Ezechielis
aliter non. Itē de ꝓmiſſionibus ⁊ cōminationibus ſimul patet Hieremie. xviij. vbi dicit̉ ex ꝑſona dn̄i. Repente loquar aduerſuꝫ gentē et aduerſum regnum vteradicem et deſtruā ⁊ diſperdā illud. ſi penitentiā egerit gens illa a malo ſuo qd̓ locutus ſum aduerſus ea:agam ⁊ ego penitentiā ſuꝑ malo qd̓ cogitaui vt facerem ei. ex quo patet manifeſte ꝙ in cōminatione factaabſolute intelligit̉ conditio. ſi illi qͥbus fit ꝑſeuerēt inmalo. Et ſtatim ibidem ſubditur de ꝓmiſſionibus. Etſubito loquar de gente et de regno vt edificem ⁊ plantēiſtud ſi fecerit malū in oculis meis. vt non audiat vocem meā penitentiaꝫ agam ſuper bono quod locutusſum vt facerem ei. Ex quo patet ꝙ in ꝓmiſſione de bono cōferendo intelligitur hec conditio ſcilicet ſi illi qͦbus fit ſteterint in bono. Ap hoc eſt etiā ratio naturalis. quia ſi aliquis rex vel princeps promitteret alicuimiliti equū et arma et ante completionē ꝓmiſſionesmiles auerteret ſe a rege vel principe ad eius inimicosſe conuertēdo: nunqͥd teneretur adimplere ꝓmiſſumcerte nō. quia nō fuit intentio eius. nec debet eſſe ꝙ eidaret equum et arma ad impugnandū ſe. ſꝫ magis adſeruienduꝫ ſibi. In omni ꝟo peccato mortali homo adeo auertitur. et ad demonē conuertitur: ergo ⁊cͣ. Iteꝫad hoc poteſt induci exemplū de filijs iſrael quibꝰ multe terre et alia multa bona ꝓmiſſa fuerunt que nunqͣꝫobtinuerūt: eo ꝙ erga deum ſuū debitum nō fecerunt:ſicut patet in libro Ioſue ꝙ filij iſrael in ſuis ſortibuscupiditate ducti dimiſerūt gentes idolatras habitare cum eis ſub tributo contra p̄cepta domini: propterquod filij earum ſuccedētes nō ſolum partem terre tenuerunt. ſed etiā populum iſrael multipliciter afflixerunt: Similiter in ꝓpoſito poteſt dici rationabiliter q̄per viſionem imaginariā Ezechieli: ſignata fuit edificatio ciuitatis et templi materialiter poſt reditū captiuitatis babylonice futura ẜm formā ſuperius deſcriptam. et ſic in re factum fuiſſet ſi populus iſrael ſuumdebitum feciſſet. nam hec conditio intelligebatur in ꝓmiſſo. ſed non fecit: propter quod templum ⁊ ciuitas.non fuerunt tunc edificate ẜm modū Ezechieli oſtenſum. tamen propter aliquos bonos de filijs iſrael fuitciuitas reedificata et templum minoris tamen capacitatis et nobilitatis quaſi incomparabiliter qͣꝫ fueratpromiſſum ꝓpter quod Ezechiel in fine dicte viſionisvidetur dixiſſe ſupra xlviij. Amē. quaſi diceret. vtināſic fiat et non impediatur per peccata noſtra. ꝙ auteꝫfilij iſrael non fecerint debitum ſuum ad obtinendumintegre dictum promiſſum patet quia data generali licentia per Cyrū ꝙ omnes iudei de regno ſuo poſſentin iudeam libere reuerti. et ibi deo ſeruire. multi tamēcapti amore vxorum quas ibi acceperant. et filiorumquos ibi genuerant. ⁊ poſſeſſionū quas ibi acqͥſierantnoluerunt inde reuerti. ſꝫ magis elegerunt inter idolatras cōmorari. Similiter illi qui de captiuitate redierunt in iudeam vxores ſuas hebreas legitimas cōtempſerunt. et alienigenas contra dei p̄ceptum duxeruntet nō ſolum vulgares de populo hoc fecerunt. ſꝫ etiaꝫmaiores ſcilicet principes ⁊ ſacerdotes. vt habet̉ primo Eſdre nono. Item poſtea tempore Machabeoꝝmulti de populo iſrael et de ſacerdotibus ad vitiū contra naturam et idolatriam ſe cōuerterunt. edificātesin hieruſalem ephebiam .i. proſtibulum iuuenū. ⁊ paleſtram .i. ſcolam ad docendum ritus et leges gentiliūvt dictum fuit ſecundo Mach̓. Similiter poſtea verum chriſtum eis promiſſum ex inuidia ⁊ malignitatecontempſerūt. ⁊ ipſum coram pylato negantes ꝑ manus militū eius occiderūt: ꝓpter quod eorum ciuitaset templū que reedificata fuerant. ꝑ romanos deſtructa fuerunt. ſicut p̄dixerat xp̄s Luce. xix. Uidens hieſus ciuitatem ſanctam hieruſalem fleuit ſuper eam ⁊cͣ.Sic igitur patet vna expoſitio qͣꝫtum ad ſignificatuꝫviſionis imaginarie ſuperius deſcripte. ſed contra dictam expoſitionem poſſet argui: primo de aquis egre-
dientibus de tēplo ſanantibus mare mortuū a ſua ſalſe.dine ⁊ amaritudine. ſcd̓o de lignis ſuꝑ ripā fluminis facientibus nouos fructus ſingulis meſibus. hec em̄ vidētur aliqͥbꝰ impoſſibilia et ꝑ cōſequēs ſi iudei redeūtes debabylone feciſſent erga deū debitū ſuū. nō tn̄ iſta fuiſſentcis facta. cū fuiſſent impoſſibilia vt aliqͥbus videt̉. ⁊ ẜmhoc expoſitio dicta nō videt̉ vera. Ad iſta dicendū ꝙ aliqͣſunt poſſibilia nature .ſ. illa que naturali curſu ꝑagunt̉et aliqua ſunt impoſſibilia nature: poſſibilia tamen deo.Et iſta ſunt in duplici gradu. nam aliqua ſunt ſupra naturam qͣꝫtum ad ſuū principium non tamen qͣꝫtum ad ſequens exercitium. ſicut ꝙ cecus videat: nam eius illuminatio eſt ſupra naturam. ſed exercitium oculi dati ꝑ miraculum eſt naturale. ſicut oculi dati per generationē naturalē. Aliqua ꝟo ſunt ſupra naturā vtroqꝫ modo. ſicutcōuerſio panis in corpus xp̄i. et ꝑmanentia eiuſdē corporis ſub ſpecie panis. Poſſet igit̉ dici vt videt̉ ꝙ dulcoratio maris mortui ſit poſſibilis ẜm naturam nam aquemaris colate ꝑ venas terre fiunt potabiles. et hoc modode aquis ꝓcedentibus a mari oriunt̉ alibi fontes dulceset ideo non videt̉ inconueniens. ꝙ aque egredientes detemplo haberent virtutē naturalem dulcorandi aquasmaris p̄dicti. nam in diuerſis partibus mundi oriunturfontes: diuerſas virtutes ⁊ mirabiles habētes. Hoc etiāconfirmatur per ſcripturā. dicit̉ em̄ Exo. xv. ꝙ aque marath in dulcedinē verſe ſunt per immiſſioneꝫ ligni quodvidetur habuiſſe ad hoc virtutē naturalem vt dictū fuitibidem. Similiter dicēdū de lignis quolibet mēſe fructificantibus: videmus em̄ ꝙ aliqua ligna ⁊ terrenaſcentiafructificant bis in anno. et forte pluribꝰ vicibus in aliqͥbus terris. ⁊ ſic forſitan hic poſſet dici de fructificationequolibet menſe ⁊ dato ꝙ nō ſit aliqͣ talis arbor. nō tamēeſt negandū quin deus poſſet facere: ita ꝙ ꝓductio arboris eſſet ſuꝑnaturalis. tamē fructificatio ſequēs naturalis eſſet. et ſi hoc ab aliquo negetur. nō tn̄ negari poteſtquin deus poſſet etiā de qualibet arbore fructū ꝓducerequolibet menſe miraculoſe. et ideo ſi p̄dicte vie nō ſufficiunt poteſt dici ꝙ hoc beneficium diuinū fuiſſet iudeiscontinuatum ſi erga deum debitum ſuum feciſſent ſicutper. xl. annos pauit eos iuanna in deſerto. et xp̄ianis perorbem qualibet die dat corpus ſuū et ſuū ſanguinē in ſacramēnto euchariſtie.¶ Poſt capitulum vltimuꝫ in myſticatione vbi dicit̉ inpoſtilla. Propter quo. Ezechiel in fine viſionis dicte.¶ Additio.In hebreo neqꝫ in tranſlatione chaldaica. nō habeturin hoc loco Amen. vnde non debet ex hoc ſumi aliquodargumentum.¶ Alia expoſitio poſtillatoris.¶ Cia ꝟo expoſitio poteſt accipi vt ꝑ viſionē imaginariam ſupradictā nō intelligatur aliqua edificatio materialis. ſed ſolum edificatio ſpiritualis eccleſie in moribus fide ⁊ ſacramentis. In eccleſia ꝟo queeſt congregatio fideliū duplex eſt regnum. Unum qͣꝫtumad ſpiritualia. et hoc deſignatur ꝑ edificiuꝫ templi. aliudautē qͣꝫtum ad temporalia. et hoc deſignatur ꝑ diuſionēterre et edificium ciuitatis circa finē libri. vtrunqꝫ tamēregnū eſt a deo. Igitur dico cum beato Gregorio qͣꝫtumad hoc ꝙ per montem in quo propheta dicitur dimiſſusvel poſitus ſupra. xl. capitulo. intelligit̉ xp̄us de quo ſcribitur Danielis ſecundo. Lapis qui ꝑcuſſerit ſtatuam factus eſt mons magnus. ⁊ impleuit vniuerſam terrā. qd̓exponitur de xp̄o a doctoribus hebraicis ⁊ latinis. Suꝑiſtum autē montē fundatur eccleſia ſicut ipſe dicit Mathei. xvj. Super hanc petrā edificabo eccleſiam meam.id eſt ſuper me. et hoc qͣꝫtum ad duplex regimen eccleſiep̄dictum. Et ſicut patet ex p̄cedentibus primo agenduꝫeſt de edificio in ſpiritualibus. quia a pͥmo deſcribitur inp̄cedentibus ipſum templū. circa cuius edificium deſcribitur triplex murus .ſ. exterior medius. et interior. Perexteriorem ꝟo qͥ circūdat omnia edificia intelligitur ꝓquotectio ſeu cuſtodia diuina omnia complec
lectens. de ꝙͣyy iij