Danielis
vtꝫ Exo. xxxij. ⁊. iiij. Reg. in multis locis. Sꝫ ꝯſtat ꝙpoſt primū aduētum xp̄i ⁊ ſue fidei diuulgatōꝫ excluſa eſt ydolatria ſimpliciter a tota republica mūdi. licꝫforte in aliqͥbus regiōibus aliqua eius veſtigia remaneant de qͥbus nō eſt mētio faciēda: qꝛ vt ait ph̓us: qd̓modicum eſt ꝓ nihilo reputat̉. De iſto igit̉ aduentuxp̄i .ſ. primo ⁊ de eius effectu circa ydolatriam agit̉ inprima viſione p̄dicta. vbi qͣtuor regna p̄cedentia qͥntum regnum qd̓ eſt xp̄i figurant̉ ꝑ ſtatuā. nam ſtatuaꝯmunit ſignificat ydolatriam ꝓut etiam hebrei ſentiunt. ſimulacra etiam demonū ꝯmunit̉ ꝑ ſtatuas ydolaticas colebant̉. vtꝫ. sͣ. Dan̄. iij. de ſtatua quam fecitnabūc. Et qꝛ omnia regna mūdi ante aduentū xp̄i pͥmū licet int̓ ſe multū differebāt. tn̄ in hoc ꝯueniebātvt cultum deo debitum creaturis impēdehant. idcircoꝓprie deſignabāt̉ omnia regna principalia in vnica ſtatua q̄ ydolatriam deſignat. ꝓpter ipſoꝝ ꝯueniētiam incultu ydoloꝝ. lꝫ ꝑticularia mēbra ſtatue eēnt de diuerſis materijs ⁊ formis. ſicut ⁊ ipſa regna int̓ ſe erant diuerſa in varietate ydoloꝝ ⁊ ī alijs. In ſecūda ꝟo viſione agit̉ de regno xp̄i ꝓut in ſecūdo ſuo aduentu totaꝫmūdanam ptātem hꝫ amouere ſubijciens oīa imꝑiopatris ⁊ ſuo. de qͦ. j. ad Cor̄. xv. Deinde finis cū tradiderit regnum deo ⁊ patri cū euacuauerit oēm principatum ⁊ ptātem ⁊ virtutē. cum quo etiam ſancti ꝯregnabunt. ꝓut in vij. ca. dr̄. Magnitudo regni det̉ ppl̓oſanctoꝝ. De iſto igit̉ aduētu xp̄i .ſ. ſecundo ⁊ hmōi ſuoeffectu circa mūdanam poteſtatē penitus auferendaꝫagit̉ in ſecūda viſione. in qua qͣtuor regna p̄cedentiaſeu p̄currentia ꝯuenient̉ figurant̉ ꝑ varias beſtias feroces: deſignātes variā ferocitatem ⁊ tyrānicam ipſorum regnoꝝ: ꝓut expoſitores ꝯmuniter tradūt. Predictis etiam ꝯſonat ꝙ quintum regnum in prima viſione ꝑ lapidem abſciſum ſine manibꝰ deſignat̉. quoddenotat natiuitatem xp̄i ẜm carnem nō ex virili ſemine ꝓductam. ꝓut ꝯmunit̉ tradit̉. In ſecūda ꝟo viſione quintum regnū ꝑ filium hominis in nubibꝰ celi venientem deſignat̉. quod ꝓprie ꝑtinet ad aduētum ſecūdum: iuxͣ illud Act. j. Quemadmodū vidiſtis eumeuntem in celum ⁊cͣ. Et notandū ꝙ ſicut prima beſtiaẜm mgr̄m hiſtoriaꝝ incipit in ſecūda etatē .ſ. a ſaruchabauo abrae: ⁊ forte meliꝰ vt qͥdam dicūt a nemrothqͥ fuit primus opp̄ſſor hoīm. ⁊ primo regnauit in babylonia ſcū chaldea. vt hr̄ Gen̄. x. que qͥdem ptās tyrānica ꝯtinuata eſt ꝑ aſſyrios ⁊ alios vſqꝫ ad nabuc.licet ꝑ int̓ualla habuit multas int̓pollatōes. ſic quarta beſtia ꝯtinet totam tyrānicam poteſtatem ⁊ mundanam incipiēdo a regno romanoꝝ vſqꝫ ad finem mūdi. ſeu vſqꝫ ad ſecūdum aduentū xp̄i: ꝓut patꝫ in lr̄a.Ad primū gͦ dd̓m ꝙ licet regnum xp̄i ſeu eccl̓ie nō cōminuit regnuꝫ grecoꝝ ſeu ꝑſaꝝ ⁊ hmōi qͣꝫtum ad eoꝝmūdanam ptātem ꝯminuit tn̄ omnia regna mūdanaqͣꝫtum ad cultum ydoloꝝ: ꝓut diuulgata fide in orbeꝑ diſcipulos eius ⁊ eoꝝ ſucceſſores. euacuata eſt cultura demonum a toto fere mūdo: vt dictum eſt: vndeꝑcutiente lapide abſciſo ſine manibus .i. abſqꝫ humana potentia ſtatuam .i. ydolatriam ipſam ꝯminuit tāantiquam .ſ. chaldeoꝝ qͣꝫ alias ſuccedētes: vt dictumeſt. Regnū em̄ romanoꝝ: vt dictū eſt quod eſt qͣrtuꝫ:omnia ſimulachra colebat: vtꝫ in eo quod legitur dephano pantheon. ⁊ ſic tota ſtatua .i. ydolatria erit inſua integritate cū ꝑcuſſa fuit ꝑ lapidem abſciſum ſinemanibus. Ad ſecūdum dicēdum ꝙ regnum ſaracenorum licet ſit magnum ⁊ potens. non tn̄ de eo fieri debuit aliqua mentio in prima viſione. cum ante primūaduentum ⁊ diuulgatōꝫ ſue fidei nō fuerat ortum: vteſt manifeſtum. Nec etiam in ſecūda viſione debet deipſo regno mentio fieri ꝑ ſe tanqͣꝫ de vno quatuor regnoꝝ p̄dictoꝝ principalium. naꝫ quodlibet eoꝝ ſe extendit ad totum orbem: ſic ꝙ quolibet p̄dictoꝝ qͣtuorin ſua valitudine exiſtente. nō erat aliud regnum qd̓ ſibi reſiſtere valeret. Regnum ꝟo ſaracenoꝝ nunqͣꝫ ad
tantam potētiaꝫ deuenit ꝙ ſibi reſiſtere nō valeret aliudmaioris potētie vel ſaltem equalis. vnde nō debet intermouarchias computari. Poſſet tn̄ in ſecūda viſione intelligi ſen ſignificari ꝑ aliqua cornua qͣrte beſtie. q̄ qͥdembeſtie totaꝫ tyrānicaꝫ ptātem a romanis vſqꝫ ad vltimāetatem ꝯtinere videt̉ ꝓut tactum eſt in rn̄ſione. Ad tercium dd̓m ꝙ q̄dam expoſitor hebreoꝝ de magis famoẜqͥ dr̄ Ra. abenhazra hyſpanus on̄dere vel exponere intendens ꝙ regnum xp̄i ⁊ eccl̓ie nō ſit quintum in ordineregnoꝝ hoꝝ Danieli reuelatoꝝ: ⁊ exinde inferre ꝙ nō ſitregnum celeſte ⁊ eternum. ſꝫ adhuc ſpectat aliud quintūa deo ineternum ſuſcitandum. finxit identitatem ſpecificam inter regnum grecoꝝ ⁊ romanoꝝ. cuius motiua tāgunt̉ in argumēto p̄dicto. que tn̄ identitas a nullo expoſitoꝝ hebreoꝝ tenet̉. Sꝫ falſitas huiꝰ fictōis eſt manifeſta. nam greci ⁊ romani ſunt diuerſaꝝ nationū. ſimiliter⁊ linguaꝝ maxime diſtinctaꝝ. Lingua em̄ greca manifeſte differta latina ſicut ⁊ hebrea. vn̄ ⁊ titulus ſancte crucis in his tribus linguis tanqͣꝫ int̓ ſe valde differentibusfuit ſcriptꝰ hebraice. grece ⁊ latine. Ioh̓. xix. Diuerſitasaūt linguaꝝ principaliū. nationū diuerſitatē manifeſta:vn̄ Gen. x. ca. Ex iſtis diſpſe ſunt inſule gentiū vnuſqͥſqꝫin linguaꝫ ſuam ⁊cͣ. nec ſolum hoc: ſꝫ etiam oīno diuerſischaracteribus vtunt̉ in ſcribendo. quod non ꝯpetit vninationi ꝓut eſt manifeſtū. Item regnum romanoꝝ ſuc.ceſſit regno grecoꝝ: eos debellando. eo mō quo ꝑſe ſucceſſerunt chaldeis vt hiſtoriographi tradūt. vnde talis ſucceſſio nō facit identitatem regnoꝝ. al̓s pari rōne dicerēt̉ꝑſe ⁊ chaldei vnum ⁊ idem regnum: ⁊ ſic de alijs quod eſtfalſum: ꝓut ptꝫ in lr̄a. Nec valet illud allegatum Gen̄. x.ca. de iauan ⁊cͣ. qꝛ in ſcriptura ſacra nomen alicuiꝰ patrismultoꝝ qn̄qꝫ appropriat̉ vni tm̄. ſic vt diſtīguat̉ ab alijsfratribus ſeu ꝯdeſcendentibus. Hebrei em̄ dicuntur abAbraam vel ab heber. ⁊ tn̄ yſmael qui ab abraam deſcēdit ⁊ ꝑ ꝯn̄s ab heber. vt habet̉ Gen̄. xvj. non dicit̉ hebreus. vnde ⁊ ſimiliter cechim qui dicunt̉ romani in hebreolicet deſcenderunt a iauan qui in hebreo dicit̉ grecus. nōtn̄ ex hoc ſequit̉ ꝙ natio romana ⁊ greca ſunt eiuſdē ſpeciei. Ad quartum dicendum ꝙ hebrei ꝯmuniter tam ſimplices qͣꝫ periti ficte vel ſaltem falſe aſſerunt regnum romanoꝝ de quo agit̉ in Daniele ⁊ regnum xp̄i ſeu eccl̓ieeſſe vnum ⁊ idem. in quam qͥdem eſtimatōeꝫ erroneamſeu fallaciam inciderunt principaliter ex hoc ꝙ creduntregnum eccl̓ie eſſe mūdanum ſeu terrenum ſicut vnumde ceteris regnis huiꝰ mundi. quod eſt euidenter falſum:teſtante veritate Ioh̓. xviij. ca. Regnum meum nō eſt dehoc mūdo. que auctoritas ſola ſufficit ad cogēdum fideles vt ponant drām inter regnum eccl̓ie ⁊ cetera regna.in hoc .ſ. ꝙ regnum xp̄i ⁊ eccl̓ie nō eſt mūdanum ſꝫ celeſteſeu diuinū. ꝓut a p̄curſſore xp̄i primo fuit p̄dictū Mat.iij. ca. quod ſepe ꝯfirmauit xp̄c in ſua doctrina: vocandoregnum ſuū regnum dei ⁊ regnum celoꝝ. Sed infidelesqͥ has ſucras aucͣtes non recipiūt. rōe pn̄t de hoc ꝯuinci.Ex multis em̄ patet differētia euidenter notiſſima interregna mundana ⁊ regnum Chriſti ſeu eccleſie. ſed vnuminter cetera ſufficit qd̓ ſumitur ex poteſtate tradita ſummo pontifici eccleſie. nam vt dicit ph̓us. iij. Poli. Ordinatio populi precipue dependet ex maximo principatuꝯſtat autem ꝙ maximus principatus eccl̓ie ꝯſiſtit in poteſtate pontificali .ſ. ligādi animas atꝫ ſoluēdi. ẜm quamſummus pontifex ⁊ eccl̓ia credit̉ habere clauos regni celoꝝ. vt Mathei. xvj. ca. ſed conſtat ꝙ talis poteſtas nōeſt mundana nec ſimilis poteſtati aliorum regnorum ſꝫomnino ab eadem ſeparata. Si autem dicatur ab infidelibus ꝙ licet hoc aſſeratur in euangelio. non tamen abipſis creditur. Ad hoc dicendum ꝙ ſiue credat̉ ab infidelibus ſiue nō. adhuc patet rō maxime dr̄e inter regnū romanoꝝ quod in virtute armoꝝ ⁊ legum ſecularium dn̄abat̉ orbi ⁊ inter regnum eccl̓ie quod ꝑ hanc poteſtatē pōtificalem regit ſubditos ſuos ⁊ hoc ſufficit ad ponēdumdiſtinctionem latam inter potentiam romanam ceſaris⁊ ſummi pontificis. intantū ꝙ nō pn̄t dici vnn
vnum ⁊ idemAAA ij