Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Eſaie

Paruulꝰ em̄ natꝰ ē nobis: filiꝰʰ datꝰ ē nobisˣ Et factus ē pͥncipatꝰ ſuꝑ hūeruꝫeius:ʸ vocabit̉ nomē eiꝰ admirabilis: ꝯſiliariꝰª deꝰ fortis: pr̄ futuri ſeculiᶜ pͥncepspacis. Multiplicabit̉ eiusimperiuꝫ: pacis non erit

finis: ſuꝑ ſoliū dauid et ſuper regnum eius: vt confirmet illud corroboretʰ ī iudicio iuſticia āmodo vſqꝫ in ſempiternū. zelus domini exercituum faciet̉ hocUerbū miſit dominus iniacob. Et cecidit in iſrael.

iupradictū eſt. vij. ca. vident̉ ꝯͣdicere textui. dicunt. u. angelus ꝑcuſſit exercitū plaga ignea: ſic tn̄ corꝑabellatoꝝ erat incinerata: arma tn̄ et ſpolia remāſerūtintacta: ita ppl̓s ezechic exiens ad colligēdū ſpoliavalde faciliter accipiebat ea remanentibꝰ cineribꝰ. Illud aūt qd̓ comburitur ē cibusignis tam̄ remanet intactuꝫſꝫ ꝯuertit̉ ī igneꝫſicut cibus in cibatū.s Paruulus.Hic ꝯn̄ter ponitur exaltatio xp̄iẜm humanitatēin ſua aſcēſione.Scienduꝫ tn̄ra. ſa. iudei moderni ſequentesip̄um exponunthunc paſſum de ezechia rege iudalrāꝫ corrūpēdo. Dicit em̄ ē litera hepraica: infans natus eſt nobis filius datus eſt nobis: erit principatus ſuꝑ humerumeius: vocabit nomen eius admirabilis: ꝯſiliariꝰ: defortis: pater ſempiternus: principē pacis. talis corruptio pōt defacili fieri in hebreo: qꝛ hec victio: victare. ſignat vocabit̉. vagitra: ſignat vocabit eiſdeꝫliteris penitꝰ ſcribūt̉ in hebreo: ſꝫ varie ſonant ꝓpt̓ aliā aliā punctuationē. Itē ſil̓r: dicit pͥncipē pacis inaccuſatiuo noīatiuo facilit̓ fit in heb. qꝛ noīa ſt̓ apd̓ęos indeclinabilia ſicut apud latinos cornu gelu: igitur ſic exponit aucͣtē p̄dictam. Infans natꝰ ē nobis:filiꝰ datꝰ eſt nobis. q. d. ꝓph̓a: lꝫ achaꝫ ſit ydolatra peſſimus: tn̄ filiꝰ eiꝰ ezechias erit rex nr̄ pꝰ erit bonꝰiuſtꝰ. Et vocabit nomē eiꝰ admirabilis ⁊cͣ .i. deꝰ nr̄ ēadmirabil̓. ꝯſiliariꝰ: deꝰ fortis: pr̄ ſempit̓nꝰ: vocabit .ſ.ezechiā principē pacis. qꝛ faciet pacē in diebꝰ ſuis: ita noīa deitate exprimentia referunt̉ ad puerū na: ſꝫ iſte corrumpat lr̄am ponēdo vocabit vocabitur: pꝫ ex tranſlatione. lxx. interpretū fuerunt hebrei valde literati: quoꝝ tranſlatio talis eſt. Duer natꝰ ēnobis filiꝰ datꝰ eſt nobis: cuius imperiū ſuꝑ humerūeius vocabit̉ nomen eius magni cōſilij angelus: ita iſtis dictionibus: admirabilis: ꝯſiliarius: deꝰ fortis: pater futuri ſeculi: princeps pacis: poſuerūt hoc ſo: magni ꝯſilij angelus: cuius cauſa fuit ẜꝫ hiero. dicit in epl̓a ad deſideriū que p̄ponit̉ in biblijs principioGen̄. qꝛ tranſtulerāt libros vete. teſta. vtolomeo regiqui erat ph̓s vnius dei cultor: id̓o vbi in hebreo fitmentio de deitate chriſti ſicut ſit in hoc loco tacueruntvel aliter tranſtulerūt: ne ptoloineus crederet eos ponere duplicē deitatē: vt ſecretū fidei aperienttili: patet tn̄ ex eoꝝ tranſlatiōe in hebreo habet̉: vocabit̉ vocabit. Et illud qd̓ ſeqͥtur: Admirabilisꝯſiliarius: deꝰ fortis ⁊cͣ. refert̉ ad puerū natum: et qd̓ infine aucͣtis habet̉ principem pacis in accuſatiuo: ſꝫprinceps pacis in nominatiuo: qꝛ loco oīm iſtaꝝ dictionū ponit̉ in trāſlatione. lxx. magni ꝯſilij angl̓s. in nominatiuo. Itē hoc idē patet trāſlationē chaldaicaꝫque auctētia eſt apd̓ hebreos: vt dictū eſt. p̄cedēti ca.que talis eſt. Infans natus eſt nobis: filius datus ēnobis: recipiet ſuꝑ ſe legē ad ſeruandū: vocabitur nomen eius abante mirabilis conſilio: deus fortisꝑmanens in ſecula ſeculoꝝ: meſſias in cuius diebꝰ multiplicabit̉ pax ſuꝑ nos. Ex hoc pꝫ manifeſte paſſusiſte loquit̉ ad lr̄am de chriſto expectabat̉ in legephetis ad ſalutē mundi venturus. Qd̓ aūt in hac traſlatione ponit̉: Et recipiet ſuꝑ ſe lege ad ſeruandū eaꝫloco cuius in hebreo habet̉. Et erit principatus ſuperhumerum eius. ꝯuenit ipſi chriſto factꝰ ē ſub lege: vtdictū eſt ad Galath. iiij. et qui dicit de ſeip̄o Math. v. veni ſoluere legem: ſed adimplere. etiā in ea di

citur. Et vocabit̉ nomen eius abante mirabilis ⁊cͣ. ꝯueuit chriſto vocatus fuit ab angelo Ieſus anteqͣꝫ in vtero ꝯciperet̉: vt dr̄ Auc. ij. in quo noīe qd̓ ſalus interp̄tat̉:omnes ꝯditiōes hic tacte implicite ꝯtinent̉. Igit̉ remota falſa expoſitione accedamus ad veram que eſt de dn̄oIeſu chriſto: cuiushic introducit̉ principatus verūtamenp̄mittit̉ eiꝰ natiuitas dr̄.s Paruulus em̄⁊cͣ. vere fuit ꝑuulus in humanitate: loqͥtur hic ꝓpheta de futuro mo p̄teriti ꝓpter certitudinē ꝓphetie. etſubdit̉ eius magnitudo in deitate.t Et filius .ſ. naturalis ipſius dei pr̄is ꝯſequens ſibi equalis. v Datus eſt nobis. ẜmdicit̉ Ioh̓. iij. Sic deꝰ dilexit mundū: vt filiū ſuū vnigeni daret ⁊cͣ. x Et factus eſt principatus ⁊cͣ. cruce ſibibaiulando vt dr̄ Io. ix. quā ptātes aereas debellauit:regnū ſuū potēter intrauit: Luce vlti. Oportuit pati xp̄m reſurgere a mortuis ita intrare gloriā ſuam. y Etvocabit̉ ⁊cͣ. miracula faciēdo. z Cōſiliariꝰ. ꝯſilia euagelica p̄ceptis decalogi ſuꝑaddendo. a Deꝰ fortis. in.cernū ſpoliando. b Pater futuri ſeculi. eiectos ad ciuitatem celeſtē admittēdo. c Princeps pacis .ſ. interne qͣꝫtū ad ꝯſcientiā ſuꝑne qͣꝫtum ad celeſtem gloriā.pter qd̓ in eius natiuitate angeli cantauerunt: Gloria inaltiſſimis deo in terra pax hoībꝰ bone volūtatis Auc. ij.d Multiplicabit̉ eiꝰ imperiū. vn̄ dixit Mat. vlti. Data eſt mihi oīs ptās in celo in terra.e Et pacis ⁊cͣ .ſ. pacis celeſtis ab eo date: ē eterna. Etex hoc ptꝫ hec lr̄a pōt intelligi de ezechia rege iuda:qꝛ pax parū purauit ſb̓ eo .ſ.. xv. annos vel circiter. quiamanaſſes filius eius fuit peſſimus in principio regni ſuiꝓpter qd̓ turbata fuit pax regni: et ipſe fuit in captiuitatēductus: vt habet̉. ij. Paralyp. xxxiij. Scienduꝫ aūt vbidicit̉ hic: multiplicabit̉ eius imperiū ⁊cͣ. in hebreo habet̉:lemarbe. qd̓ ſignificat ad multiplicandū: et ponit̉ ibi litera mem clauſa in medio dictionis ꝯͣ naturā ſuaꝫ: qꝛ ſemꝑponit̉ in fine dictionis: et nūqͣꝫ in mędio nec in principio: hoc ad denotandū chriſtus de quo ſcriptura hic ioqͥtur: natus fuit contra curſum nature de virgine clauſa.f Suꝑ ſoliū dauid ſuꝑ ⁊cͣ. videlicet celeſte figuratuꝫſoliū dauid. Uel f Super ſoliū dauid .i. ſuꝑ eccleſiaꝫmilitantem regnum dauid figuratam. g Ut confirmet illud ⁊cͣ. Ex hoc patet eſt hic ſermo de regno dauid nec de regno ezechie ad literam. quia illud regnū nonfuit confirmatum.h In iudicio iuſticia amodo vſqꝫ ⁊cͣ. ſꝫ eccleſia ſic eſta chriſto ꝯfirmata ſoluꝫ triumphans: ſed etiā militāsꝓpter quod dicit chriſtus Math. vlti. Ecce ego vobiſcuꝫſum omnibus diebus vſqꝫ ad finē ſeculi.i Zelus dn̄i ⁊cͣ. zelus eſt amor ſingularis: ex amore aūtſingulari ipſius dei ad genus humanū impletum eſt chriſti myſterium: ꝓpter qd̓ dicit̉ ad hebreos. ij. Nuſqͣꝫ angelos apprehendit: ſed ſemen abrae.k Uerbum miſit. Deſcripta chriſti exaltatione hic ꝯſequenter liberatio ponit̉ regni iude a regibus iſrael et ſyrieipſum ꝑſequentibus deſtruere volentibus vt ſupra dictum eſt capitulo ſeptimo. Et remouet hic propheta triain quibus ꝯfidebant illi reges .ſ. primo eoꝝ adinuicemfederationem: et ſecundo ꝑſonarum reputationem. ibi.Et diſperdet. tercio populi multiplicationem: ibi. Succenſa eſt. Circa primū dicitur. k Uerbum miſit ⁊c̄. perhoc verbum intelligit̉ ꝓphetia eſaie contra regnum iſrahel qꝛ iacob vocatus fuit iſrl̓: ideo ſubditur.l Et cęcidit in iſradꝭ. tanqͣꝫ pondus deſtruēs illud regnū