Liber

Ie muniunt heretici .ſ. per aucͣtes canonicas male intellectas ꝑ rōnes ſophiſticas ⁊ ꝑ rōnes vere ſcientie male tn̄applicatas. Propter hoc dr̄ Apoc. xvj. De ore pſeudo ꝓphete ꝓcedebant tres ſpūs īmūdi in modū ranaꝝ. Tercia beſtia eſt pardus. qͥ eſt totꝰ variꝰ ita ſimulatores ſuntvarij corde ꝟbo ⁊ facto. vt decipiant quocūqꝫ mō. Quatuor capita beſtie ſunt qͣtuor intētōes male .ſ. vanitas ſuꝑbie. voluptas laſciuie. cupiditas auaricie. libertas inſolentie. Intentione em̄ aſſeq̄ndi iſta vel aliqd̓ iſtoꝝ ꝓcedit ꝯmuniter fraudulentia ſimulatoꝝ. Quatuor aūt aleqͥbus nitunt̉ ꝯſeqͥ p̄dicta ſunt amicitia ficta vel pruriēs.beneficientia largiens. apparētia mentiens .ſ. ſanctitateꝫapplaudentia plandiēs .ſ. ſuꝑiores. Quarta beſtia innominabilis ⁊ terribilis ꝯtinens in ſe omnem ferocitatemaliaꝝ beſtiaꝝ eſt. qꝛ malicia emulatoꝝ ꝯtinet in ſe maliciam p̄dictoꝝ vicioꝝ. hꝫ em̄ emulator ſeuiciam tyrannoꝝiō dr̄ terribilis: ꝑfidiam hereticoꝝ: iō mirabilis. fallaciaꝫſimulatoꝝ: iō fortis. Deſcribit̉ etiaꝫ ꝑ hoc ꝙ ſcit dentibꝰvorare. pedibus ꝯculcare. cornibꝰ pugnare. Per dentesitelliges ſeductores. ꝑ pedes ſectatores. ꝑ cornua tractores ad alios attrahendum ⁊ ſeducēdum. hꝫ cornua. x. qꝛdecem ſunt modi detractōis. ⁊ ſeptem eoꝝ dyaboli ſubijciunt̉. tres ꝟo deſtruunt̉ ſeu ꝯmuniunt̉. primꝰ modus detractōis eſt in abſentia detrahere. ſecūdus maluꝫ fratrisinqͥrere. terciꝰ inqͥſitum diuulgare. qͣrtus nutibꝰ deſpicereq̄ntꝰ bonum denigrare. ſextus innocentē deciꝑe. ſeptimꝰdeceptum accuſare. Alij tres modi detractōis reſidui oīno deſtruunt̉. Primꝰ eſt ꝯſcientia ſui. ſecundus amicitiaꝓximi. terciꝰ reuerētia p̄lati. Qn̄ em̄ emulator detrahitvicit falſe ꝙ ꝯſcīa eum incitat ad talia dicendum. vel qꝛdiligit eum quem accuſat. vel qꝛ faceret ꝯͣ reuerentiaꝫ ꝑlati ſi talia taceret. cum tn̄ dicit ſola voluntate detrahēdi⁊ nō ꝓpter aliqd̓ iſtoꝝ trium.¶ In ca. vij. Danielis. vbi dicit̉ in poſtil. Ecce quatuorventi celi pugnabant.¶ Additio.Irca declaratōꝫ viſionis quatuorbeſtiaꝝ in hocNloco ꝯtente. Similit̓ ⁊ viſionis ſtatue de qͣ. sͣ. c. ij.ſgit̉ obſtinatio hebraice infidelitatis multa q̄ritſubtͣ fugia. vt veritas occultet̉. ⁊ iō lꝫ poſtil. ſufficient̉ expoſuit iuxͣ catholicam veritatem. tn̄ vt impugnatōes alioꝝ aduerſantium p̄ter Ra. ſa. de qͦ ſolo mentōꝫ facit poſtil. euacuent̉. ⁊ catholica veritas magis eluceſcat. ſeq̄ntem moueo in hac materia qōem .ſ. vtꝝ in ordine regnorum danieli in p̄dictis ca. ſ. ij. ⁊ vij. reuelatoꝝ regnuꝫ xp̄iſeu eccl̓ie ſit vnum. Et primo arguit̉ ꝙ nō. Naꝫ vnum regnum a daniele tradituꝫ debebat ꝯterere ſeu diminuereregnum chaldeoꝝ ⁊ alia tria regna ſibi ſuccedentia. vt:Dan̄. ij. vbi exp̄ſſe hr̄. ꝙ lapis abſciſus ſine manibus qd̓eſt qͥntum regnum hēbat ꝯminuere teſtam. ferꝝ es argētum ⁊ auꝝ. q̄ ſignificant regna p̄currentia qͥntum regnūſꝫ ꝯſtat ꝙ regnum eccl̓ie nō ꝯminuit regnū chaldeoꝝ qd̓ꝑ auꝝ ſignificat̉. cū iam ꝑ magnum tp̄us ante ortum regni eccl̓ie fuerat deſtructu ꝑ medos. gͦ regnū eccl̓ie nō eſtregnum vnū in ordine p̄dictoꝝ. Pret̓ea in hac numeratōe regnoꝝ principalium mūdi. ꝯtineri dꝫ vt vr̄ regnumſaracenoꝝ tanqͣꝫ vnum de magnis. Eſt em̄ magnū in extenſione. qꝛ occupat fere totam aphricam. ⁊ magnaꝫ ꝑtēaſie. ⁊ aliqͥs ꝓuincias europe. Sil̓r eſt magnū in duratōecum iam fluxer̄t circit̓. dcccc. anni a ſuo initio qd̓ excedittp̄s duratōis r̄gni medoꝝ ⁊ grecoꝝ p̄dictoꝝ ⁊ vltra. Sil̓ieſt magnū in ꝑſecutōe fideliū vt ſatis eſt notū. vn̄ ẜm qͦſdam figurat̉ in viſione ſtatue ꝑ tybias ferreas. et in viſione beſtiaꝝ ꝑ qͣrtam beſtiam qͥ ꝑ regnum xp̄i eſt occidē̓da. ſꝫ regnum xp̄i ſeu eccl̓e de quo agit̉ nunqͣꝫ ꝯminuit ſeuꝯtriuit hoc regnū fecreum. ſeu hanc qͣrtam beſtiaꝫ vt notum eſt: gͦ regnum xp̄i nō eſt qͥntum de quo daniel loqͥt̉.Preterea ẜm oēs expoſitores taꝫ catholicos qͣꝫ hebreosregnum grecoꝝ eſt terciū. ſꝫ regnum grecoꝝ ⁊ romanoꝝvidēt̉ eē vnū regnū. nā romani ſunt filij īmediati grecie.

vt pꝫ Gen̄. x. vbi inter filios iauan qui ſonat greciamin hebreo. cechi noīant̉ qͥ ſunt romani in eadē hebraica lingua. Et ſic ptꝫ ꝙ regnum grecoꝝ ⁊ romanoꝝ ſt̓vniꝰ ⁊ eiuſdem natōis ẜm originem. vn̄ non dn̄t diciregna diuerſa ſꝫ vnum. qd̓ ꝑ ſucceſſionem qͣſi hereditaria a grecis in romanos venit. Vel ſicut ꝑſe ⁊ mēdi nōduo regna ſꝫ vnū hic ꝯputant̉: ⁊ ꝯn̄s regnū romanoꝝeſt tercium: cum ſit idem cū regno grecoꝝ. Sꝫ ꝯſtat ꝙregnū eccl̓ie īmediate ſucceſſit regno romanoꝝ ⁊ communit̉ tenet̉. gͦ regnum xp̄i ſeu eccl̓ie eſt quartum ⁊ ꝑꝯn̄s non qͥntum. Preterea: poſito ꝙ regnū romanoꝝſit quartum. adhuc vr̄ ꝙ regnum xp̄i ſeu eccl̓ie non ſitqͥntum. eſt em̄ regnū eccl̓ie idem cū regno romanoꝝ.Nam regnum eccl̓e pͥncipalit̓ vr̄ ſumpſiſſe ptāteꝫ ſeuinitium a romano imꝑio .ſ. a Conſtantino qͥ impialēptātem ⁊ aucͣtem tribuit be. Silueſtro ⁊ eius ſucceſſoribus. Et etiam vt qͥdam dicunt: ꝯpulit ſeu coegit plurima regna vt acciꝑent fidem eccl̓ie. ⁊ ſic regnum eccleſie eſt quartum ſicut ⁊ romanum cū quo eſt idem ⁊ꝑ ꝯn̄s non qͥntuꝫ. preterea: Dan̄. ij. legit̉. In diebusregum ſeu regnoꝝ iſtoꝝ ſuſcitabit deus celi regnumquod ineternum non corrumpet̉ ⁊cͣ. In quo manifeſto denotat̉ ꝙ alia quatuor regna debebāt exiſtere ſeudurare cum regnum qͥntum a deo ſuſcitaret̉: ſꝫ regnūeccl̓ie fuit ſuſcitatum tꝑe vniꝰ regni tm̄ .ſ. romani cumalia p̄cedentia iam eſſent ſuppreſſa. gͦ regnū eccl̓e noneſt quintum. Prett̓a: cornu paruulum qd̓ apparuit inquarta beſtia ꝓprie videt̉ figurare regnum eccl̓ie. tumqꝛ habuit initium valde infirmum ſeu humile .ſ. a xp̄oq̄ vitam pauꝑem geſſit ⁊ humilem: qd̓ notat̉ cum dr̄paruulum. tum qꝛ fixum erat in quarta beſtia qd̓ denotat ipſiꝰ colligatōꝫ cum imꝑio romanoꝝ ⁊ deriuatōnem ab eo. vt factum eſt in Conſtantino. tum qꝛ de eodr̄ in hoc. vij. ca. Et ẜmones ꝯͣ excelſum loquet̉. ⁊ pucabit ꝙ poſſit mutare tꝑa ⁊ legem. qd̓ exponit̉ ab hebreis de xp̄o. inquātum docuit multa denotātia pluralitatem in diuinis. Similit̓ ⁊ docuit idētitatē ꝑſonalēdei ⁊ homīs. ⁊ etiam voluit mutare legem ẜm eos inquātum multa docuit ꝯͣ phariſaicam doctrinam. phariſei em̄ erant doctores principales moſaice legis. vtdr̄ Mat. xxiij. ca. Suꝑ cathedram moyſi ſederūt ſcribe ⁊ phariſei ⁊cͣ. Sꝫ ptās illius cornu ꝑuuli eſt deſtruēda ꝑ regnum quintum. vtꝫ in eodem ca. gͦ regnum xp̄inō eſt quintum. Sꝫ ꝯͣrium hr̄ Dan̄. ij. vbi narratis q̄tuor primis regnis ſubdit. In diebus autem regū ſeuregnoꝝ iſtorum ſuſcitabit deus celi regnum: quod ineternum nō diſſipabit̉. Ubi glo. pater ſuſcitabit regnūfilij ſui ⁊ eccl̓ie. ⁊ ſic patet ꝙ regnum Xp̄i ⁊ eccleſie eſtquintum in ordine p̄dictoꝝ. Nunc dicēdum ꝙ ẜm catholicam veritatem neceſſe eſt dicere ꝙ regnum qͥntum de quo Daniel facit mentionem in vtraqꝫ viſionep̄dicta ſit regnum xp̄i. Nam in vtraqꝫ viſione de quatuor regnis ꝑ̄currentibus dicit ꝙ ſint temꝑaliter terminanda. de quinto ꝟo regno dicit ꝙ ſtabit ineternūvtꝫ in vtroqꝫ ca. p̄dictoꝝ. Sed conſtat ꝙ ad regnumxp̄i ꝓprie ꝑtinet durare ineternum ⁊ ſine fine. iuxta illud Luce. jͣ. ca. Regnabit in domo Iacob ineternum⁊ regni eius non erit finis. Sed ad maiorem euidentiam ꝯtentoꝝ in p̄dictis duobus ca. ⁊ eoꝝ aduerſantium excluſionē attēdendum eſt. ꝙ lꝫ in vtraqꝫ viſionep̄dicta de regno xp̄i agat̉. different tn̄ in vtroqꝫ ca. dehoc tractat̉: qd̓ ſic ptꝫ. Nam regnum xp̄i lꝫ ſit vnum⁊ idem ẜm ſe: dupliciter tn̄ pōt conſiderari ẜm duoseius aduentus: ex quibus diuerſi effectus erant ꝓducendi ſpecialiter circa rempublicam mundanam. Inprimo em̄ aduentu diuulgata ipſius fide. ydolatriaerat extirpanda: vt habetur Eſa. ij. ⁊ in alijs locis: qd̓fuit ſingulariſſimum in regno Xp̄i ⁊ eccleſie cum hactenus tempore Moyſi ⁊ aliorum ꝓphetarum. licetmagualia virtute diuina operabantur non tamē hocvicium potuit extirpari: nedum a gentilibus: ſꝫ etiamab ipſo ppl̓o ifraelitico in cꝰ pn̄tia illa tāmagna fiebāt