Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ª Fimo tꝑe Cix.alleuiata ē terra zabulon terra neptalim: nouiſſimoᶜ aggͣuata ē via maris trās iordanem galyleegentiū. Ppl̓s ābulabatin tenebrisᶠ vidit luceꝫ magnā:ʰ hītantibꝰ ī regiōe vmbre mortis lux orta eſt eis.Multiplicaſti gētē: magnificaſti leticiā. Letabū.

tur corā te ſic̄ letant̉ ī meſſe ſic̄ exultāt victores captapreda qn̄ diuidunt ſpolia.Iugū em̄ oneris eiꝰ: vir humeri eiꝰ: et ſceptrumexactores eius ſuperaſtiᵇ ſicut in die madian. Quiaom̄is violenta predatio cuꝫtumultu:q et veſtimentummixtuꝫ ſanguine erit inbuſtionem: et cibus ignis.

Primo tꝑe i. prima captiuitate. Alleuiata eſt terra zabulon terra neptalim .ſ. a pōdere pctōꝝ. hītatoribꝰ ſuis incaptiuitatē ductis. poſtea ꝟo ſalmanaſar rex aſſyrioꝝ cepit oſee regē iſrl̓ reſidiuū ppl̓i qd̓ remanſerat trāſtulit inaſſyrios. vt hr̄. iiij. Reg. xviij. de hoc exponūt qd̓ ſubdit̉.Et nouiſſimo aggͣuata eſt via maristrans iordanē galylec gentiū. qꝛ aggrauata fuit tota terra dn̄i flagella in captiuitate ducta. di.cit̉ aūt illa terra viamaris: qꝛ eſt ibi viapublica ad portan merces a iordane ad mare medit̉rancū econuerſo.Sꝫ iſta expoſitio videt̉ in cōueniens.mo qꝛ implicatria ſaltem in modoloquēdi: qꝛ primaꝫcaptiuitateꝫ nominat alleuiationē: etſecundam aggrauationem cum tamen fuerunt eiuſdemrationis. Item qꝛ ſit loqueret̉ de ſecunda captiuitate: cuꝫdr̄. Et nouiſſimo aggrauata eſt ⁊cͣ. non fieret ibi mētio degalylea que in prima captiuitate fuit captiuata ſaltem inmagna ꝑte: ſed magis de ſamaria que erat ciuitas metropolis regni: et principaliter fuit obſeſſa et capta ſalmanaſar. Tercio qꝛ Matheus. iiij. ca. dicit hanc ꝓphetiā fuiſſe completam ad lr̄am in chriſto dicens ſic de xp̄o. Et relicta ciuitate ſua nazareth venit hītauit in ciuitate capharnaū maritima in finibꝰ zabulon neptalim: vt adimpleret̉ qd̓ dictū ē eſaiā ꝓph̓aꝫ. Terra em̄ zabulon terra neptalim via maris trans iordanē galylee gentiū. Populus ambulabat in tenebris vidit lucem magnaꝫ ⁊cͣ.Itē cum om̄s expoſitores catholici dicāt neceſſe eſt dexp̄o intelligi illud qd̓ dr̄. vij. Ecce virgo ꝯcipiet parietfiliū ⁊cͣ. eo dicit̉ Mat .j. Hoc aūt totū factū eſt: vt adīpleret̉ qd̓ dictū eſt a dn̄o ꝓphetam dicentē. Ecce virgohabebit in vtero pariet filiū ⁊cͣ. eadē neceſſitate compellitur quilibet doctoꝝ catholicus exponere de chriſto qd̓dr̄. Primo tꝑe alleuiata eſt ⁊cͣ. matheꝰ dicat hoc impletū in chriſto. Igit̉ ſequēdo ſnīam beati mathei pn̄sca. in quo ponit̉ myſteriū xp̄i qͣꝫtū ad eius exaltationē inſignū liberationis regni iude: in duas ꝑtes diuidit̉: qꝛ primo ponit̉ xp̄i exaltatio: ſcd̓o dicta liberatio. ibi. Uerbummiſit dn̄s. Circa primū ſciendū chriſtꝰ fuit exaltatꝰmo qͣꝫtū ad de clarationē ſue deitatis in predicatiōe ſua etmiraculis: ſcd̓o qͣꝫtum ad exaltationē humanitatis ad dexteram patris. Primo igit̉ ponit̉ primū. ſcd̓o ſcd̓m. ibiParuulus. Circa primū ſciendū: ad p̄dicationē chriſtialiqui iudei crediderunt in fide ꝑmanſerunt: aliqͥ auteꝫobſtinati in ſua malicia remāſerūt: aliqͥ a principio credentes poſtea ad vomitū reuerſi ſunt: de iſtis mixtim loquit̉ hic ꝓpheta. Circa primū dr̄. a Primo tꝑe alleuiata eſt terra ⁊cͣ. qꝛ ibi chriſtꝰ circa principiū ſue predicationis publice frequent̓ docuit: miracula fecit vt dic̄ math̓.. allegatū ē. ſic fuit terra illa alleuiata a iugo dyaboli ptātem xp̄i. Veruntamē qꝛ plures eoꝝ reuerſi fueruntad vomitum: ſubdit̉. b Et nouiſſimo .i. circa finemp̄dicatiōis xp̄i. c Aggrauata eſt via maris. qͣre auteꝫilla terra dicat̉ via maris: ſupra expoſitū eſt. de iſta auteꝫaggrauatōne hr̄ math̓. xj. vbi dr̄. Tunc cepit exprobraxeciuitatibus in quibus facte ſunt virtutes: ſubditur.Ue tibi coroſaim. ve tibi bethſaida: qm̄ ſi in tyro ſydonefacte eſſent virtutes: que facte ſunt in vobis: olim in cilicio cinere pnīam egiſſent. Iſte aūt ciuitates erant ſupramare galylee in finibꝰ zabulon neptalim. Et poſtea ſb̓ditur de capharnaum. vbi chriſtus habitauit circa predicationis ſue principium: vt ſupra dictū eſt: Et tu caphar

naum nunqͥd exaltaberis vſqꝫ ad celū vſqꝫ in infer deſcendes? qꝛ p̄dicationeꝫ chriſti primo fuit diſpoſita ad ꝯſecutionē beatitudinis credēdo. et poſteadep̄ſſa demeritū dānatiōis ad vomitū redeundo. ſicut dictum fuit pleniꝰ ſuꝑ Math. d Galylee gentiuꝫ. Salomonem̄ dedit hyramregi tyri. xx. oppida in galylea. iij.Reg. xix. et illa ꝑs vocata eſtgalylea gentiuꝫqꝛ hyraꝫ erattilis. e Populus ⁊cͣ. ignorātie erroris.f Uidit lucemmagnā .i. xp̄ꝫeſt lux mūdidicationeꝫ miracula ꝓpria virtute faciente.g Habitantibus ⁊cͣ. error em̄ ignorātia ſuntquaſi mortꝭ vmbra. h Lux orta ē eis .ſ. veritas euāgelica: vel pōt hec lr̄a referri ad pres detētos in lymboinferni. quibꝰ lux orta fuit: qn̄ xp̄s ad eos deſcendit poſtpaſſionē ſuā. i Multiplicaſti ⁊cͣ. hoc refert̉ ad illos qui chriſto predicante primo crediderūt: et poſteaad vomitum reuerſi ſunt: vt p̄dictū eſt. ideo ex eisfuit materia leticie. Et ꝯn̄r ſubdit̉ de credentibꝰ in fide ꝑmanentibus. k Letabunt̉ corā ⁊cͣ. Meſſorescm̄ in plenitudine meſſis: victores in ſpolijs diuidēdis valde letant̉. Et ita fuit de diſcipulis chriſti: qn̄ indic penthecoſtes receperunt plenitudineꝫ ſpūſſanctialta voce: varijs linguis loquētes magnalia dei Act.ij. Et huiꝰ leticie ſubdit̉ dr̄. l Iugū em̄ onenꝭeius .i. veteris legis: de quo onere dr̄ Act. xv. hoc eſtonus qd̓ nec nos nec prēs nr̄i portare potuimꝰ.m Et virgā humeri eius .i. ſcribarū phariſeoꝝ quiſupra onus legis addebant ordinationes ppl̓o grauesẜm dr̄ Math. xxiij. Alligant em̄ onera grauia importabilia: imponūt ea ſuꝑ humeros hominū: digito aūt ſuo nolunt ea mouere. Ab iſtis aūt oneribꝰ fuitliberatus fidelis populꝰ libertatē ſpūſſancti que eſtin lege noua.n Et ſceptꝝ ⁊cͣ. ẜm dicit ioſephꝰ li. de iudaico bellopoſt aſcēſionē xp̄i iudea fuit multis diſſenſiōibꝰ intraneis diſtipata: erāt ibi aliqͦ tyranni ppl̓m vexabantmultipliciter rebꝰ ſuis ſpoliabāt: maxime ppl̓m credentē in xp̄m: vtꝫ in actibꝰ apl̓oꝝ a quibus fidelis ppl̓sfuit liberatus exercitū romanū venientē ꝯͣ iudea: qͥatanc admonitus fuit angelū: vt tranſiret in regnumagrippe erat ꝯfedratus romanis: vt hr̄ in eccleſiaſtica hyſtoria. et exactores p̄dicti fuerūt deſtructi: ciuitates eoꝝ ſuccenſe igni.o Sicut in die madian. iſta fuit victoria gedeōis: dequa habet̉ iudic. vij. que fuit ſibi p̄nunciata angēſuꝫſicut fidelis ppl̓s liberatus ſuit denunciatione angeli in regno agrippe: vt dictum eſt. exactores eoruꝫocciſi exercitum romanoꝝ ciuitates eorum ſuccenſe bona eoꝝ: ideo ſubditur.p Quia omnis ⁊cͣ .i. acqͥſita clamore rapina.q Et veſtimētū ⁊cͣ .i. veſtimētū occidētis occiſi: qꝛſolū veſtimēta occiſoꝝ inqͥnant̉. ſanguine: ſꝫ etiaꝫ cumhoc veſtimēta occidentiū. r Erit in cōbuſtionē ⁊cͣ.qꝛ romani incēdētes irl̓m alia loca vbi erāt p̄dicti exactores tyrāni ſil̓ cōbuſſerūt veſtimenta illoꝝ tyrannoꝝ ca que rapuerāt ab alijs: quoꝝ multos interfecerant: vt hr̄ libro de iudaico bello. Ex aūt qd̓ dr̄.Et erit in cōbuſtionē cibꝰ ignis. Illi qui exponūt hūcpaſſuꝫ de exercitu ſennacherib ab angelo percuſſo: vt