Liber

ᵇnabuchodonoſor: vidit nabuchodonoſor ſomniūᶜ ⁊ cōterritꝰ ē ſpūs eiꝰᵈ ⁊ ſomniūeiꝰ fugit ab eoᵉ Precepit ātrex vt ꝯuocarent̉ harioli:ᶠ ⁊magiᵐ ⁊ malefici ⁊ chaldei:ʰvt indicarēt regi ſōnia ſuaQui cum veniſſent ſteter̄t

corā regeᵏ ⁊ dixit ad eos rexUidi ſomniū ⁊ mēte cōfuſus ignoro qͥd viderim. Reſpōderuntqꝫ chaldei:ᵐ regiſyriace. Rex in ſempiternum viue.º Dic ſomniū ſeruis tuis: ⁊ interp̄tatōnē eiꝰindicabimꝰ.ª Et rn̄dēs rex

filius q̄ hr̄. jͣ. ſuꝑ pͥncipiū. v. c. Hoc etiā vr̄ ꝑ dictū Hieremie .xxvij. vbi ponit̉ verbū dn̄i loquētis ſic. Dedi regi babylonis terras iſtas: ſeqͥtur. Et ſeruient ei ⁊ filio eius ⁊ filio filij eius ⁊ nō ponunt̉ plures. Certū eſt aūt ẜm oēs ꝙeuilmaradach fuit filiꝰ nabuch̓. magni. et balthaſar eratfilius filij ſui .ſ. euilmaradach. ⁊ nō dr̄ꝙ fuerit ibi aliꝰ int̓medius qͥ vocatusfuerit nabuch̓. Hyſtoriographi tamēaliqͥ ponūt duos filios int̓ euilmaradach ⁊ balthaſar .ſ.reguſar. ⁊ labozardach: ſꝫ qꝛ auctoritas hieremie videt̉diſcordare ad annales hebreoꝝ poſſet dici. ꝙ iſti duoſunt idē in numero cū euilmaradach ⁊ balthaſar. quia vterqꝫ eoꝝ fuit binomius: ita ꝙ euilmaradachalio noīe dictus eſt reguſar⁊ balthaſar labozardach. Itē expoſitio illoꝝ qͥ dicunt ꝙiſte nabuch̓. de qͦ hic agit̉ fuit filiꝰ magni nabuch̓. ⁊ regnauit poſt mortē eiꝰ: includit contradictionē. qꝛ ẜm eos illaviſio q̄ ponit̉ ſeq̄nti ca. exponit̉ de magno nabuch̓. qͥ verſus eſt in amentiā ⁊ abiectꝰ ab hoībus. vij. annis. ⁊ ibi dr̄ꝙ daniel fuit familiaris ei ⁊ collega ⁊ famoſiſſimus in reſerando occulta ⁊ ſecreta diuina. In hoc aūt ca. dr̄ ꝙ perexpoſitionē huiꝰ ſomnij daniel fuit pͥmo cognitꝰ eſſe tanteſapīe. ⁊ a rege pͥmo ꝓmotus. ⁊ ſocij eius ad ſui petitōnēergo iſtud factū nō potuit eſſe poſt mortē magni nabu.⁊ ideo dicendū eſt ꝙ iſte nabuch̓. qͥ hic ſomniū vidit fuitmagnꝰ nabuc. ⁊ ꝙ dr̄ hic. In anno regni nabu. ſcd̓o nonaccipit̉ annꝰ ſcd̓s regni ſui ſimpl̓r qn̄ factus fuit rex chaldeoꝝ. ſꝫ accipit̉ ſcd̓s regni ſui poſtqꝫ factus ē monarcha:quia multa regna acqͥſiuit: ⁊ potiſſime poſt vnū annumſubiectionis egyptioꝝ. vnde ⁊ Ioſephus dicit de magnonabuch̓. x. libro. antiqͥtatis iudaice. poſt vnū annū egyptiace captiuitatis vidit nabuch̓. ſomniū. Hoc etiā appret ꝑ viſionē iſtā. vbi ſignificatus eſt ꝑ caput aureū. in qͦdeſignat̉ regnum eius primū inter qͣtuor regna maxima.hoc eſt igit̉ qd̓ dr̄ hic. In anno ſcd̓o regni .i. monarchie.b ¶ Nabuch̓. vidit ſomniū. ſpālis em̄ dei ꝓuidētia eſt circa principes magnos. inqͣꝫtū ab eis dependet reſpublica⁊ ꝓpter hoc aliqͣ oſtendunt̉ eis magis qͣꝫ alijs qͥbuſcunqꝫſicut pharaoni fames futura ⁊ abundātia. fuit tn̄ eius viſio expoſita ꝑ Ioſeph. ſicut viſio nabuch̓. ꝑ danielem.c ¶ Et conterritꝰ eſt ſpūs eius. ex inſolita viſione.d ¶ Et ſomniū fugit ab eo. obliuio em̄ cauſat̉ ex motionehumoꝝ. ꝓpter hoc em̄ pueri ⁊ ml̓tū ſenes ſunt immemores ẜm pp̄m in libro de memoria ⁊ remi. terror aūt facitmagnā humoꝝ cōmotionē. ⁊ ideo cauſauit ſomnij obliuionē. Hoc etiā factū eſt ex diuina ordinatione. vt occaſione huiꝰ obliuionis vocaret̉ daniel ad dei gloriā et ppl̓iiſraelitici reuelationē ꝑ ipſius danielis ſublimationē. ſicut patebit. jͣ. eodē ca. e ¶ Precepit aūt. Hec eſt ſcd̓aꝑs in qͣ deſcribit̉ inquiſitio viſi. ⁊ diuidit̉ in duas. qꝛ pͥmoconiectores vocant̉. ſcd̓o interrogant̉: ibi. Qui cum veniſſent. Circa primū aduertenduꝫ. ꝙ homines antiqͥtusmultū innitebant̉ augurijs ſomnioꝝ ſicut pꝫ de pharaone Gen̄. xl. ⁊ de miniſtris eius incarceratis cum Ioſeph.Gen. xl. ca. et infra de iſto rege. ca. iiij. ꝓpter qd̓ fuit ſolicitꝰde inq̄ſitione ſomnij ẜm ꝙ dr̄ hic. e ¶ Precepit autemrex vt cōuocarent̉ harioli. q̄ in hoſtijs de aīalibus immolatis diuināt. f ¶ Et magi. qͥ archanis incantationibꝰvtunt̉. vt hr̄ Exo. vij. g ¶ Et malefici. qͥ auertūt ſenſushūanos ꝑ aliqd̓ factū vel dictū circa eos. ⁊ ſic auerſis ſenſibus aliqͣ occulta eis reuelāt̉ a demonibꝰ: ſicut de illis qͥdormiebāt in ſardos īſula. vt dicit expoſitor thomas ſuꝑqͣrtū phyſicoꝝ. c. de tꝑe. chaldei aūt ꝑ ꝯſideratōnē aſtro-

rum diuinant̓. vn̄ tꝑe ezechie rex babylonis que eſt inchaldea miſit lr̄as ⁊ munera Ezechie ad inqͥrendū deilla ſolis retroceſſione q̄ facta eſt tꝑe ſuo. vt habet̉: iiij.Regū. xx. ca. h ¶ Ut indicarent regi ſomnia ſua. perartes ſuas p̄dictas. ſꝫ querit̉ hic qͣre nō fuit vocatꝰ daniel ⁊ ſocij eiusqꝛ sͣ. dictū eſt: ꝙerant ſapientiores hariol̓ ⁊ magis Dicendumꝙ hoc fuit ex inuidia qꝛ cū eētiudei dolebantbabylonij ꝙ magis app̄ciarent̉a rege. Sil̓it̓ excupiditate. qꝛ ꝑexpoſitionē credebāt dona ⁊ honorē cōſeqͥ ſicutpatet ex regꝭ ꝓmiſſione ad eos facta. ſi ſomniū ⁊ eius interp̄tationeꝫpoſſent dicere. ⁊ lꝫ fuiſſent inuēti ſapiētiores harioliset magis in verbis ſapiētie ⁊ intellectꝰ. qn̄ ꝓbati ſunta rege. vt dictū eſt. c. j. tn̄ nō erat adhuc Daniel cognitus qͣꝫtū ad donū ꝓphetie ⁊ intelligentiā viſionū. de qͦerat hic quęſtio. ⁊ iō alij qͥ iam erāt famoſi in arte diuinandi erāt magis vocati. i ¶ Qui cū veniſſent. Hicconiectores de ſomnio interrogant̉. ⁊ ponitur hic triplex interrogatio. Prima eſt cū ſimplici denūciationeſcd̓a cum forti cōminatione ⁊ p̄mij ꝓmiſſione: ibi. Etrn̄dēs rex dixit chaldeis. tercia cū ficti impoſitione etſuſpitione: ibi. Reſpondit rex ⁊ ait. Et cuilibet interrogationi addit̉ ſua reſponſio. Igitur primo dicit̉ ſic.i ¶ Qui cū veniſſent ſteterūt coram rege. quaſi paratiad reſpondendū. k ¶ Et dixit ad eos rex. Uidi ſomnium ⁊ mente confuſus ignoro qͥd viderim. Ex terrore em̄ inſolite viſionis fantaſmata ſunt facta confuſa:⁊ ſic nō remanſit memoria viſionis diſtincta q̄ fit perhoc ꝙ imagines diſtincte remanēt in memoria. recordabatur tamē in confuſo. ſicut aliqn̄ contingit etiā inactibus humanis. ꝙ aliquis recolit in ꝯmuni ſe comediſſe optima cibaria in aliquo feſto vel vidiſſe pulcraſpectacula. et tamen neſcit determinate dicere.l ¶ Reſponderūt chaldei. Iſti erant principales interconiectores. quia diuinatio eoꝝ erat aliquo modo perviā rationis .ſ. per conſiderationē aſtroꝝ. alioꝝ auteꝫdiuinatio erat per viā ſuꝑſtitionis vt viſum eſt. ⁊ ideoiſti principaliter inter omnes reſponderunt.m ¶ Regi ſyriace. hoc addit̉ quia ab iſto loco ehaldaice vel ſyriace qd̓ eſt idē idioma qͣꝫtū ad literatos. licetvulgare aliquo modo diſcordet. liber iſte ſcriptꝰ ē vſqꝫad octauū capitulū chaldaice. hebraicis tamen litterisque nō diſtinguūtur a chaldeis in ſono. ſꝫ tm̄ in charactere vt dicit Hieronymꝰ in ꝓlogo ſuꝑ libros Regumn ¶ Rex in ſempiternū viue. hoc dicunt ad captandūeius beniuolentiā. ⁊ qꝛ credebant hoīes ꝟtuoſos poſtvitā iſtā tranſferri ad vitā deoꝝ eternā. vt habetur. ij.Mach̓. xj. vbi dr̄. Patre noſtro inter deos trāſlato. etſunt verba antiochi adoleſcētis loquētis de antiochopatre ſuo mortuo. o ¶ Dic ſomnium ſeruis tuis ⁊c̄.Rationabiliter reſpondet. quia ꝑ artem nō poteſt aliter ſomniū interp̄tari. Dicit em̄ ph̓us libro de ſomnoet vigi. Ille eſt artificioſus iudex ſomnioꝝ. qui ſimilitudines viſas ꝑpendere ſcit. ⁊ partes adinuicem comparare: ⁊ etiā ꝑ comparationē et diſpoſitionem celi. ⁊paſſiones ⁊ ſolicitudines ſomniantis. ⁊ mores eius etcomplexionē. omnia em̄ ibi attendēda ſunt vt ibidemdicit Albertus magnus. Talis autē interp̄tatio ſomnij ſupponit ſomniū p̄ſcitum.a ¶ Et rn̄des rex. Hic ponit̉ ſecunda interrogatio cūadiunctione pene ⁊ p̄mij. et hoc eſt quod dicitur hic.