Liber

regnum. vtꝫ recte iutelligenti. Differentia etiam inter regnum romanoꝝ ⁊ eccl̓ie ſatis eſt euidens ꝑ ꝑſecutōes tyrānicas romāoꝝ qͣs exercuer̄t in eccl̓ia ſeu in martyribꝰxp̄i ferociſſime a tꝑe neronis vſqꝫ ad ꝯuerſionem ꝯſtantini. Ad illud aūt qd̓ dr̄ de ꝯſtantino ꝙ ꝑ ꝯpulſionē fecitvenire gentes ad fidem xp̄i. hoc eſt falſum ⁊ ficticium. ꝯͣrium em̄ ptꝫ in hiſtoria ſua. vbi ſic legit̉. Conſtantinꝰ inuitans ppl̓os ad fidem xp̄i in pn̄tia totius ppl̓i romani. etſenatus iſta publice dixit q̄ ſequunt̉. Inter diuina ⁊ humana ẜuicia hoc int̓eſt vt humana ẜuicia coacta ſunt. diuina aūt volūtaria. deus em̄ qꝛ qͥeta mente colit̉. ⁊ ſincero affectu ab hominibus honorat̉ ſpontanea dꝫ eius eēcultura. ſit gͦ omnibus notum. nō neceſſitate coactos ſedſuo iudicio liberos poſſe fieri xp̄ianos. Que omnia multa ſil̓ia ex geſtis b. Silueſtri ⁊ in alijs auctēticis hiſtorijsꝯcorditer tradunt̉ ex quibus potius elucidat̉ veritas catholica. cum xp̄c qui in ſua ꝯceptione ⁊ natiuitate fuit lapis abſciſus ſine manibus. ſimiliter ſine manibus ꝑcuſſit ſtatuam .ſ. ydolatriam. nam abſqꝫ poteſtate humanaſcū tꝑali ceſarem ꝑcuſſit lepra: ex qua ꝑcuſſione ⁊ ſanatione miraculoſa tota ſtatua ydolatrie fuit vere virtualit̓dirupta p̄cipiente ceſare. vt omnia phana ydoloꝝ deſtruerent̉. vt in veris hiſtorijs patꝫ. Que quidem deſtructio:vſqꝫ in hodiernū diem durat. nō ceſaris virtute cum etiam in locis nō obediētibus ceſari hoc remanet īmobile.ſꝫ potius diuina virtute hoc p̄ordinante in aduētu pͥmofilij ſui ⁊ eius fide diuulgata. Si aūt neget̉ ab infidelibusꝯtigiſſe miracula in ꝯuerſiōe Conſtātini: rn̄det̉ ẜm Aug.ꝙ adhuc maius miraculum eſſet ſi tāmaxima mutatio⁊ tam generalis ⁊ duratura ſeu diuturna circa cuitū ydoloꝝ ꝯtigiſſet nullo ſuꝑueniēte miraculo euidenti. Ad qͥntum dicendum ꝙ licet qn̄ ſuſcitatum fuit regnum xp̄i ⁊eccl̓ie. ſuppreſſa eſſent tria regna prima qͣꝫtum ad ptātemmundanam. non tn̄ qͣꝫtum ad cultum ydoloꝝ. ydolatriaem̄ remanebat in vigore ſuo in qͣlibet gente. etiam deſtructis principatibus regnoꝝ: ꝓut dictum eſt. Et qꝛ Daniel in illa viſione de ſtatua habuit ſpālem reſpectū ad deſtructōeꝫ ydolatrie ꝑ aduentum xp̄i primum ⁊ diuulgationem eius fidei: iō dixit. In diebus regnoꝝiſtoꝝ. qꝛ exiſtētibus quatuor p̄dictis quo ad ydolatriam. vtꝫ de romanis qui omnia ydola ceteraꝝ nationum colebant. ſuſcitabit deus regnum celeſte quod totam fere ydolatriaꝫin republica deſtruxit. Ad ſextum dicendum ꝙ bene verum eſt ꝙ initium regni eccleſie fuit humile īmo ⁊ totiuseccl̓ie fundamentum in humilitate conſiſtit: dicente xp̄oMat. xj. ca. Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊cͣ. Et niſi efficiamini ſicut ꝑuulus iſte ⁊cͣ. Mat. xviij. ca. Sꝫ hoc eſt vnuꝫde principalibus ſignis veri xp̄i ꝓmiſſi. vn̄ Eſaias. liij. loquens de xp̄o ad lr̄am ait. Et aſcendet ſicut ꝟgultum coram eo. Et ibidem. Uidimus eū deſpectum ⁊ nouiſſimūviroꝝ. in qͦ loco ⁊ in alijs qͣꝫplurimis ſatis p̄mōſtrat̉ humilitas xp̄i ꝓmiſſi. Sꝫ in hoc qd̓ dr̄ de regno eccl̓ie qd̓ deriuat̉ a regno romano. vel in eo fundat̉: p̄ſupponit̉ falſum: vt ex dictis patꝫ: īmo inter iſta duo regna .ſ. eccl̓ie ⁊romani imperij eſt tanta diſtantia poteſtatis ſicut celuꝫa terra diſtat in latitudine. vt iam dictū eſt. Vera em̄ poteſtas eccl̓ie eſt mere ſpūalis tanqͣꝫ in clauibus regni celeſtis fundata. Poteſtas ꝟo romani imperij eſt mere tꝑalis. vt manifeſtum eſt: vnde ⁊ poſito ꝙ regnum eccl̓ie aliquod dominium tꝑale a romano imꝑio ſuſcepiſſet ex hocnō ſuſcipit eccl̓ia aliqd̓ augmētum eēntiale in ſua ptāte.ſꝫ potius quoddam adiacens ⁊ accidentale. qd̓ pōt abeſſe ⁊ abeſſe p̄ter ſubiecti corruptōꝫ. Ita em̄ erat verꝰ monarcha in regno eccl̓e Cletus vel Elemens qͥ nullam habebat ptātem ſaltem in executiōe. ſicut Silueſter vel eiꝰſucceſſotes qͥ patrimonium eccl̓ie tꝑale integre poſſederunt. In hoc aūt qd̓ dr̄ ab hebreis de xp̄o ꝙ locutus eſt ꝯͣdeum inqͣꝫtum docuit pluralitatē in diuinis. ſimiliter ⁊ diuinitatem in ſeipſo ⁊ etiam quod locutus eſt ꝯͣ legem inquantum docuit multa ꝯͣ phariſaicam doctrinam p̄ſupponunt falſum ⁊ erroneum ſequendo obſtinationem ſue

cecitatis circa cognitōeꝫ veri Chriſti. ſꝫ de hoc non eſthic diſcutiendum ſꝫ domino ꝯcedente forte in alio tractatu videbit̉.A eplica.N danielis circa viſionem ſtatue ca. ij. ⁊ quatuor beſtiaꝝ ca. vij. burg. ꝯmendat poſtil. expoſitionem. ⁊ addit vnius queſtionis determinationē ꝑ quam vult on̄dere regnum xp̄i ⁊ eccl̓ie eſſe qͥntum poſt quatuor hic ſignata. Et vnum de fundamentis illius determinationis eſt ꝙ ꝑ primum xp̄i aduentum ſtatua eſt cōminuta .i. ydolatria penitus deſtructa. qꝛ et ſi in quibuſdam mūdi ꝑtibus remanſerit modicum hoc ꝓ nihilo reputat̉ ẜm ph̓m. Sꝫ timeo ꝙ vbiburg. ꝓ fidei fauore diſputat. fidem ledat. nam iudeꝰſuppoſito dicto burg. principio pōt formare tale arguenetum ꝯͣ fidem ⁊ ꝓ ſuo errore. In aduentu meſſie dꝫceſſare ydolatria ſimpliciter vel ꝓ maxima ſui ꝑte. pͦhoc hodie nō videt̉ factum. igit̉ meſſias nōdum venitſꝫ eſt expectandus qͦ eſt formalis error iudeoꝝ. maiorhuius argumenti eſt burg. minor pꝫ. Nam hodie aſiaaphrica ⁊ pars europe ẜuiunt ydolis. imo ⁊ hi qͥ xp̄iani dicunt̉ ſine cultura ydoloꝝ nō ſunt in europa. namẜuiunt ventris ebrietati fornicationi ⁊ auaricie p̄ cūctis natōibus q̄ omnia ẜm apl̓m ad gphe. v. ⁊ Phil̓.iij. ydoloꝝ ſunt ſeruitutes cui ſententie ꝯcordat burg.circa ca. xiij. Zacharie. Quapropter ſecurius eſt cumpoſtiſ. ꝯſentire ꝙ in primo aduentu xp̄i ſtatua ydolatrie ſit ꝑcuſſa. in ſecundo aūt aduentu ſit totaliter cōminuenda. nec allegatum de ph̓o locum hꝫ de ꝯparatione modici ⁊ nihili. Quilibet em̄ intelligens viderepoterit ſi modica ſit terra infidelium ad ꝯꝑatōꝫ xp̄ianitatis. nec multum ꝯcludit iudeis ꝙ burg. in huiusqōnis diſputatōe interſerit hiſtorias ſilueſtri ⁊ ꝯſtantini. qꝛ ſicut canonē biblie ꝓ ſui erroris defenſione inmultis corrumpūt ⁊ falſificant. ita hiſtorias citra ⁊ exͣbibliam faciliter ꝯtemnunt.¶ Capi. viij.Nno. iij. Regni Balthaſar. Hic ponit̉. vij. viſio. ⁊ eſt ſecūda de ꝑtinentibus ad aduentumxp̄i ſecundum. ſicut in p̄cedenti viſione habitus eſt ꝓceſſus generalis vltime tribulatōis. ſic in iſtaexplicat̉ ꝯflictus p̄cedens vltimam tribulatōꝫ. Cauſa materialis huiꝰ viſionis ē pugna regni grecoꝝ ⁊ medoꝝ ſub ſimilitudine arietis ⁊ hirci. ⁊ pugna antiochiepiphanis inde orti ſb̓ ſimilitudine cornu modici. Finis huiꝰ viſionis eſt exponere principiū p̄cedentis viſionis. qꝛ ſequētes viſiones ſunt qͣſi expoſitōes ipſiꝰ.Unde in p̄cedente viſione dictū eſt circa finem illiꝰ ꝙDaniel fuit edoctus de illa viſione ab vno angeloꝝ aſſiſtentium verūtamen illud de quo fuit edoctus nō expreſſit totum in ca. p̄cedenti. ⁊ iō exp̄ſſit magis in ſequentibus cā. Finis enim eſt oſtendere magnitudinetribulationis tempore antichriſti ⁊ ſuoꝝ membroruꝫipſum p̄cedentium ⁊ robur ſanctoꝝ ꝯͣ eos ⁊ terminūlaboꝝ. Cauſa autem efficiēs eſt inſtinctus ſpirituſſancti factus Danieli ꝓpter aſſectum deuotiōis ⁊ conatuattentionis. Cauſa formalis in diuiſione ꝯſiſtit. Notandū ad euidentiam ſeq̄ntis lr̄e ꝙ in ſacra ſcripturaaliqn̄ eſt duplex ſententia litteralis. quia ea que ſunt facta in veteri teſtamēto ſunt figure eoꝝ que fiunt in nouo. dicente apoſtolo. jͣ. ad Corin. x. Omnia in figuracontingebant illis. Et ideo quando in veteri teſtamēto predicit̉ aliqͥd eſſe impletum in aliqua ꝑſona veteris teſtamenti. veriꝰ tn̄ ⁊ ꝑfectius in aliqua noui teſtamenti. tunc eſt ibi duplex ſenſus literalis. vnus principalis. ⁊ alius principalior. de illo .ſ. in quo ꝑfectiꝰ implet̉ verbum predictum. verbi gr̄a. j. Paral̓. xxij. dicit