Danielis

Incipit Daniel ꝓpheta.¶ Capitulū pͥmū.Nno t̓cioregni Ioacim regisiuda venitnabuchodoInoſor rex babylonis irl̓m ⁊ obſedit eā ettͣdidit dn̄s in manu eiꝰ Ioacim regē iude ⁊ ꝑtē vaſorūdomꝰ dei. ⁊ aſportauit ea int̓rā ſennaar ī domū dei ſui. ⁊vaſa intulit ī domū theſauri dei ſui. Et ait rexᵉ aphaneꝫ p̄poſito eunuchoꝝ: ᵈ vt

introducēt de filijs iſrl̓ ⁊ deſemine regioᵉ ⁊ tyrānoꝝᶠ pueros: in qͥbꝰ nulla eſſꝫ macula:ᵍ decoros forma: ⁊ eruditos am̄i ſapīa: cautos ſcīa:⁊ doctos diſciplina:ⁱ et quipoſſent ſtareᵐ in palatio regisⁿ vt doceret eos lr̄as ⁊ linguam chaldeoꝝ. Et cōſtituit eis rex annonā ꝑ ſingulos dies de cibis ſuis ⁊ vinovnde bibebat ipſe: vt enutriti tribꝰ annis poſtea ſtarēt in ꝯſpectu regꝭ. Fuerūtgͦ int̓ eosq de filijs iude daniel ananias miſael ⁊ azarias

inde mutato noīe ipſiꝰ qͥ pͥus eliachim vocabat̉ vt pꝫiiij. Reg. xxiij. ⁊ regnauit iſte. xj. annis. Cui ſucceſſit filius e Ioachin ꝑ n ſcpͥtus in fine. et vterqꝫ captꝰ eſt anabuch̓. rege babylonis et eodē āno vt videbit̉ ꝓpterqd̓ dubiū eſt de qͦ ſcpͥtura hic loqͣtur. ſꝫ pꝫ ſolutio in hebreo: qꝛ pͥmꝰ ſcribitur per coph ⁊mem qͥbꝰ in latino rn̄dēt c. ⁊ m.ſcd̓s ſcribit̉ ꝑercaph ⁊ nun. qͥbꝰin latino rn̄dētch. ⁊ n. iſte autēIoacim de qͦ loqͦtur hic danielſcribit̉ in hebreoꝑ cōphet mem.et apud nos dꝫſcribi per c. ⁊ m.Ex qͦ ptꝫ ꝙ iſteIoacim fuit fiſius ioſie. ſcd̓o hͦptꝫ. qꝛ ſcd̓s ioachinqui fuit nepos ioſie regna.uit ſolum ꝑ tresmēſes. vt hr̄. iiijRegū. xxiiij. deiſto aūt Ioacimdicit̉ hic.a ¶ Anno tercio Ioacim ⁊cͣ. ſꝫ iſtud dictū habet̉ rēpugnare p̄dictis. qꝛ p̄dictū eſt ꝙ Ioacim filius Ioſie regnauit. xj. annis. hic aūt captus dr̄: tercio anno regniſui. Ad quod dicendū ꝙ nō accipitur hic terciꝰ annusregni Ioacim abſolutē: ſꝫ ab illo tꝑe quo ceperat eſſetributarius regis babylonis. et iſte fuit. xj. annꝰ regniſui. Ad terciū dicēdū ꝙ cauſa huiꝰ belli habuit initiū atꝑe Ezechie regis iuda qn̄ on̄dit oīa ſecreta domꝰ ſuenuncijs regis babylonis. ⁊ tūc p̄dixit ei Eſaias. vt hiEſaie. xxxix. Ecce dies veniēt in qͥbus theſauri domustue portabunt̉ in babylonē. ⁊ de filijs tuis erūt eunuchi in aula regis babylonis qd̓ tꝑe Ioacim filij Ioſieimpletū eſt. Rex em̄ egypti ꝯſtituerat eū regē amotofratre eiꝰ Ioachaꝫ vt viſum ē. ⁊ iō fauebat regi egyptꝯͣ nabuch̓. regē babylonis qͥ habebat bellū cōtra regēegypti: ꝓpter qd̓ rex babylonis venit cōtra Ioacim ⁊fecit eū tributariū ⁊ ſibi iurauit contra regem egypti.Iſte tamē ioacim tercio anno poſt rebellas a rege babylonis captus eſt vt dictū eſt ⁊ vaſa dei deportata etpueri de ſemine regio ſunt ducti in babylonē. ⁊ interfectus eſt iſte ioacim. Et proiectuꝫ eſt cadauer eiꝰ extramuros hieruſalem. et impletū eſt quod de eo dixeratHieremias. xxij. Sepultura aſini ſepeliet̉. ⁊ conſtitutus eſt filiꝰ eius Ioachin ꝑ n. ſcriptus rex iude ꝑ regēbabylonis. qͥ poſt tres mēſes miſſo exercitu contra eūtradidit ſe cū matre ⁊ multis alijs conſilio hieremie. ⁊hoc ꝓprie dicitur tranſmigratio babylonis. et iſte ductus eſt in babyioneꝫ incarceratus. xxxvij. annis vſqꝫad regnū euilmeradach qͥ eum amouit de carcere ⁊ recit ſibi cōmenſalem. vt dr̄. iiij. Regū vltimo. ſic igit̉ vꝫterciū .ſ. cauſa belli regis nabuch̓. ꝯͣ Ioacim rege iudeſꝫ hec cauſa accipit̉ ex ꝑte regis debellantis eū. Cauſaaūt ex parte dei fuit. qꝛ reges iuda ⁊ populus erāt peſſimi ⁊ idolatrie dediti. vt habet̉. iiij. Regū. ⁊. ij. Paral̓.xvj. ibi. Propter quod dn̄s permittebat eos talia facere. Unde rex egypti ⁊ rex babylonis mouerunt bellum contra eos ſucceſſiue. b ¶ Et ait rex. Hic ponitur ſecundū diſponens danielem ad diuinā ſapientiāſcilicet nobilitas ortus. quia ẜm ꝙ dicit Boetius ſecūda de cōſolatione. Nobilitas generis eſt qͥdā laus ꝓueniens homini de ꝓbitate parentum. Et ideo vt ipſe

dicit ibidē. In nobilitate generis hoc bonū eſt. Ꝙ ꝑ ip̄amquedā neceſſitas ip̄is nobilibꝰ imponuit̉ ne a maioꝝ ſuoꝝꝓbitate degenerēt. hoīes aūt bene morigerati ſunt diſpoſiti ad ſapīam. ſedatis paſſionibꝰ fit aīa ſciens ⁊ prudēs.vt dr̄. vij. phy. ꝓpt̓ qd̓ hic introducit̉ nobilitas danielisqͥ nobilis exiſtensgenere nobilior fuit moribꝰ. ⁊ id̓o dr̄hic int̓ nobiles poſitus edoctꝰ et nutritꝰ. et noīe regiodecoratꝰ. qꝛ impoſitū ē ei nomē balthaſar qd̓ eſt regiūvt patebit. jͣ. v. ca.hoc eſt igitur quoddicitur pic.

b ¶ Et ait rex .i. nabuchodonoſor.c ¶ Apha. p̄poſito eunuchoꝝ .i. mgr̄o ſeruientiū in domoregis. antiquitus em̄ illi qui in domo regia ſeruiebant adinteriora domꝰ: caſtrabant̉ ꝓpter ſecuritatē a mulieribꝰvt dicūt aliqͥ. Alij ꝟo dicūt ꝙ dicebant̉ eunuchi ꝓpt̓ caſtitatē et morū honeſtatē. qd̓ verius videt̉. hoīes em̄ inhoneſti nō ꝑmittebant̉ ſeruire in domibꝰ regū. et inde eſtꝙ ſeruitores generalit̓ dicti ſunt poſtea eunuchi. vnde ⁊in actibꝰ apl̓oꝝ. viij. ca. vocat̉ eunuchꝰ ille vir qͥ erat ſuꝑgazas regine ethiopū. ſeqͥtur. d ¶ Ut intro. de fi. iſrl̓. etde ſemine regio. Et ꝓ id eſt. qꝛ volebat hr̄e in aula ſua aliqͥs de ſemine dd̓. e ¶ Et tyrānoꝝ .i. nobiliū qͥ virtute armoꝝ erāt magnificati. hoc faciebat nabuch̓. ad magnificentiā ſuā ⁊ memoriā ſue victorie ꝙ tales nobiles captiuauerat. ſeqͥt̉. f ¶ Pueros in qͦ. nulla eſſꝫ macula .i. defectus mēbroꝝ. vn̄ ⁊ in lege dr̄ aīal ſine macula ⁊ īmolaticiū qd̓ nō ē cecū aut claudū ⁊ hmōi. nō ꝓpt̓ pulcritudinēpellis. ⁊ ex hͦ pꝫ ꝙ daniel ⁊ eiꝰ ſocij nō dicūt̉ hic eunuchiqꝛ fuiſſent caſtrati ꝑ abſciſionē mēbroꝝ genitaliū. vt arbitrant̉ aliqͥ iudei. qꝛ non fuiſſent ſine defectu mēbroꝝ necpulcri aſpectꝰ. qꝛ talit̓ caſtrati ſt̄ cōiter male gratioſi etiāin facie. g¶ Decoros forma. ꝓpt̓ pulcritudinē coloris⁊ aſpectꝰ. vn̄ in hebreo dr̄. Bone viſionis. h ¶ Et eru.oī ſapīa. qͣꝫtū ad ph̓iam naͣlem. i ¶ Cautos ſcīa. qͣꝫtū adſcīam rōnalē cuiuſmodi eſt grāmatica. logica. rhetorica.k ¶ Hoctos diſciplina. qͣꝫtū ad ph̓iam moralē ſeu qͣꝫtumad diſciplinā moꝝ. l ¶ Et qͥ poſ. ſta .i. miniſtrare. mIn palatio regꝭ. hoc dicit qͣꝫtū ad robur corporꝭ ⁊ agilitate mēbroꝝ. n ¶ Ut doceret eos lr̄as ⁊ linguā chaldeoꝝvolebat em̄ nabuci. hr̄e in palatio ſuo aliquos de qͣlibetlingua. q̄ cū lingua materna ſcirēt linguam chaldaicā. vtpoſſent ſibi interp̄tari ⁊ legē lr̄as oīm gentiū. Patet etiāex hoc ꝙ philo iudeꝰ deceptꝰ fuit crędes eandē linguā eēchaldaica ⁊ hebraicā. qd̓ credebat̉ ex hoc ꝙ abraam fuitoriundꝰ de chaldea qd̓ nō valet. qꝛ nō eſt incōueniēs īmomultū ꝓbabile abraa plures linguas ſciuiſſe. ſeqͥtur. ¶oEt cōſtituit eis rex annonā ⁊cͣ. vt ex bona nutritōe eſſent̉magis gratioſi ⁊ apti in corpore ⁊ in mēte. qꝛ bona diſpoſitio corporꝭ bene facit ad bonā diſpoſitionē mētis qͣꝫtūeſt de ſe. ⁊ maxime qn̄ cū hoc eſt bona diſciplina. ſicut fuitin iſtis iuuenibꝰ. vt pꝫ in litera. p ¶ Fuerūt ergo intereos .i. inter iuuenes electos de diuerſis nationibꝰ.