Ezechielis

tis xp̄i locum. ⁊ ꝑ egreſſum eius de bethleem exprimitur eius natiuitas temporalis in humana natura. peregreſſum aūt ipſiꝰ ab initio a diebꝰ eternitatis. expͥmitur eius natiuitas eternalis in natura diuina. Ꝙ aūtſcd̓o dicunt xp̄m adhuc venturū eſt falſum. quia Dauielis nono deſcribit̉ tēpus aduētus ipſius ſub certonumero annoꝝ .ſ. ſub ſeptē hebdomadibꝰ annoꝝ quefaciunt qͣdringētos nonaginta annos. Iſte ꝟo numerijs annoꝝ cōpletus fuit tꝑe xp̄i. ſicut diffuſe declaraui ſcribendo ſuꝑ Danielē. ꝓpter quod hic cauſa breuitatis omitto. Item Danielis ſcd̓o de tempore aduentus xp̄i dicit̉. In diebus regnoꝝ illoꝝ ſuſcitabit deusregnū. quod ineternum non diſſipabitur: quod ẜm hebreos intelligit̉ de regno meſſie. Et ſicut patet ibi loqͥtur ꝓpheta de qͣtuor regnis ſibi ſuccedentibꝰ .ſ. babylonioꝝ: perſarū: grecoꝝ: ⁊ romanoꝝ. ⁊ ideo regnum xp̄iincepit tēpore quo vltimū ſcꝫ regnum romanorū fuitin ſua poteſtate. quod maxime fuit tempore Auguſticeſaris. Quo tempore xp̄us de virgine fuit natus. vtpatet Luce ſecundo capitulo. Exijt edictum a ceſareAuguſto ⁊cͣ. Item Aggei ſecundo. Adhuc vnū modicum ⁊cͣ. Sequitur. Et veniet deſideratus cunctis gentibus ⁊ implebo domū iſtam gloria. dicit dominus exercituum: ſeqͥtur. Adhuc magna erit gloria domꝰ iſtiꝰnouiſſime: plus qͣꝫ prime. Per hoc autem ꝙ dicit. Ueniet deſideratus cunctis gentibus: intelligitur aduentus xp̄i. etiam ẜm hebreos. per hoc autem qd̓ p̄mittitur. Adhuc vnū modicum eſt. apparet ꝙ eſt p̄teritusNam a tempore quo aggeus hoc dixit. vſqꝫ nunc ſcilicet vſqꝫ ad annū domini. Mcccxxxij. in quo hec ſcp̓ſiplus qͣꝫ mille ⁊ ſexcenti fluxerunt anni. qui non videntur poſſe dici rationabiliter vnū modicum. Item certum eſt: ꝙ Aggeus loquebatur de templo ꝑ zorobabelinchoato dicens. Ueniet deſideratus cunctis gentibꝰ⁊ impleho domū iſtam gloria. Ex quo patet ꝙ ſtanteillo templo xp̄s venit. ⁊ ipſum impleuit gloria. quādoibi oblatus fuit. ꝓpter quod ſanctus Symeon tūc exclamauit. Lumen ad reuelationem gentium et gloriāplebis tue īfrael. hoc etiam patet ꝑ hoc quod ſubditurMagna erit gloria huius domꝰ nouiſſime plus qͣꝫ prime. Prima nanqꝫ dicitur templuꝫ Salomonis quodfuit deſtructum. Non poteſt autē dici ꝙ templum perzorobabel ⁊ ſuos ſequaces reedificatum qd̓ reſpectutempli Salomonis fuit quaſi nullius reputatōnis inedificijs ⁊ ornatibus ⁊ conſimilibus. fuerit magis glorificatum in aliquo niſi per p̄ſentiam xp̄i. qui oblatusibidem fuit. ⁊ in eo pluries p̄dicauit ⁊ plura miraculafecit. vt habetur in euangelijs. Illud enim templumſtetit vſqꝫ ad quadrageſimū ſecundū annū poſt paſſionem xp̄i. in quo deſtructum fuit per romanos. Ꝙ autem tercio dicunt iudei xp̄m in primo aduētu ſuo venturum ad regnandū temporaliter in poteſtate magnapatet manifeſte falſum per illud quod dicitur Zacharie nono capitulo. Exulta ſatꝭ filia ſyon: iubila filia hieruſalem. Ecce rex tuus veniet tibi iuſtus ⁊ ſaluator: etipſe pauper ⁊ ſedens ſuper aſinam ⁊ pullum filiū aſinequod exponitur etiam a doctoribus hebreis de aduentu Meſſie. vt declaratum fuit ibidem. Et ſic patet. ꝙeius aduentus primus predicitur a ꝓpheta futurus inpaupertate. ⁊ humilitate et non in terrena gloria ſeupoteſtate. Item Eſaie quinquageſimoſecundo dicit̉de xp̄o. Ecce intelliget ſeruus meus ⁊cͣ. quod intelligitur de chriſto etiam ẜm hebreos antiquos. ⁊ etiam totum capitulum ſequens ſicut ibidem fuit dictum ⁊ ibiſubditur de ipſo. Inglorius erit inter viros aſpectuseius. ⁊ ibidem ſubditur. Et deſiderauimus eum deſpectum ⁊ nouiſſimū virorum. virū dolorum et ſcienteminfirmitatem ⁊ quaſi abſconditus vultus eius. et deſpectus. ⁊ poſtea. Sicut ouis ad occiſionem ducet̉ ⁊cͣ.Ex quibus patet ꝙ primus aduentus meſſie non fuitprenunciatus futurus in poteſtate ⁊ gloria. ſed humiſitate ⁊ paupertate magna. nec ad tēporaliter regnan

dum. ſed ad patiendum ⁊ per ſuam paſſionē nos miſericorditer redimendum. Unde ibidem dicitur. Ipſe auteꝫvulneratus eſt propter iniquitates noſtras: attritus eſtpropter ſcelera noſtra: diſciplina pacis noſtre ſuꝑ eum. ⁊liuore eius ſanati ſumus. Ꝙ autē dicunt iudei. ꝙ meſſias in aduētu ſuo edificabit eis templum materiale ſicut̉predicitur ab ezechiele. ⁊ ex hoc ſumunt argumentū contra nos ad probandum. ꝙ Hieſus nazarenus non fuitmeſſias verus. quia non edificauit templum ſicut ꝑ prophetas fuerat promiſſum. non valet. quia prophete magis dicunt contrarium. Nam Aggei ſecundo in auctoritate ſuperiꝰ allegata dicitur de templo per zorobabel inchoato. Magna erit gloria domus iſtius nouiſſime. Exquo patet ꝙ nō eſt alia materialirer edificanda ꝑ meſſiā.Nam iſta de qua loquitur propheta non eſſet nouiſſimaItem Hieremie tercio dicitur de aduentu chriſti pͥmo.Aſſumam vos vnum de ciuitate ⁊ duos de cognatione ⁊introducam vos in ſyon. In quo p̄dixit propheta paucos valde de iudeis reſpectiue ad fidem catholicam conuertendos. et ſubditur ibidem. In ꝯiebus illis dicit dominus. Non dicent vltra archa teſtamenti domini: necaſcendet ſuper cor. nec recordabitur illius. nec viſitabit̉nec fiet vltra. Nunc auteꝫ ita eſt ꝙ tabernaculum moyſifuit factum ad reponendum archam teſtamenti dominivt patet Exodi viceſimoquinto. Et ſimiliter templū Salomonis ad hoc fuit factum. vt patet in pluribꝰ locis ſecundo ⁊ tercio Regum ⁊ ſecundo Paralypomenon. Etideo ſi archa vltra non fiet. per cōſequens nec templum:propter quod iudei vt conſequenter dicant. ſicut dicuntꝙ meſſias in aduentu ſuo edificabit eis materiale templum. ſic reſtituet eis archam teſtamenti propiciatoriū.et cetera pertiuentia ad veteris legis cultū. Cum igiturHieremias ꝓpheta dicat ꝙ archa materialis teſtamentinon fiet vltra nec erit in recordatione vel memoria .ſ. adconffruendum: per conſēquens predixit templū materiale vlterius non reedificandum. Item ad hoc poteſt induci quod dicitur Hieremie ſeptimo. Nolite confidere inverbis mendacij dicentes. Templum dominitemplumdomini templū domini eſt. In hebreo habetur. Templūdomini templū domini templū domini tria in plurali. qͣſidiceret mendacium eſt dicere. ꝙ tria templa ſint ſucceſſiue edificanda. Et ideo poſt templum Salomonis quodfuit primum. ⁊ templum per zorobabel inchoatum ⁊ perromanos deſtructum quod fuit ſecundum: non reedificabitur iudeis tercium. Argumentū autem de hieſn nazareno non valet. quia templū per ipſum edificatum eſteccleſia ſiue congregatio fidelium in fide charitate formata que eſt ſpirituale templum de cuius edificatōne dicit Matheus decimoſexto. Super hanc petram edificabo eccleſiam. neam. Cauillationes auteꝫ iudeorum perquas nituntur ſcripturas veteris teſtamenti p̄allegatasperuertere propter prolixitatem vitandam hic omitto:quia illas poſui diffuſe in quadam queſtione de quolibetde qua ſupra mentionē feci. ⁊ quia cauillationes illas exponendo libros veteris teſtamenti replicaui ſaltem promagna parte in locis in quibus exppnuntur auctoritates predicte. Expoſitionem vltime viſionis Ezechielisex cauſa exponendā reſeruari poſt expoſitionē libroruꝫomnium veteris ac noui teſtamenti.¶ Opinio catholicorum.Eprobatis dictis hebreorum ẜm gratiā a domino mihi datam. conſequenter videndum eſt qͥdde viſione predicta dixerunt doctores catholici: ⁊ſunt tres modi dicendi. Nam aliqui vt beatus Hieronymus ⁊ beatus Gregorius dixerunt. per viſionem Ezechielis imaginariam edificationem eccleſie in ſacramentis ⁊ moribus eſſe ſignatam. ⁊ hunc ſenſum in expon endo ſecuti ſunt. expoſitionem imaginarie viſionis ꝓut ſuperius eſt deſcripta. quaſi totaliter dimittēteꝫien

VY ij