Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Danielis

Cōpletis itaqꝫ diebꝰᵇ poſtqͦs dixerat rex. vt introducerent̉ introduxit eos p̄poſitꝰ eunuchoꝝ in ꝯſpectu nabuchodonoſorᶜ Cūqꝫ eis locutꝰ fuiſſꝫ rexᵈ ſunt inuēti tales de vniu̓ſis vt danielananias: miſael et azarias.Et ſteterūt in ꝯſpectu regꝭ:

ᵉ⁊ v̓bū ſapīeᶠ intellectꝰ qd̓ ſciſcitatꝰ ē ab eis rex inuenit ī eis decuplūᵇ ſuꝑ cunctos hariolos magos:erāt in vniuerſo regno eiusFuit autē danielᵐ vſqꝫ adannū primū cyri regis.Capitulū. ij. N āno ſecūdo regni

Ad hoc etiā inducit̉ illud. iiij. Regū. iij. de heliſeo. qui potuit dare rn̄ſum regi niſi pͥus vocato pſalte. Et caneret pſaltes. factꝰ eſt ſpūs dn̄i ſuꝑ ⁊c̄. qꝛ melodiā diuine laudis quā pſaltes canebat excitata eſtmens heliſei ad deuotionē ſic mens eiꝰ fuit diſpoſitaad recipienduꝫdiuinā illuſtrationē. Conſiderandū tn̄ lꝫ lumen ꝓpheticum ſit hītus ẜmiſtā opinionē eſttn̄ gr̄agratiſdata. ſicut eſt gr̄amiraculoꝝ decertū eſt dicit aliqͥd manēsin ip̄o hoīe ſꝫ diuinā aſſiſtentiāad agēda miracula ad preceshominis a taligr̄a aliqͦs dr̄ ꝓpheta. hoc pꝫ ſolutio ad argumētaſunt alia opinione. Siqͥs autē vult tenere aliā opinione pōt defacili ſoluere iſtas aucͣtes inductas. quiduo ibi reqͥrunt̉ in cognitōe actuali .ſ. lumē intellectꝰagētis ſpēs rei cognoſcibilis. ſicut pꝫ in cognitionenaturali intellectꝰ in requirit̉ lumē intellectꝰ agētis ſpēs abſtracta a fantaſmatibꝰ. Pōt igit̉ dici lumēꝓpheticū eſt aliqͥd ꝑmanēs modū habitus: datū tn̄a deo. Ad hoc tn̄ ꝓpheta hoc lumē actualit̓ aliqͥdſuꝑnaturale cognoſcat. reqͥrit̉ ip̄o ſpēi acceptio peraliquā viſionē imnaginariā in ſe vel in alio vel etiā aliqͦalio. ſicut ē in cognitōne ꝓphetica ſine tali viſioneimaginaria. qꝛ tūc talis ſpēs intelligibilis fit immediate a deo in intellectu ꝓph̓e. qͣꝫtū ad hoc dicit Grego.rius ſpūs ꝓphetie aliqn̄ deeſt ꝓphetis. quia ſemꝑhn̄t talē ſpēm ſꝫ oportet de nouo fiat ī ꝓphetāte actu hoc pꝫ illud de heliſco. a Cōpletis. Hic on̄dit̉ſapīa collata Danieli. ſocijs eiꝰ qͣꝫtū ad experimētū: eloquētiā dr̄. Cōpletis itaqꝫ diebꝰ .ſ. triū annorū.b Poſt qͦs dixerat rex vt introducerētur in ꝯſpectuſuo .ſ. vt ibi ꝓbarent̉. vnde ſeqͥtur. c Cunqꝫ eis locutus fuiſſet rex tēptando in diuerſis queſtionibꝰ ſapientiā eoꝝ. d Non ſunt inuenti tales de vniuerſis pueris .ſ. q. qui edocti fuerant eis. ſeqͥtur. eEt omne verbū ſapientie .i. reſpectu diuinoꝝ. f Etintellectꝰ. reſpectu humanoꝝ. vel aliter. Intellectusdicit̉ qͣꝫtū ad app̄henſionē bonā. Sapientie. qͣꝫtuꝫ adiudiciū certum. g Qd̓ ſciſcitatus ē rex ab eis inuenit in eis decuplum. Hic accipit̉ numerus determina.tus indeterminato .i. multo plus. h Suꝑ cunctos hariolos. Iſti ſunt vaticinant̉ de occultis ſacrificia ī aris idoloꝝ immolata. i Et magos. Iſtiſunt aſtrologi. qui conſtellationes iudicant de futuris occultis. vnde illi qui viſa ſtella venerūt adorare xp̄m. dicti ſunt magi. vt habetur Mathei. ij. kQui erant in vniuerſo regno eius. qꝛ tales artes diuinandi tunc vigebant in chaldea. l FFuit aūt. Heeſt vltima pars in qua ponunt̉ quedā cōſequentia adſapientiā collatā danieli. que ſunt honor. gloria ip̄iꝰOanielis in regno chaldeorum perſarum. Unde dicitur Sapientie. viij. Propter hanc .i. ſapientiā habebo claritatē ad turbas. honorē apud ſeniores. Iuuenis acutus inueniar in iudicio in conſpectu potentium admirabilis ero: facies principū mirabūt̉ me.Hec aūt oīa fuerūt in daniele ꝓpter ſapiētiā a deo ſibicollatā. hoc eſt qd̓ dr̄ hic. l Fuit autē Daniel. inhonore .ſ. gloria in chaldea media. perſide vt patebit ex libri proſecutione a tempore nabuchodonoſormagni vſqꝫ ad tempus cyri qui deſtruxit regnum chaldeorum: propter hoc ſequitur. m Uſqꝫ ad annum

Capl̓m. ij.Nanno ſcd̓o. Hic ponit̉ ſcd̓a ꝑs pͥncipalis huiꝰlibri in intendit actor on̄dere potētia regni xp̄i cōparationē ad regnū mūdi vel dyaboli. hoc decē viſiones hic ꝯn̄r poſitas. et diuidit̉ in duas ꝑtes.qꝛ pͥmo ponūt̉ qͥnqꝫ viſiones ad pͥmū aduētū xp̄i ꝑtinētes pͥncipal̓r. ſcd̓o qͥnqꝫ ꝑtinētes ad ſcd̓m aduētū xp̄i. lꝫ in iſtis qͣꝫ ī illis fiat aliqn̄ mētio de vtroqꝫ: ſcd̓a incipitca. vij. anno pͥmo Balthaſar. pͥma diuidit̉ in qͥnqꝫ ꝑtesẜm qͥnqꝫ viſiones. pͥma viſio ē de lapide abſciſo ſine manibus ſtatuā grandē ꝯterente: in figurata eſt xp̄i cōceptio dyabolū ꝯterentis. ſcd̓a de angelo filio dei aſſimilato in fornacē deſcēdēte. in figurata eſt natiuitas xp̄i innr̄am penalitatē deſcēdētis. t̓cia de vigili ſctō clamantep̄ciſionē arboris. in figurata ē p̄dicatio xp̄i vicia reſcindentꝭ. qͣrta de manu ſcribētis in ꝑiete terminationē regnibalthaſar. in figurata ē paſſio xp̄i regnū dyaboli exterminantis. cyrographū decreti cruci affigentis. q̄nta deincluſione danielis in lacū liberatōe eius angelū. infigurata ē reſurrectio xp̄i infernū ſpoliātis. Partes patent in qͦnqꝫ capitul̓ o ordinē ſequētibus. Circa pͥmū aduertendū cauſa effectiua pͥncipalis huius viſionis eſtſpūſſanctꝰ: impetratiua ē orō daniel̓ ſocioꝝ eiꝰ. finalis ē vt dei potētia panderet̉. daniel exaltaret̉. rexſuꝑbꝰ humiliaret̉. aūt maͣlis ē ꝯtinētia huiꝰ viſionis:on̄dit diſcurſum mūdi qͣtuor regna pͥncipalia ſibi ſuccedentia. vſqꝫ ad tp̄s xp̄i oīa regna terrena ſibi ſubiugātis:cauſa aūt formal̓ eſt diuiſio huiꝰ ca. Notādū in qͣlibetviſione ponūt̉ he qͣtuor cauſe vt poſite ſunt in iſta. qꝛ q̄libet viſio eſt qͣſi qͥdā ſpālis tractatꝰ. circa cām formalēhuiꝰ ca. on̄dit̉ pͥmo reuelatio ſomnij. ſcd̓o inqͥſitio viſi: ibiPrecepit rex. Tercio reſeratio myſterij: ibi. Tunc Daniel. qͣrto magnificatio dei: ibi. Tunc rex nabuch̓. Circaprimū cōſiderandū qͥs fuit iſte nabuch̓. qꝛ em̄ dr̄ hic. Alianno ſcd̓o regni nabuch̓. dicūt aliqͥ fuit nabuch̓. iunior filius magni nabuch̓. regnauit ante fratrē ſuūeuimeradach immediate poſt patrē. hoc ex ordinatōepatris ꝓpte. maliciā euilmeradach erat pͥmogenitus.Magnus em̄ nabuch̓. regnauerat .vij. ānos integreqn̄ daniel de iudea in babylone fuit ductus: iteꝝ tresannos fuit daniel nutritꝰ edoctꝰ anteqͣꝫ ei p̄ſentaret̉. vtviſum eſt capitulo p̄cedenti. Cum ergo in hoc capitulodicat̉ daniel vt alijs ſapientior expoſuit ſomniū nabuchodonoſor. et cum dicat̉ hoc ſomniū vidit ſecundoanno regni ſui. ideo concludunt non poteſt intelligi demagno nabuch̓. ꝓpter quod dicunt aliū fuiſſe nabucho.filiū p̄dicti. qui nabucho. ſcd̓s regnauit poſt patrē. ſcd̓oāno regni eius facta ſunt iſta que hic narrant̉. Sed hebrei beroſus hyſtoriographus caldeoꝝ qͥbus magꝭ credendū eſt: dicūt euilmeradach immediate regnaſſe poſtpatrē hoc eſt qd̓ dicit quedā gloſa que ſic incipit. Non

primū cyri regis. Ex hoc patet defectus illoꝝ exponūt̉literā iſtā de tꝑe vite danielis ſic exponentes. l Fuitautē daniel vſqꝫ ad annū pͥmum cyri .i. tantū vixit nonplus. quia decima viſio danielis facta eſt ſibi tercio annocyri. vt hr̄.. x. ca. Ex quo pꝫ terminꝰ vite danielis nonpōt accipi pͥmo anno cyri. exponevt prius.