūdo pnīa: ſequēti. c. Prima in tres: qꝛ pͦvercri.bit̉ Ione redellio.ſecūdo rebellātisdep̄hēſio. ibi. Dn̄sautē. tercio cōprehenſi punitio. ibi.Et dixerūt. Circaprimū dr̄.a ¶ Et factū eſt verbū dn̄i ad Ionamqui ꝓphetauit tēpebieroboā regis iſrl̓vt br̄. iiij. Re. xiiij.b ¶ Filiū amathi.dicūt aliqͥ ꝙ nomēppriū ē pris ipſiusſꝫ hoc nō videt̉ veꝝqꝛ ẜꝫ oēs doctoreshebraicos ⁊ latīosiſte ionas fuit filiꝰmulierꝭ vidue: quēſuſcitauit Helias.iij. Regū. xvij. illa aūt nō fuit de populo iſrael: ſed gentilis: vt pꝫ ꝑ verba ſaluatoris: Luc̄. iiij. Multe vidue erātin diebus helie in iſrael: ⁊ ad nullā illarū miſſus eſt helyas ⁊cͣ. ⁊ ꝑ ꝯſequens eius maritus fuerat gentilis. Talibus aūt nō dabat̉ tunc ſpūs ꝓphetie: ⁊ tamen oporterethoc dicere ſi fuit pater ione: ẜm regulam doctoꝝ hebreorū ⁊ catholicoꝝ .ſ. ꝙ qn̄ in pͥncipio alicuius ꝓphetie exprimitur nomen patris intelligit fuiſſe ꝓpheta ſicut ⁊ filius⁊ ideo dicendū ꝙ amathi eſt hic nomen appellatiuū: ⁊ ſonat veritatem in latino. Reſuſcitato em̄ filio dicte viduedixit ipſe helye? Nunc in iſto cognoui qm̄ vir dei es tu: etverbū dn̄i in ore tuo verū eſt. Et ob hoc puer ſuſcitatusextunc vocatus eſt filius amathi .i. veritatis. ⁊ hoc ideꝫdicit Hiero. in ꝓlogo: ſicut aliquis dicit̉ filius mortis: qꝛfecit aliquid dignum morte. ij. Regū. xij.c ¶ Surge ⁊ vade in niniuē: q̄ erat ciuitas longe poſita.d ¶ Et p̄dica in ea. eius ſubuerſionem e ¶ Quia aſcendit eius malicia coram me .i. malicia habitantiū meruitꝙ ſubuertatur. f ¶ Et ſurrexit ionas: vt fugeret in tharſis. ciuitas eſt cilicie: de qͣ paulus fuit oriūdus. Act̉. xxj.g ¶ Et deſcendit in ioppen. portus eſt in iudea ſuꝑ maremediterraneū. h ¶ Et dedit naulū eius .i. p̄cium nauisꝓ ſua deportatione. Hic occurrūt duo dubia. Primumquare volebat fugere: ad cuius intellectū ſciendū ꝙ duplex eſt ꝓphetia qͣꝫtum ſpectat ad ꝓpoſitum: vna que dicitur ꝓphetia p̄deſtinationis .ſ. qn̄ aliqͥd reuelat̉ futuruꝫeo mō quo eſt in diuina p̄ordinatiōe: ⁊ illud ſemꝑ impletur: hoc mō reuelauit dn̄s ſamueli deiectionem ſaulis.Regꝭ. xv. ꝓpter qd̓ dixit ſamuel. Porro triūphator in iſrꝭnō parcet: ⁊ penitudine nō flectetur: neqꝫ em̄ homo eſt vagat penitentiā. Alia eſt ꝓphetia cōminationis .ſ. qn̄ aliq̄punitio reuelat̉ futura ꝓut eſt in cauſis ſecūdis ẜm eaꝝdiſpoſitionē: ⁊ ẜm hͦ Eſaias de mādato dei dixit Ezechieiiij. Regꝭ. xx. Precipe domui tue: morieris em̄ tu ⁊ nō viues. Talis em̄ erat infirmitas: ꝙ ẜm naturā nō poterateuadere mortē: ⁊ hͨ nō ſemꝑ implet̉: p̄ordinauerat em̄ deus eū ſanare miraculoſe ꝓpt̓ eius p̄ces ⁊ lachrymas. Itſciendū ꝙ ſpūs diuinus ꝓut vult tangit corda pph̓aꝝ .ſ.minus ꝑfecte vel ꝑfectius: ſicut Eſaie fuit reuelata morsEzechie futura ẜm curſum nature: ideo dixit. Morieristu ⁊ nō viues. poſtea ꝟo eiꝰ ſanatio miraculoſa: ſicut ibidem ſubditur. Reuertere dic ezechie ⁊cͣ. Audiui or̄onemtuā ⁊ vidilachrymā: ⁊ ecce ſanaui te. Prophetia aūt iſta
de ſubuerſione niniue̓ fuit tm̄ cōminatiōis: qꝛ tunc nōfuit impleta ꝓpt̓ pnīam niniuitaꝝ: verūtamen hoc nōfuit reuelatu ione a pͥncipio: ſꝫ ſolū ꝙ denūciaret niniue ſubuerſionē. Ionas ꝟo ꝯſiderās diuine miſericordie magnitudine: ⁊ ex altera ꝑte ꝯiecturas ꝙ niniuitepeuiterēt ad eiꝰdenūciationē: timuit ne ꝓphetiaſua nō impleret̉⁊ ſic falſus ꝓpheta diceret̉ ꝓpterqd̓ voluit mandatū dn̄i declire. Et hoc eſt qd̓dicit. jͣ. cap̄. iiijPropter hoc p̄occupaui vt fugerē in tharſisſcio em̄ ꝙ tu declemēs ⁊ miſericors es ⁊cͣ. Sedꝯͣ hoc poſſet̉ dici ꝙ ionas poterat nunciare deſtructionē niniue ꝯditionaliterſcꝫ ſi nō peniteret: ⁊ ſic nō poſſꝫvocari falſus ꝓpheta: ꝓpter qd̓hec ratio fuge videtur nulla. Ad qd̓ dicendū ꝙ iouasꝓpheta ſciebat ꝙ ꝓlatio verbi ꝓphetici magis ſequit̉formam diuine voluntatis qͣꝫ humane: Sicut patetNumeri. xxiij. de balaam: qui volebat maledicere populo iſrael ⁊ ecōtrario benedicebat. Ionas auteꝫ ſciebat circa hoc diuinam voluntatē .ſ. ꝙ ſubuerſio niniuenunciaret̉ abſolute: ⁊ ideo interponere conditionemnon erat poteſtatis ſue. Secundum dubium eſt quomodo voluit fugere a facie dn̄i: quē ſciebat vbiqꝫ preſentem. Ad quod dicendum ꝙ licet ſciret deum eſſe p̄ſentem vbiqꝫ per eſſentiam ⁊ potentiā: ſciebat tamencum hoc ipſum eſſe ſpecialiter in aliquo loco ⁊ non inalio ẜm aliquem effectum determinatuꝫ: ſicut qͣꝫtumad miſſionem ſpirituſſancti in ſigno viſibili fuit in domo in qua erant diſcipuli congregati: ẜm ꝙ dr̄ Actuūij. Et repleuit totam domū vbi erant ſedentes: ⁊ nonalia loca. Tempore ꝟo Ione ſpiritus ꝓphetie nō dabatur in terra gentilium: ſed tm̄ iudeorum: nec valetcontra hoc: ꝙ Ezechiel ⁊ Daniel ꝓphetauerūt in chaldaica captiuitate: quia hoc fuit longe poſt ione tempora: ⁊ ideo eſtimauit ſi eſſet extra terrā iſrael: non fieretſibi mandatū diuinum de prophetica nunciatione: ſicut dicitur primo Regum. x. de ſaule: ꝙ exiſtens cumprophetis prophetabat: ⁊ non alibi: licꝫ hoc deus poſit vbiqꝫ facere: ⁊ ideo Ionas voluit extra terram iſrl̓fugere: hoc etiam a deo permiſſum eſt fieri: vt fugiensnaufragium pateretur ⁊ a piſce deglutiret̉: in quo triduum ſepulture chriſti prefiguraretur: quod diciturMathei. xij. Sicut fuit Ionas in ventre ceti tribusdiebus ⁊ tribus noctibus: ſic erit filius hominis incorde terre.i ¶ Dominus autem. Hic conſequenter deſcribit̉ rebellantis deprehenſio: ſcilicet per tempeſtatem a deemiſſam in mare: per quam coactus fuit ſuam inobedientiam confiteri: ⁊ patet littera.k ¶ Et clamauerunt viri ad deum ſuum .i. quilibet eoꝝad deū quem colebat. Dicit em̄ Ra. ſa. ꝙ ibi erant homines de varijs gentibus ⁊ diuerſoꝝ rituū.l ¶ Et Ionas deſcendit ad interiora nauis. horrensvidere maris tempeſtatem: ⁊ maxime quia ſciuit eaꝫꝓpterer ſe exortam.m ¶ Et dormiebat ſopore graui. abſorptus p̄ triſticiaeuentus: ſicut apoſtoli in paſſione chriſti: Luce. xxxij.