Liber
¶ Nō .n. timemꝰ dn̄ꝫ. Et rexqͥd faciet nobis?ⁿ Loqͥminiv̓ba viſionis īutil̓ᵉ ⁊ ferietꝭfedusᵖ cū mēdacioq ⁊ germinabit. quaſi amaritudo iudiciū ſuꝑ ſulcos agri. Uaccas bethauenˢ coluerūt habitatores ſamarie. Quialuxit ſuꝑ eū ppl̓s eiꝰ.ˣ ⁊ editui eiꝰˣ ſuꝑ eū exultaueruntī gl̓ia eiꝰ:ᶻ qꝛ migͣuit ab eo.Siqͥdē ⁊ ip̄e in aſſur dela-
tus ēᵇ munꝰ regi vltoriᶜ Cōfuſio ep̄hraim capiet: ⁊ cōfundet iſrl̓ᵈ in volūtate ſuaTrāſire fec̄ ſamaria regeꝫſuū: qͣſi ſpumā ſuꝑ faciē aq̄Et diſꝑdent̉ excelſa ydoli:pctm̄ iſrl̓. ʰ Lappa ⁊ tribulus aſcendet ſuꝑ aras eoruꝫEt dicent montibꝰ operitenos: et collibus: cadite ſuꝑnos.ᵏ Ex diebus gabaa peccauit iſrael. Ibi ſteterunt
pōt nos defendere: ſicut cōiter de rege dr̄. qui neſcit vel nōpōt ppl̓m defendere: Nō habemꝰ regē ⁊ ſubdit cauſam.m ¶ Nō em̄ timemꝰ dn̄m. ſic em̄ dicebant aliqͥ boni intereos exqͦ nō reuertemur ad dn̄m rex nō pōt nos defenderen ¶ Loqͥmini ꝟba viſionis inutilis. verbū eſt ꝓph̓e increpantis ppl̓m eocredebant verb̓ falſoꝝ pph̓arū in heb̓.hr̄. Loqͥmini verbaiuramēti falſi .i. qn̄iuratis falſo iuratꝭ.c ¶ Et ferietis fedſ. fallaciter cū ꝓximis veſtris: ⁊ ideoaliqui libri habent¶ Cu mendacio.ſꝫ nō eſt in hebreo:ſubintelligit̉ tamē.q ¶ Et germinabitquaſi amaritudoiudiciuꝫ ſuꝑ ſulcosagri .i. ꝑuertitis iudiciū pauperū: quivocāt̉ ſulci agri eoꝙ ꝑ potentiam diuitum opprimūtur ⁊ moleſtant̉. r Uaccas. Hic ꝯn̄rdeſcribit̉ exportatio ydoli: ⁊ qꝛ iſta litera eſt immutata etẜm hebreos in parte corrupta: ideo ad eius intellectū ſūtaliqua p̄mittenda. Primū eſt ꝙ manahen rex iſrl̓ dabatſingulis annis munera p̄cioſa regi aſſyrioꝝ vt ꝯfirmaretregnum ſuū qd̓ intrauerat violenter. iiij. Reg. xv. ⁊ interilla munera erant vituli aurei quos fecerat hicroboā velſaltem vnꝰ illoꝝ de quo fit hic mentō .ſ. ille qͦ erat in bethelque alio noīe dicit̉ bethauen: Ioſue. viij. ⁊ in hoc ꝯueniunt hebrei ⁊ latini. Dicunt vlterius aliqͥ expoſitores latini: ꝙ ſacerdotes illius ydoli ſeu ydoloꝝ fecerunt occultevitulos de cupro deauratos: ⁊ illi fuerūt portati in terraꝫaſſyrioꝝ ⁊ ip̄i furtiue retinuerūt ſibi aureos: ⁊ cuꝫ poſtearex aſſyrioꝝ vidit fraudē indignatus afflixit grauiꝰ terrā⁊ ẜm hoc exponūt lr̄am iſtā dicētes. r ¶ Uaccas bethauen .i. vitulū qͥ erat in bethel quē vocat ꝓph̓a noīe vacce:deriſorie ⁊ in plurali vaccas: eo mō loquēdi quo dr̄ Exo.xxxij. Iſti ſunt dij tui qͥ eduxerunt te de terra egypti. ⁊ tn̄nō erat ibi niſi vnus vitulꝰ ꝯflatilis. s ¶ Coluerūt hītatores ſamarie. q̄ erat metropolis ⁊ ſic hītatores eiꝰ colebant ydolū a rege ſuo factū. t ¶ Quia luxit ſuꝑ eū .i. ſuper vitulū ppl̓s eiꝰ q̄ colebat eū: iō luxit qn̄ fuit exportatꝰmō predicto. v ¶ Et editui eius .i. ſacerdotes vituli: etdicunt̉ editui ab ede ⁊ tueor eris: qͣſi tuentes ſeu cuſtodientes edem ydoli. x ¶ Suꝑ eū exultauerunt. ꝓpter ſuūlucrū: qꝛ illi furtiue retinuerūt: ſꝫ ppl̓s lugebat qꝛ ip̄m ſublatum credebat. y ¶ In gloria eius .i. in vitulo qͥ reputabat̉ honor pr̄ie. z ¶ Quia migrauit ab eo. i. a ppl̓o ẜmeiꝰ opinionē. a ¶ Siqͥdē ⁊ ip̄e in afſur delatus ē. cū alijsmuneribus vt credebat ppl̓s. b ¶ Munus regi vltori.qꝛ vlciſcebat̉. manahen de ꝯtradicentibus ſibi.c ¶ Confuſio ep̄hraim capiet .i. ex hoc confuſionē reportabit fraude detecta: vt p̄ditū eſt. d ¶ Et ꝯfuntet̉ iſrael involuntate ſua .i. in volūtate ſacerdotū qͥ fecerūt tale furtum: ex quo ſecuta eſt confuſio regni mō ſupradicto. Hecexpoſitio nō videt̉ valere: primo qꝛ ſatis videtur diſtortaſcd̓o qꝛ cum dicit̉. Coluerunt habitatores ſamarie: quialuxit ſuꝑ eū ppl̓s. ly qꝛ de ſuo ſignificato eſt redditiuū cāedicti immediate p̄cedentis: luctus ꝟo ppl̓i de aſportatōnevituli nō eſt aliquo mō vel cā vel ratio ꝙ hītatores ſamarie colerent ip̄m: ſꝫ magis eſt ad oppoſitū. Itē furtum ſacerdotū vr̄ eſſe ficticiū: qꝛ in receptione ⁊ traditione rerūp̄cioſaꝝ adhibet̉ magna diligentia: vas aūt aureum a cupro deaurato ſtatim diſtinguit̉ ꝑ colorē ⁊ pondus. Itemexpoſitores iſti dicunt hoc haberi ab hebreis: qd̓ nō videtur verū: qꝛ ra. ſa. maximus doctor inter hebreos nihil penitus dicit de hoc furto vel fraude: ſꝫ ad ꝯtrarium ſenſuꝫ
exponit lr̄am. Ꝙͣtū ad hoc ſciendū gͦ ꝙ hec eſt lr̄a hebraica. ad vaccas bethauentimuerūt hītatores ſamarie .i. ꝓpter vitulū q̄ erat in bethel vt ſupradictū eſt. Timnuerūt hītatores ſamarie .ſ. ne infortuniū ⁊ malū veniret ſuꝑ regnū ꝓpter miſſionē vituli regi aſſyriorumerat em̄ ſamariametropol̓ regni:⁊ ideo pͦ ceterꝭ exprimit̉ timor eꝰreſpectu infortunij futuri. Trāſlator vero nr̄ vr̄credidiſſe hūc timorē fuiſſe reuerentie: ⁊ iō tranitulit. Coluerūt:ꝓ timuerūt. qͥaluxit ſuꝑ eum .i.ſuꝑ vitulū tranſportatū. Populus eius .i. pplsregni. Et edituii. ſacerdotes ſiliter luxerunt: qͥahabuerūt maiorem cauſaꝫ lugēdi: et iſte luctus mouit habitatores ſamarie ad magistimendum de infortunio futuro. Suꝑ eā exultauerūtin gloria eius .i. ſuꝑ vitulū exultauer̄t ſacerdotes ⁊ populus qn̄ glorioſe venerabat̉: ⁊ iō luxerūt in eiꝰ deportatione de qua ſubdit̉. Quia migrauit ⁊cͣ. ita ꝙ li quiamigrauit refert̉ ad illud qd̓ p̄dicit̉ de luctu ſacerdotū⁊ populi. cetera patent ex ſupradictis.c ¶ Confuſio. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ captiuatio ſceptri cūdicit̉: Confuſio ep̄hraim capiet .i. regem iſrl̓ qͥ ſic noīatur qꝛ primus rex fuit detribu ep̄hraim.d ¶ Et ꝯfundet̉ iſrael .i. populus eius.d ¶ In voluntate ſua. quia ꝯſenſit regi in cultu vitulorum: ideo ſubditur: e ¶ Tranſire fecit ſamaria regēſuum quaſi ſpumā ſuper facieꝫ aque .i. fecit eū duci incaptiuitatē viliter: ſicut ſpūma ē res vilis: eo em̄ ꝙ populus ꝯſenſit regi in cultu ydoloꝝ: ydolatria fuit multiplicata in regno que fuit rō captiuatiōis regꝭ ⁊ ppl̓i.f ¶ Et diſꝑdentur excelſa ydoli .i. vtriuſqꝫ vituli qui colebant̉ in locis altis.g ¶ Peccatū iſrael. hoc dr̄ qꝛ. iij. ⁊. iiij. Reg. frequenterrepetit̉ de hieroboam: eo ꝙ fecit vitulos ꝙ peccauit: ⁊peccare fecit iſrael. h ¶ Lappa ⁊ tri. aſcēdet ſuꝑ araseoꝝ. quia terra vertetur in deſertum.i ¶ Et dicent .ſ. iſraelite qͥ imminēte captione ſua deſik ¶ Ex diebus gabaa peccauit: ſrl̓. Ad intellectū huiꝰderabant occultari in cauernis montiū.ſciendū ꝙ caſus de ydolo miche: ⁊ vxore leuite in gabaa mortue fuerunt eodē tꝑe: ⁊ licet ſcribant̉ in finelibri iudicū tamen ꝯtigerūt cito poſt mortē ioſue ⁊ decaſu ydoli declaraui iudicū .xvij. ⁊ idē patet de alio caſu: qꝛ tūc tꝑis phinees filiꝰ eleazari ſacerdotꝭ erat ſummꝰ ſacerdos: vt hr̄ Iudic. xx. ca. ſic gͦ dicit̉.k ¶ Ex diebus gabaa peccauit iſrael. quia a temporequo gabaa enormiter peccauit in vxore leuite: totꝰ populus iſrael peccauit in ydolo miche: quia ꝑmiſit illudſtare in tribu dan vſqꝫ ad decem tribus captiuitatem:ideo ſubditur.l ¶ Ibi ſteterunt. quia ydolum miche in tribu dan ſtare permiſerunt: ⁊ iuxta hoc fit hic memoria de peccatogabaa: arguendo populum iſrael qui fuit ita ſollicitusde vindicanda iniuria humana: ⁊ tamen neglexit vindieare iniuriam diuinā: licet em̄ beuefecerit in primo.ſ. pugnando ꝯtra gabaonitas: tamen magis tenebatur ad ſecundum ſcilicet ad amouendum ydolum detribu dan ⁊ pro iſta negligentia fuit punitus in pugnacontra gabaonitas a quibus fuit bis turpiter debellatus: licet vicerit in tercio conflictū: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit.