Liber

muro dr̄ Eſaie. xxvj. Urbs fortitudinis noſtre ſyon. ſalnator ponēt̉ in ea murus ⁊cͣ. ꝑ murū ꝟo mediū intelligit̉cuſtodia ſeu protectio angelica. que includit̉ ſub diuinavn̄ dicitur psͣ. cxxiiij. Montes in circuitu eius .i. angeli.vt dicit gloſa Auguſtini. qͥ ſunt in circuitu eccleſie ꝑ modum muri. per murū autē interiorē qui eſt minoris ambitus intelligitur ꝓtectio ſeu cuſtodia humana ꝑ prelatos eccleſie ⁊ eoꝝ miniſtros. que minores efficatie eſt qͣꝫangelica. De hoc autē muro ꝯtra malos p̄latos diciturEzechielis. xiij. Non oppoſuiſtis vos murū ꝓ domo domini. Intra muros iſtos eſt ingreſſus ex tribus partibꝰꝑ quas intelliguntur tres partes terre habitabilis .ſ. aſiaaphrica: ⁊ europa: ex qͥbus ingreſſi ſunt eccleſiaꝫ multi ꝑſuſceptionē fidei ⁊ ſacramentoꝝ. ⁊ ingrediunt̉ de p̄ſenti.et egredientur de futuro. De iſtis ꝟo tribus terre partibꝰdicitur HHieremie. xxvij. Terra terra terra: audi ſermonem domini. de quibus tribus terre partibus plures audierunt ſermone apoſtolorū aliorumqꝫ xp̄i diſcipuloruꝫcum effectu credēdi. Ex qualibet autē parte triū ꝑtiumdictarum ſunt tres porte in tribus muris ex oppoſito ſereſpicientes: per quas ſignātur tres gradus vel ſtatus venientium ad fidem .ſ. incipientiū. qui deſignantur ꝑ portam exteriorē: ſiue primā ꝓficientiū. qui ſignificant̉ permediam vel ſecundā. Perfectorum. qui deſignant̉ ꝑ terciam vel interiorē. De portis iſtis dicitur pſalmo. lxxxvj.Diligit dn̄s portas ſyon ſuꝑ omnia tabernacula IacobPer tabernacula Iacob intelligitur ſtatus vel gradusfidelium tempore legis moſaice. per portas ſyon ſtatusvel gradus fideliū tempore legis euangelice. que diciturlex amoris. lex autē vetus. lex timoris. ꝓpter quod portſyon bene dicuntur p̄dilecte. In portis autē exterioribꝰnō ſunt edificia magna. ſed quedā domuncule ſuper easedificate. vt ſupra dictum eſt. per quod deſignatur ꝙ ſtatus incipientium eſt adhuc notabiliter imperfectus. Inportis autē medijs ⁊ interioribus ſunt edificia pulcra addeſignandū ꝙ proficientes ⁊ perfecti habēt maiorē perfectionem. perfecti iam actu. ꝓficientes in potētia actuiꝓpinqua. ad quod deſignandū ad portas medias ē aſcenſus per ſeptē gradus tm̄. ad interiores ꝟo ſeu tercias eſtaſcenſus per octo gradus. Habet autē quelibet ſex portarum veſtibulum: porticum: duas frontes. ⁊ ſex thalamos. Per veſtibulum p̄cedens porticum: intelligit̉ gratia p̄ueniens. de qua dicit̉ pſalmo quinqͣgeſimooctauo.Miſericordia eius p̄ueniet me. Miſcd̓ia nanqꝫ dei ⁊ eiꝰgratia ſunt idem. per porticum ꝟo grata ſubſequens dequa dicitur pſalmo. xxij. Miſericordia eius ſubſequeturme. vel aliter poteſt dici ꝙ per veſtibulum et porticumdeſignatur voluntas bona. ⁊ operatio ſancta. de qͥbus dicit Auguſtinus ſuꝑ Iohanne. Precedet velle ſequeret̉perficere. Per duasᶠrontes que ſunt ad decorē ⁊ fortitudiuem portarum. ꝓpter quod facte ſunt ad modū duaꝝturrellaꝝ. ex vtraqꝫ parte cuiuſlibet porte: deſignat̉ patientia in aduerſis. que ſtabilit hominē: ne per impatientiam frangatur. ⁊ modeſtia in proſperis que tenet hominem ne per ſuperbiam eleuetur. De iſtis duabꝰ turrellisdicitur pſalmo. cxxj. Fiat pax in virtute tua ⁊ abundantia in turribus tuis. nam ꝑ patientiā in aduerſis: ⁊ ꝑ modeſtiam in proſperis. acquiritur ⁊ conſeruat̉ abundātiaomnium diuinoꝝ beneficioruꝫ in nobis. Per thalamosautē in quibus homines dormiunt ⁊ quieſcunt. intelligitur pax. vn̄ in pſalmo tercio. In pace inidipſum dormiāet requieſcam. Eſt autē duplex pax .ſ. interna. ⁊ fraternaideo dicuntur thalami eſſe hinc et inde ex vtraqꝫ parteporte. ⁊ tres ex vna parte. quia pacem internam tria faciunt. Primū eſt ſcientia munda Eccleſiaſtici. xliiij. Homines diuites in virtute pulcritudinis ſtudium habetespacificantes in domibus ſuis .i. in conſcientijs proprijs.Secundū eſt amicitia diuina. Auguſtinus libro cōfeſſionum. Inquietū eſt domine cor meū donec requieſcat iute. ⁊ pſalmo. cviij. Dax multa diligentibus legem tuam.que eſt lex diuini amoris. Terciū eſt ſufficiētia modeſtaper quam aliquis eſt contentus his que habet et ſic in ſe

pacificatus: de quo poteſt exponi quod dicit̉ Matheiquinto. Beati pacifici quoniam filij dei vocabuntur.tales enim filij dei quodam: nodo deo aſſimilātur: quinon indiget aliquo extra ſe. ſed eſt ſibi ſufficientiſſimꝰSimiliter ex altera ꝑte porte ſunt tres thalami. quiatria faciunt pacem fraternā. Primū eſt humilitas vera. que intantum pacifica eſt. ꝙ facit pacifice habitarecum ſuo contrario ⁊ hoc eſt ſpeciale in hac virtute. nācaſtus non habitat pacifice cum luxurioſo. nec iuſtuscum iniquo. ſed humilis habitat pacifice cuꝫ ſuperboquia ſicut ſuperbus vult dominari. ita vere humilisſubijci. et ſic vterqꝫ habet quod querit ⁊ per conſeq̄nsquieſcit. ideo dicitur pſalmo. cxix. Cum his qui oderunt pacem eram pacificus. id eſt cum ſuperbis de qͦbus dicitur Prouerbiorum decimotercio. Inter ſupbos ſemper iurgia ſunt. Secundum eſt equitas iuſtaſine qua nulla ſocietas poteſt eſſe pacifica. ſicut patetde ſocietate latronum qui ſunt aduerſarij iuſticie: niſienim inter ſe iuſte diuiderent ſpolia ſtatim inter eosorietur diſcordia. ideo dicitur Eſaie. xxxij. Erit opusiuſticie pax. Tercium eſt taciturnitas debita que tenetos clauſum ne ꝓrumpat in verba diſcordie ſeminatiua: vnde per oppoſitum dicitur Eccleſiaſti. xxviij. Suſurro et bilinguis maledictus. multos enim turbauitpacem habentes. De quolibet autem dictorum thalamorum poteſt dici quod ſcribitur Deuteronomij triceſimotercio. Amantiſſimus domini habitabit confidenter in eo quaſi in thalamo morabitur tota die. quienim deum vere diligit in dictis thalamis iugiter cōmoratur. poſt expoſitionē portarum ꝓcedendum eſtad expoſitionē gazophilaciorū. que ſupra deſcribunt̉eſſe circa pauimentum orientale. Et dicuntur eſſe triginta per que deſignat̉ impletio decem p̄ceptorum tēporibus tribus neceſſaria .ſ. tempore legis nature ⁊ tēpore legis moſaice. ⁊ tempore legis euangelice. Denarius autem numerus multiplicatus per ternariū conſurgit in triceſimū. Et bene dicuntur gazophilacia agaza ⁊ phylaxe quod eſt ſeruare. nam ꝑ impletionemdecem p̄ceptorum conſeruantur diuitie virtutū. Poſtexpoſitionē gazophilaciorum ſequitur expoſitio menſarum. que ſupradicte ſunt octo. per quas deſignāturquatuor partes veteris teſtamenti ⁊ quatuor noui: dequibus tanqͣꝫ de mēſis ſpiritualibus reficitur totus populus xp̄ianus ẜm ꝙ dicitur Deute. viij. ca. Non inſolo pane viuit homo. ſed in omni verbo quod egredietur de ore dei. Ꝙ autem vetus teſtamentū in quatuor partes diuidatur: dixi plenius in principio Beneſis. Diuiditur enim in libros legales: hyſtoriales: prophetales. ⁊ ſapientiales. Et conſimiliter diuiditur nouum teſtamentum: nam libris legalibus correſpondent euangelia. hyſtorialibus actus apoſtolorum: ſapientialibus epiſtole pauli ⁊ epiſtole canonice: ꝓphetalibus autem Apocalypſis. De qualibet autē dictarum menſarū poteſt dici quod ſcribit̉ Prouerbioruꝫnono capitulo. Sapientia edificauit ſibi domum. excidit columnas ſeptē. immolauit victimas ſuas. miſcuitvinum. et ꝓpoſuit menſam ſuā. Scriptura nāqꝫ ſacraeſt menſa ſapientie. Poſt expoſitione menſarū. ſequitur expoſitio atrij interioris. in quo ẜm hebreos quatuor ponuntur .ſ. altare holocauſtorum. gazophilaciaſacerdotum hebdomadariorum et gazophilatia cantorum. ſimiliter hebdomadarioꝝ ⁊ tranſitus aquarūa latere altaris. Et quoniam edificatio eccleſie ſpūalisnon ſolum conſiſtit in moribus et̓ refectione de menſaſacre ſcripture. ſed etiam in ſacramentis. ideo per alt̓are holocauſtorum intelligitur euchariſtie ſacramentum in quo quotidie immolatur agnus qui tollit peccata mundi. Unde dicit Auguſtinus in libro ſentētiarum proſperi. Semel immolatus eſt chriſtꝰ in ſemetipſo. ⁊ tamen quotidie immolatur in ſacramento: inqͣꝫtum per hoc ſacramentum efficimur quotidie participes fructus dominice paſſionis. Vnde ⁊ in quadā