Liber

Erbū qd̓ vi Ca. ijIdit eſaias filiꝰ Amosſuꝑ iudeā ⁊ hirl̓m Et erit īnouiſſimis diebus p̄ꝑatusmons domus domini ī vertice montium: et eleuabitur ſuper colles.ᵉ Et fluentad eū om̄es gentes: ⁊ ibuntpopuli multiᶠ ⁊ dicent. Uenite aſcēdamus ad monteꝫdn̄i ⁊ ad domū dei Iacobᵍ ⁊

docebit nos vias ſuas ⁊ ambulabimus in ſemitis eiusʰ quia de ſyon exibit lex: etverbum domini de hieruſalem. Et iudicabit gentes:⁊ arguet populos multosEt ꝯflabunt gladios ſuosin vomeres: ⁊ lāceas ſuas īfalces.ᵐ Non leuabit gensꝯtra gentē gladiū: nec exercebūtur vltra ad prelium.

reducit̉ ad ꝓpoſitū nr̄m. Ad ſcd̓m dicēdum ꝙ rōe illiusdicti aliqui doctores hebrei dixerūt ꝙ in aduētu meſſyemons ſynai ⁊ mons thabor ⁊ carmeli qui ſunt ꝓpe motēſyon ſunt adducendi diuina virtute. ⁊ ſuꝑ illos mōs ſyon debet poni: vt ſic impleatur quod dicitur. Erit monsdomꝰ dn̄i ī ꝟtice mōtiuꝫ ⁊cͣ. ſed hoc dictum reprobat ra.ſa. ſuꝑ locū iſtū. d.ꝙ tal̓ eleuatō n̄ ē intelligenda ẜm locimutatōeꝫ ſꝫ ꝑ ſigͦꝝoperatōꝫ. qꝛ maiora ſigna fiēda ſunttunc ī mōte ſyō qͣꝫin alijs tribus ſintfacta. ⁊ in hoc dicitveritatē: ſed in hocdeficit ꝙ dicit futurum quod ꝑ ieſumnazarenū fuit ſcm̄.quod ſic pꝫ Maiꝰſignū factum ī mōte ſynai fuit datiolegis per angelum loquentē in perſona domini: Actuumvij. Maius ſignū ſine comparatione fuit ꝙ xp̄s verꝰ homo verus deus in templo docuit legem euangelicaꝫ: in qͦlegitur pluries docuiſſe. quod quidē templū erat in monte ſyon vt frequēter dictum ē: vbi etiā cecos et claudoscurauit ⁊ multa alia miracula fecit: vbi etiaꝫ ianuis clauſis ad diſcipulos intrauit: ſuā reſurrectione manifeſtando. et ibi ſuper apl̓os alioſqꝫ diſcipulos ſpm̄ ſanctum indie penthecoſtes miſit: quod fuit maximū miraculū .ſ. ꝙhomīes ſimplices ⁊ illiterati oēs ſcripturas intelligeret⁊ linguis omniū gentiuꝫ loquerentur. Et per hoc patetꝙ maiora fecit Ieſus nazarenus in mote ſyon: qͣꝫ vnqͣꝫfuerunt facta in tribus montibus predictis: Ex quibusꝯcluditur xp̄m veniſſe in perſona Ieſu nazareni. Ad tercium dicendum ꝙ hoc ſignū omnis nō diſtribuit ꝓ ſingulis geneꝝ ſed pro generibus ſingulorum. quia de om̄ibus gentibus aliqui conuerſi ſunt ad fidem xp̄i: etiam atempore apoſtoloꝝ: ſicut diffuſius declaratum fuit psͣ.xviij. ſuper illud verbū. In oēm terrā exiuit ſonus eorū.ſicut hec propoſitio vera eſt. Omne animal fuit ī archanoe. quia aliqua indiuidua de ſingulis generibus animalium fuerunt ibi. Ad fidem ꝟo chriſti nō ſolum aliqui degentibus ſingulis: ſed multi ſunt conuerſi. ⁊ quia ẜm expoſitores catholicos et hebreos predicta diſtributio ſicē intelligēda. ex hoc concluditur ieſum nazarenū eſſe verum chriſtum. Ad quartū dicenduꝫ ꝙ per hoc quod dicitur. Nō exercebunt̉ vltra ad p̄lium. non habet̉ ꝙ poſtaduētum xp̄i nullū debeat eſſe preliū: ſꝫ ꝙ debet eſſe magna pax tꝑe ſui aduentus. ⁊ ita fuit. qꝛ xp̄s natus fuit tēpore ceſaris auguſti ſubiectis omnibus gentibus romano imperio: ⁊ pacatis intantū ꝙ ſub eo numeratus fuittotus orbis: vt hr̄ Luce. ij. ⁊ durauit iſta pax per magnūſpacium temporis. nec plus habet̉ per illā dictōnem vl̓tra: loco cuius ponitur in hebreo od. ⁊ ſil̓r. iiij. Regū. vj.habemus. ⁊ vltra nō venerunt latrones ſyrie in terrā ſrael. quia ceſſauerunt venire per aliquod tempus. tamēpoſtea pluries venerunt. vt patet ex. iiij. Reg. SimiliterGen̄. xxxv. dicitur ad Iacob. Non vocaberis vltra Iacob ſed iſrl̓. ⁊ tn̄ poſtea vocatus ē iacob multotiēs. Perhoc concluditur ieſum nazarenū eſſe verum xp̄m. qꝛ natum tꝑe maxime pacis ⁊ tꝑibus aꝓphetꝭ p̄nūciatꝭ. Ex predictis patet ſnīa huius partis. tamen adhuc ad maiorēintellectū diſcurrēdū ē breuiter applicādo ad ꝓpoſituꝫ .ſ.de eccl̓ie ꝓmotione. ⁊ premittitur breuis p̄fatio cum dr̄.a ¶ Uerbū qd̓ vidit eſaias ⁊cͣ. ꝗ d. verbum quod ſubdit̉eſt notabile. quia de maxima re. ⁊ iō maxime attendēdūEt quid ſit illud on̄ditur cum dr̄. b ¶ Et erit ī nouiſſimis diebus .i. tꝑe gr̄e: qd̓ dr̄ nouiſſimū: vt p̄dictū ē. ⁊ hocmō dr̄ prima Ioh̓. ij. Nouiſſima bora eſt.

e ¶ Et fiuent adeū om̄s gentes..i. aliqͥ de oībusgētibꝰ vt p̄dcm̄ē. vel pōt dici ꝙē locutio hyperbolica ad deſignādū multitudinē gētiliū q̄ fidē xp̄i ſuſcepit iudeis ꝓ maiori parte excecatꝭ ininfidelitate. ẜm illud ad Roma. xj. Cecitas ex ꝑte ꝯtigit ī iſrl̓: donec plenitudo gētiū intraret ſicut dr̄. Om̄sd̓ ciuitate currūt ad tale ſpectaculū: ad deſignādū multitudinē currētiū: licet aliqn̄ maior ꝑs remaneat.f ¶ Et dicēt venite aſcēdamus ⁊cͣ. qꝛ illi qͥ recipiebantfidē xp̄i hortabant̉ alios ad ſil̓r agendū. g ¶ Et docebit nos vias ſuas ⁊cͣ. qꝛ adulti veniētes ad fidē xp̄i an̄.qͣꝫ baptizarētur cathezizabant̉ et inſtruebātur de hisꝗ pertinēt ad fidē. h ¶ Quia de ſyo exi. lex ⁊cͣ. hoc n̄ē referēdū ad credētes qͣſi ſit verbū ip̄oꝝ. ſꝫ ē ꝟbū eſaie reddētis cām ⁊ modū de dicta multitudine gentiūad fidē xp̄i ꝯuertēda. qꝛ de hierl̓m et iudea exier̄t apl̓ialijqꝫ diſcipuli ad predicādū gētibus fidē xp̄i. ꝓpt̓ qd̓dr̄ act̉. xiij. Uobis oportebat pͥmuꝫ loqͥ verbū dei. ſedqꝛ repellitis illud ⁊ indignos vos iudicatis et̓ne vite:ecce ꝯuertimur ad gētes. ſic em̄ p̄cepit nobis dn̄s.i ¶ Et iudicabit gē. iudicio diſcretōis qͦ ꝑ predicatōeꝫapl̓oꝝ aliqͦs de getibus vocauit ad fidē: alijs ī infidelitate dimiſſis. qd̓ qͥdē iudiciū iuſtū ē licet nobis occultum. k ¶ Et arguet po. mul. d̓ infirmitate ⁊ alijs malis ſuis. ſicut pꝫ ī actibus apl̓oꝝ ⁊ legēdis ſctōꝝ. l ¶Et ꝯflabunt gla. ſu. ⁊cͣ. hoc d̓r̄ ad deſignādū diuturnitate pacis q̄ fuit vbiqꝫ natiuitatꝭ chriſti tꝑe vt p̄dictuꝫē. ⁊ durauit ī iudea de qͣ terra eſaias pͥncipalit̓ loq̄bat̉a. xx. aunis ⁊ plus an̄ natiuitatē chriſti vſqꝫ poſt mortē eius per. xl. annos vl̓ circiter ſub dn̄io romanoꝝ: vtpōt colligi ex dictꝭ Ioſephi ⁊ alioꝝ hyſtoriographoꝝſꝫ iudeis finalit̓ rebellātibus romanis deſtructi ſunt ⁊captiuati per tytū anno. xlij. a paſſiōe chriſti. Ueriſil̓eaūt ē ꝙ in pace tā lōga ceſſātibus bellis multa arma ⁊inſtr̄a bellica fuer̄t ꝯuerſa ī inſtr̄a agriculture apta. ſicut ſenſibilit̓ vr̄ ī t̓ris vbi pꝰ bella ſequit̉ pax diuturnam ¶ Nō leuabit ⁊cͣ. hyperbole ē ad deſignādū pacꝭ diuturnitatē: ꝓut cōit̓ dr̄ de aliqͦ negocio qd̓ ꝓtrahit̉ vl̓tra moduꝫ ꝯſuetū. iſtud negociūˡ nunqͣꝫ t̓mīabit̉: licetaliqn̄ termīetur infra annū vel infra mēſē ſeu etiā ī minori ſpacio ẜm ꝯditōꝫ negocij. Et hic modus loq̄ndihyperbolicꝰ frequēs ē in ꝓph̓is. n ¶ Domus iacob.Hic poſt ꝯuerſionē gētiliū ponitur ꝯuerſio iudeoꝝ: qͥcirca finē mūdi recipient fidē xp̄i gnaͣliter et a tꝑe xp̄ivſqꝫ nunc recipiunt eā aliqͥ particularit̓. Et qꝛ ad hocinducti ſunt ꝑ doctores ꝯuerſos ad fidē de gentilitatevel in ſe. ſicut pꝫ de auguſtino ⁊ ambroſio ⁊ alijs multis: vel in parentibus ſuis. ſicut ē de illis doctoribus qͥnati ſunt de parētibꝰ xp̄ianis: tn̄ parētes eoꝝ ꝓpinquivel longinqui fuerunt de gentilibus conuerſi ad fidē.chriſti. ⁊ in perſona talium dicitur hic indeis.

c ¶ Mons domus dn̄i .i. eccl̓ia que dr̄ hic domus domini. tū qꝛ fundata fuit ꝑ predicatōem xp̄i ⁊ eius miracula in mōte ſyon vbi erat templū dn̄i vt p̄dictū eſttū qꝛ eccl̓ia qͥ ē domus dn̄i dignitate excellit oēꝫ aliāꝯgregatōeꝫ a pͥncipio mūdi ad dei cultū ordinatā.n ¶ Eteleuabit̉ſuꝑ colles .i. ſuꝑterre principesqui a tēpore cōſtātini ceperūtſe ſupponere iugo chriſti.