Liber
ab illa ſit inchoandū. ſicut dictū fuit ſupra in principio qͣdrageſimi capituli. Dicit etiā vlterius beatus Gregoriꝰhomelia prima ſuꝑ hanc viſionem: ꝙ ille ſenſus viſionisimaginarie eſt totaliter relinquēdus. eo ꝙ viſio illa continet incompoſſibilia: quod arguit ex eo ꝙ dicit̉ ſupra qͣdrageſimo capitulo. Et menſus eſt latitudinē edificij calamo vno. ꝑ hoc auteꝫ ꝙ dicit edificij abſolute: loq̄tur detoto edificio ẜm Gregoriū ⁊ poſtea ſubdit̉. Et mēſus eſtportā a tecto thalami vſqꝫ ad tectū eius. latitudinē. xxv.cubitoꝝ ⁊ fecit frontes ꝑ. lx. cubitos. Ex qͥbus ſic arguitFrontes ſunt in porta: ⁊ porta in edificio. ⁊ ſic maius cōtinetur in minori. ſcꝫ. lx. cubiti in .xxv. et. xxv. in vno. hocautē eſt impoſſibile: ergo ⁊cͣ. Dicit etiā ꝙ hoc factū eſt exordinatione diuina. vt legentes dictā viſionē relicto ſenſu imaginario tanqͣꝫ nullo. myſticū quererēt intellectumſꝫ magiſter Richardus de ſancto victore reputās in hocdictū Gregorij minus verum ꝓceſſit quaſi via oppoſitadeclarans in expoſitione ſua poſſibilitatē totius edificijſuperius deſcripti de ſenſu alio nihil dicendo. ſi autē alibi de hoc aliqͥd dicit ignoro. ſoluit autē argumentū beatiGregorij ꝑ hoc ꝙ omnia tēpli edificia ſimul ſumpta dicuntur vnū edificiū. ⁊ nihllominus quodlibet dici per ſepōt vnū edificiū ſicut totū maneriū regis pariſius dicit̉domus regia: ⁊ tamē ſunt ibi multe domus .ſ. palatium:camera cauſarū: capella ⁊ ſic de alijs. ⁊ ideo cuꝫ dicit̉ ſupra. xl. ca. Et mēſus ē latitudinē edificij calamo vno ⁊cͣ.edificiū ibi accipitur ꝓ muro exteriori ẜm alquos vel ꝓdomūcula ſupra porta edificata. ẜm alios vt dictum fuitibidem. Dominus hugo cardinalis ꝓceſſit quaſi mediavia declarans poſſibilitatē edificij imaginarie viſi: ⁊ cumhoc de edificio eccleſie ꝑ aliqͣ loca immiſcuit: hoc tamenfecit imcomplete ⁊ etiā interciſe eandeꝫ etiā ſententiamſub diuerſis ſimilitudinibꝰ pluries repetendo: ⁊ proptereandem cauſam expoſitio beati Gregorij videtur minusapta. nam per montē ſupra quē ꝓpheta dicitur dimiſſusſupra. xl. ca. dicit ſignari xp̄m. Item ꝑ virū menſurantēedificiū. Item ꝑ portā ⁊ etiā alia plura. licet autē dictuꝫbeati Gregorij nō intendā in aliquo reprobare. tamē aliqͥbus videret̉ conueniētius exponi viſio p̄dicta ſi per diuerſas partes ⁊ ſimilitudines ſignificarent̉ diuerſa. Itēbeatus Gregorius de dicta viſione expoſuit tm̄ primumcapitulū .ſ. xl. ⁊ adhuc incomplete. nam illo tēꝑe obſeſſafuit romana ciuitas. ⁊ multū afflicta. ꝓpter quod ſe excuſat de vlteriori ꝓſecutione ibi terminans dicte viſionisexpoſitionem: decē tamen homelias continentem.¶Poſt capitulum. xlviij. in myſticatione vbi dicitur inpoſtilla. Nam aliqui vt beatus Hieronymus.¶ Additio.Irca plurima que continent̉ in prophetia Ezechielis duo ſunt conſideranda. Unum eſt ꝙ interxeteros ꝓphetas iſte pluribus vtitur parabolis.vt patet in ꝓceſſu ſue prophetie in qua qͣꝫplurimas metaphoras inducit: vnde ipſe deo dicebat ſupra capituloxx. A a a domine deus ipſi dicunt de me. Nunqͥd nō perparabolas loquitur iſte. quaſi dicerent. Omnes ſermones illius ſunt parabolici. ex qua conſideratione habet̉ꝙ iſte viſiones edificationū quas Ezechiel tradit cōmuniter ſunt metaphorice intelligende. ⁊ ideo ꝓceſſus Gregorij exponendi huiuſmodi viſiones cenſeri debet ꝓprius⁊ literalis. ẜm moduꝫ loquendi ipſius prophete. ſicut inhis que parabolice dicuntur ſenſus literalis eſt. non illequi per literam ſignificatur. ſed qui per res ipſas quas litera ſignificat intelligitur. ꝓut dictum eſt in ꝓlogo ſuperGeneſim. Secundū eſt ꝙ hic propheta aliqua proponebat per modum p̄cepti que tamen nō debent intelligivprecepta. ſcꝫ vt imponant neceſſitatem obſeruandi. ſedquaſi conſilia que non habent vim obligandi ad penamſi non ſeruent̉ vnde ſupra capitulo. xlv. dicitur. Hec dicit dominus deus in primo menſe in prima mēſis ſumesvitulum de armento immaculatum ⁊ expiabis ſanctuarium ⁊cͣ. Et ſimiliter ponit aliqua circa ſacerdotes. et cir-
ca principes in ſacrificijs ⁊ ornamētis ⁊ ingreſſu templi ⁊ alijs: que ſi intelligerent̉ vt precepta. eſſet manifeſte contra illud quod legitur Deut̓. iiij. Non addetꝭad verbū quod loquor vobis nec auferetis ex eo. vnde in veteri teſtamēto ſicut nullus potuit auferre aliquod preceptū de his que deus p̄cipiebat per moyſenita nullus poterat addere aliquod p̄ceptuꝫ vltra illa⁊ ſimiliter poſſet dici de edificatione templi ⁊ ciuitatꝭhic ꝓpoſita qd̓ ſignificabat reedificationem templi aliquando neceſſario fiendam. ẜm edificationem que deconſilio prophetico fieri debebat ꝓpter ſanctificationem ſpiritualem illius edificij qua propheta principaliter intendebat. Et notandū ꝙ p̄dicte conſiderationes que in hac litera. vt patet. fundant̉ ſunt valide adeuacuanda argumenta iudeoꝝ. que ex his viſionibusEzechielis. cōmuniter ſumunt. que quidē argumentacredunt eſſe efficaciſſima contra nos qui chriſtuꝫ iamveniſſe confitemur. cum tamen predicta non fuerunthactenus completa nec ꝓfitemur ipſa cōplenda. ſedp̄dictis conſideratis patet manifeſte. ꝙ iſta poſſent ⁊debent intelligi parabolice dicta ſeu ꝑ modū conſilij:non autem precepti vt dictum eſt.¶ Expoſitio viſionis imaginarie ẜm poſtillatorem.Is igitur premiſſis intendo dicere quid mihividetur de ſignificato viſionis imaginarie. nonvramen ad ſatiſfactionē mihi vel alijs: cū reſpectu precedentium doctorum ſim nullius momenti. ſedad excitandum animos ſtudioſorum ⁊ deuotorum. vtper exercitium ſtudij ⁊ orationis querant dicte viſionis intellectum. ab eo qui ſua myſteria reuelat humilibus ⁊ deuotis. ⁊ abſcondit a prudentibus ⁊ ſapientibus in oculis ſuis. Credo nāqꝫ ꝙ nullus poſſit dictaꝫviſionem ſufficienter exponere niſi hoc habuerit ex diuina reuelatione. Dico igitur ꝙ ſignificatū ſupraſcripte viſionis poteſt dupliciter accipi. vno modo vt perillam ſignificetur reedificatio templi materialis poſtreditum babylonice captiuitatis. non tamen illo modo quo dixerunt antiqui iudei quem ſupra reprobaui.alio modo ꝙ ꝑ illam ſignificetur edificium eccleſie perxp̄m ſaluatorem noſtrū. ſicut cōmuniter dicunt doctores catholici. Ad euidentiam primi modi conſiderandum ꝙ frequēter in ſcriptura ſacra. ⁊ maxime veteristeſtamenti promiſſiones diuine de bonis futuris. ⁊ cōminationes de penis infligendis. intelligunt̉ ſub conditione licet ſcribant̉ abſolute. De promiſſionibꝰ autem patet pͥmo Regum ſecundo capitulo vbi dicitur.Uenit autē vir dei ad heli: ⁊ ait ad eum. hec dicit dominus. Nunquid non aperte reuelatus ſum domui patris tui. cū eſſet in egypto in domo pharaonis. et elegieum ex omnibꝰ tribubus iſrael mihi in facerdotē ſcilicet ſummū. vt patet per literā ſequentē. ⁊ poſtea ſubditur. Propterea ait dominus deus iſrael. loquens locutus ſum vt domus tua ⁊ domus patris tui miniſtraret in conſpectu meo vſqꝫ in ſempiternū. nunc autemdicit dominus abſit hoc a me. ſꝫ qͥcunqꝫ honorifiaueritme glorificabo eū. qui autē contenunt me erūt ignobiles. Ex his patet: ꝙ ꝓmiſſio abſolute facta de ſummoſacerdotio ante exitu filioꝝ iſrael de egypto poſtea perquadringentos annos vel circiter .ſ. tꝑe heli. oſtenditdominus ꝙ illa ꝓmiſſio intelligenda erat ſub cōditione ſcilicet ſi ſacerdotes ſumme debite miniſtrarent. aliter non. Similiter idē patet de cōminationibꝰ penaꝝIone tercio. vbi de p̄cepto domini dixit Ionas abſolute. adhuc. xl. dies ⁊ niniue ſubuertet̉. Et tamen eiusſubuerſio tunc nō fuit ſecuta. ⁊ hoc quia niniuite egerunt penitentiā de malis ſuis ad verbū Ione vt exprimitur ibidē. Ex quo patet ꝙ cōminatio ſubuerſionisniniue q̄ ꝓlata fuerat abſolute: intelligēda erat ſub cōditione .ſ. ſi niniuite in malis ſuis ꝑſiſterent obdurati.