Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Eſaie

p̄cedens. Item principale fundamentū qd̓ ponit poſtillator ad firmandū hanc expoſitionē: eſt illud qd̓ ꝯtinetur in tranſlatione chaldaica: ex qua ꝯcludit benehoc qd̓ dr̄ hic. Acceſſi ad ꝓphetiſſaꝫ: eſt verbū eſaieſꝫ ipſius dei. qꝛ hoc fundamentū lꝫ ſit verū tn̄ ēte aucͣtis: ſicut ſi in litera ꝯtineret̉: ꝟba ſctī tho. p̄dicta vel eideꝫ attributa ſunt manifeſte rōnabilia: nec inhoc fauet̉ crrori hebreoꝝ. Nam illa que ꝯtinēt̉ in .vij.. ix. ca. neceſſe eſt vt intelligant̉ de chriſto ad literam:ſed ea que ꝯtinent̉ in hoc ca. viij. habētur ex neceſſitate lr̄e vt intelligant̉ de chriſto ad lrām: ſꝫ aucͣte chaldaice tranſlationis: vt dictū eſt.In eodem ca. vbi dr̄ in poſtilla. Similiter qd̓ in. iiij.Reguꝫ dicit̉. Theglathpalaſſar ſpoliaſſe ſamariam:vt in quarto Regum dicit̉. Additio. ij.Icet theglatphalaſſar expoliaſſet ſamariaꝫqqͦ tn̄ aliquas ciuitates regni iſrl̓ cuiꝰ ſamaria eſtmetropolis cepit: ſatis vere poſſet dici expoliauit ſamaria lꝫ totam nec totū regnuꝫ expoliaſſetſicut expoliat aliqueꝫ de aliquibꝰ bonis ſuis: dr̄ ip̄mexpoliaſſe qͣꝫuis eſt ex toto. In eo. ca. vbi dicit̉ in poſtilla. In vt. dictū ē denunciat̉ chriſti reſurrectio futura. Additio. iij.A que ꝯtinent̉ in hoc ca. vident̉ ꝑtinere adEſignū indicatiuū nec rememoratiuū: .n. inca. dr̄. Dabit vobis ſignū ſicut in p̄cedēti: vt pꝫdiſcurrēti lr̄aꝫ: lꝫ expoliatio duoꝝ regū fuit figuraexpoliatiōis inferni xp̄m fiēde: ſic̄ hyſtorie ve. te. fuerūt figure eoꝝ ꝯtiger̄t ī nouo: tn̄ ex dicūt̉ fuiſſedata tanqͣꝫ ſigna indicatiua ſeu rememoratiua. In eodeꝫ ca. vbi dicit̉ in poſtilla. Et erit vobis in ſanctificationem. Additio. iiij.Oc qd̓ dicit̉ hic. Et erit vobis in ſanctificatio in laqueū ⁊cͣ. ꝓprie videt̉ referendū ad tp̄saduētus xp̄i in carnē in tꝑe fuit xp̄s in ſanctificatione credentibus: in lapide offenſionis: petrāſcandali duabus domibꝰ iſrael .ſ. regali ſacerdotali:quas ꝓpter ſuā incredulitatem iuſto iudicio fecit ruere: vtraqꝫ eaꝝ ꝯſueuit dici domus in ſcriptura. Vnd̓in p̄cedenti. Audite nūc domꝰ dd̓. qd̓ intelligit̉ de domo regali. in pſal. Domꝰ aaron bn̄dicite dn̄o. ītelligitur de domo ſacerdotali. Dicere aūt iſte due domusintelligunt̉ de domo phacee filij romelie de ozea filiohela: fuerunt reges iſrael vr̄ ꝯuenienter dictū.ſicut in regno iuda lꝫ fuerint multi reges ſucceſſiue:tn̄ ꝓpter hoc dicunt̉ multe domus: ſꝫ domus dd̓ tm̄: ſicdicendū eſt de regibꝰ iſrael. Sequit̉. Et in laqueū ruinam habitantibus hierl̓m: qꝛ in ciuitate ierl̓m vbi xp̄cpaſſus fuit multi ruerūt per infidelitatem: tamēomnes ideo ſequit̉. Et offendent ex eis plurimi .i.omnes ẜm iſtam expoſitionem. ꝓprie ſeqͥtur immediate. Liga teſtimonium ⁊cͣ. qd̓ intelligit̉ de occultatōnemyſterij chriſti: de quo ſtatim in precedentibus agitur: exponatur ſicut in poſtilla. In eodem capitulo. viij. vbi dicitur in poſtilla.erit eis matutina lux. Additio. v.Cd̓m gloſam dicit̉ hic: matutina lux: intelligit̉ ip̄e xp̄s: hoc eſt ꝓprie dictū. xp̄s ē luxvera que illuminat omnē hominē: Io. j. Et dimatutina qꝛ ante omnē lucē creata. Unde hic ꝓphetareuertitur ad declarationē eoꝝ que. dixerat. Erit inſanctificationē .ſ. credentibus. Et in lapidē offenſiōis.ſ. credentibus. Et primo agit de ſecundo vſqꝫ ad finem: ſecundo ꝟo de primo a principio ſequentis cap.vſqꝫ ibi. Zelus dn̄i faciet. Un̄ circa primū dixiſſꝫ.Non erit ei .ſ. populo non credenti: Matutina lux. ideſt chriſtus: ne forte quis eſtimaret hoc ꝯtingeret illi populo incredulo: eo habuiſſent pn̄tiam p̄dicte lucis. ideo dicit. Tranſibit eam. vnde Luc. iiij. ca.Ieſus tranſiens medium illoꝝ ibat. hoc qd̓ dicit̉:

per eam: intelligitur iudeam vel irl̓m de qua dicit. Et corruet eſuriet. qd̓ pōt intelligi ad lrām de tēpe obſidionishierl̓m romanos. ſeqͥt̉. Et eſuriet iraſcet̉ maledicet regi ſuo deo ſuo. qd̓ ꝓprie intelligit̉ de chriſto cui maledicebant ſicut hodie. ſequitur. Aſpiciet ſurſuꝫ .i. proauxilio diuino ſeu celeſti. Et ad terrā intuebit̉. ſubſidioterreno. Et qꝛ neutꝝ inueniebāt: ſeqͥt̉. Et ecce tribulatio tenebre .ſ. ignorantie infidelitatis. Et diſſolutio. ſcilicet viriū ſeu virtutū. Et anguſtia. p̄cipitatiōis ſeu ꝑplexitatis. Et caligo. ꝑſequēs .ſ. cecitas indurati cordis. Etpoterit auolare de anguſtia. quocunqꝫ remedio: et ſic propheta declarat illud quod dixerat de chriſto. erit in lapidem offenſionis in petram ſcandali habitantibꝰ hieruſalem. vt ſupra. Et ſeqͥtur in ſequenti ca. Primo tꝑe alleuiata eſt ⁊cͣ. in quo declarat primū qd̓ dixerat .ſ. Et eritin ſanctificatione .ſ. credentibꝰ qͥbꝰ oppoſitū dicit. Uiderunt lucem magnā lux orta eis. incipit a temporedicatiōis xp̄i ab initio miraculoꝝ eiꝰ de dicit. Primotꝑe alleuiata eſt ⁊cͣ. exponat̉ ſicut in poſtilla ⁊cͣ.Replica.N capi. viij. cum poſtillator amore veritatis fideichriſtiane ꝑmotus diceret ſanct. Tho. nimis fauere errori iudeoꝝ exponēdo principiū huius ca. defilio eſaie quēadmodū iudei faciunt: qd̓ tn̄ vere exponi debet de criſto ſpoliante infernum ⁊cͣ. Burg. aſſumit certamen ſancto thoma aſſerens in nullo fauet iudeorumfalſe expoſitioni. qd̓ qͣꝫuerū ſit patet ex hoc: pͥmo qꝛ friuolis falſis aſſertionibus nititur ſoluere argumenta catholicoꝝ que fieri conſueuerunt ꝯtra illum iudeoꝝ errorem.Scd̓o quia non roborauit argumenta catholicoꝝ nec aliquid facit vera chriſtianoꝝ expoſitione: ſed literam preſentē diuidit: exponit: cōcordat quantū poteſt ꝑfidia iudeoꝝ. Tercio qꝛ dicit catholicā expoſitōnem extortā: demum qꝛ dicit eam eſſe tante auctoritatis ſicut illam ſupra ca. vij. vbi ille paſſus. Ecce virgo ꝯcipiet. exponit̉ dechriſto auctoritate euāgeliſte. Sed quero. iſta auctoritasquā prefert an ſit apud iudeos autētica magis aut apudchriſtianos. ſed certū eſt apud iudeos. quia tranſlatio chaldaica cui innitit̉ expoſitio huius litere eſt apud iudeos maxime auctoritatis. Exēplū aūt cui innitit̉. vij. ca.expoſitio nullius auctoritatis eſt apud hebreos. igit̉ maioris auctoritatis eſt apud iudeos expoſitio huiꝰ loci qͣꝫvij. ca. Ad faciendū em̄ fidem infidelibus euangeliū qd̓ recipiunt nihil ꝯcludimus. niſi hoc innitamur eorūfundamentis negare cōſueuerunt. Nec valet quodBurg. ponit ꝯͣ replicam poſtil. de ſpolio facto theglatphalaſſar. qꝛ hoc ſpoliū ē ablata fortitudo damaſci ſamarie: ꝓut innitit̉ ī lr̄aſꝫ fuit ꝑticularis inuaſio factatēꝑe ozie ioathan. Quid aūt hoc ꝑtinet ad filium eſaiede quo iudei falſe exponūt ſanct. tho. approbat. Sed qꝛpoſtil. hic expoſitionē ſanct. Tho. ꝑtractat. Burg. oppido offenſus neſcit in hoc ca. pacifice loqui. quia neſcit tolerare theologicum modū loquendi poſtill̓. quo dicit deſtructionem duoꝝ regnoꝝ fore ſignum prenoſticū deſtructionis ſpoliationis inferni. Spoliationē aūt inferni fore ſignū rememoratiuū ſpoliationis de quibus hic dicit̉ad literā. qd̓ egreferēs burg. facit argumentū ſuū conuetum a modernis hereticis receptum: hoc ponit̉ intextu: igit̉ non eſt ⁊cͣ. quia vt inquit de ſigno nulla fit mentio. Quis aūt in lr̄a etiaꝫ fit mentio de figura. dicit tn̄Burg. vna ſpoliatio eſt figura alterius. Nunc aūt figūra eſt ſignificatiua figurati. Significatiuū aūt ſignū qn̄tum diſtant dicat burgen̄. grandipenſor.Capl̓m. ix.Rimo tꝑe. Anteqͣꝫ deſcendam ad diuiſionem huius capituli. Sciendum iudei aliqui expoſitores catholici in hoc eos nimis ſequentes exponūtprincipium huius capituli ad literā de captiuitate duplici filiorum iſrael. Prima autem fuit facta per theglatphalaſſar regem aſſyriorum. qui captiuauit duas tribus vltra iordanem. et tranſiens iordanem captiuauit multosde terra zabulon neptalim. vt habet̉. iiij. Regum. xv. etde hoc exponūt quod dicitur in principio huius capituli.