Fſaie

necdūᵇ decē tribubꝰ ī captiuitatē ductis: ᶜ ac de vtroqꝫregno nunc ꝯmixtim nuncſeparatim texit oraculumEt cuꝫ interdum ad pn̄tēreſpiciat hyſtoriam: ⁊ poſtbabylonie captiuitatē reditū populi ſignificet in iudeāᵍ tn̄ oīs eius curaᶻ de vocatione gētium ⁊ de aduentu xp̄i ē. Quēⁱ quāto plusamatis o paula ⁊ euſtochium: tāto magis ab eo petite: vt ꝓ obtrectatione pn̄tiqͣ me indeſinēter emuliᵐ laniant: ip̄e mihi mercedē reſtituat ī futuro qui ſcit meob hoc in peregrine lingue

ºeruditione ſudaſſe: ne iudeiᵖ de falſitate ſcpͥturaꝝ eccl̓ijs eiꝰ diutiꝰq inſultaret.Explicit ꝓlogus. ¶ Incipitargumentum.Saias in hieruſaleꝫ nobiligenere ortꝰ eſtibiqꝫ ꝓph̓auitVſub Manaſſerege ſectꝰ ī duas ꝑtes occubuit. Sepultuſqꝫ ē ſb̓ quercu Rogel: iuxta tranſitumaquaꝝ: quas olī Ezechiasrex iacto obſtruxerat puluē¶ Explicit argumentum

hic. ponit̉ ergo hic hieruſalem ꝓ ſorte beniamin: ⁊ iudea pro ſorte iude. a ¶ Necdum .i. nōdū. b ¶ Decem tribubus ⁊cͣ .ſ. quas poſtea captiuauit Salmanaſar rex aſſyrioꝝ. Vnde. iiij. Reg. xvij. d. trāſlatus ē iſrl̓deterra ſua in aſſyrios. Contrarium tn̄ videt̉. iiij. Regum. xx. ⁊ ī multis alijs locis ꝙEſaias ꝓphetauit vſqꝫ ad mauaſſen qui occidit eū ⁊ conſtatꝙ nūc captiuate erant decemtribus .ſ. ſeptīoāno ezechie patris Manaſſe.Un̄. iiij. Reguꝫxviij. b. anno ſexto Ezechie capta eſt ſamaria⁊ tranſtulit rexaſſyrioꝝ iſrael īaſſyrioſ. Ad qd̓rn̄dendum ē exponendo. Prophetauit .i. proph̓are īchoauit

c ¶ Ac d̓ vtroqꝫ regno .i. x. tribuū ⁊ duaꝝ. qꝛ ſciſſū ē. ſicut hr̄. iij. Reg. xij. e. d ¶ Texit .i. ordīauit. e Oraculū. ꝓphetiā qͥ ē diuinū rn̄ſum vel diuinū eloquium.f ¶ Et cū interdū. Hic tāgitur maͣ huius libri .ſ. operaiuſticie ⁊ miſcd̓ie. iuſticie ibi. Et poſt babylonie captiuitatē. Miſcd̓ie ibi. Redituꝫ ppl̓i ſignificet in iudeamEt ſequit̉. g ¶ Tn̄ om̄is eius cura .i. principalis intentio eſt. h ¶ De vocatōe gentiū. ad fidē. i ¶ Etde aduētu xp̄i. ī carnē. k ¶ Quē. xp̄m. l ¶ Quantoplus amatis ⁊cͣ. vt ꝓ obtrectatōe pn̄ti .i. ꝓ emulatōepn̄ti: vel ꝓ ſuſtinētia pn̄tis obtrectationis.m ¶ Laniāt .i. detrahēdo diſcerpūt. n ¶ Qui ſcit me⁊cͣ .ſ. hebree ⁊ chaldaice. ¶ Eruditōe ſuꝑaſſe .i. multum laboraſſe. Dr̄ em̄ ꝙ ꝓpter hoc ꝙ poſſet loqͥ chaldaicū fecit ſibi limare dentes. p ¶ De falſitate ſcripturaꝝ. qꝛ an̄ trāſlatōeꝫ hieronymi dicebāt nos habere falſas biblias ⁊ corruptas. q ¶ Inſultarent .i. improperarēt. Inſultare autē aduerſarioꝝ ꝓprie dr̄ cumquadā cauillatione ⁊ deriſione deridere.¶ Explicit qualiſcunqꝫ expoſitio iſtius ꝓlogi.¶ Poſtilla Nicolai de lyra ſuper Eſalā incipit.Ieruſaleꝫ euangeliſtā dabo: Eſa.xij. ẜm ꝙ dicit. b. Hieronymus inepiſtola ad paulinū d̓ omnibus ſacre ſcripture libris. Eſaias non videtur ꝓphetiā ſꝫ magis euangeliuꝫtexere ꝓpter quod dicit idē Hiero.Hin ꝓlogo ſuper librum Eſaie: ꝙ nōtam ꝓpdeta dicendus eſt qͣꝫ euangeliſta. Et ideo ꝯueniēter dicitur verbum ꝓpoſitum de ipſo: hierufaleꝫ ⁊cͣ.In quo tanguntur quatuor cauſe huius libri Eſaie:quem pre manibus habemus .ſ. efficiens. materialis.formalis et finalis. Efficiens autem cauſa duplex eſt.Una principalis .ſ. ſpirituſſanctus: quo inſpirante locuti ſunt ꝓphete: ẜm ꝙ dicitur ſecunda Petri primoNō em̄ voluntate humana allata eſt aliquādo pph̓ia.

ſed ſpirituſancto inſpirati locuti ſunt ſancti dei homīes.Et hec cauſa tangitur cum dicitur. Dabo. quia cognitōnē ꝓpheticaꝫ dedit Eſaie. de quo poteſt accipi quod dicit̉infra. xlij. Dedi te ī fedus populi. Eſaias em̄ inter aliosꝓphetas clarius deſcripſit myſterium chriſti: per quod genus humanum eſtipſi deo federatuꝫ.Alia ꝟo cauſa efficiēs inſtrumētaliseſt .ſ. Eſaias: qͥ ſpūſancto dictāte hūclibrum conſcripſitque notatur cuꝫ dr̄Euangeliſtam. Etcū hoc notat̉ etiaꝫcauſa materialis ⁊formalis. Ad cuiꝰintellectū ſciēdumꝙ euangeliſta dicitur ab eū qd̓ eſt bonū. et angelꝰ quodē nuncius. Diciturautem bonus nuncius triplici ratōe.Una ratio accipit̉ex parte mittentisſcꝫ quia a bono domino mittit̉. ⁊ ẜmhoc ſub noīe euangeliſte tangit̉ cauſa efficiens inſtrumentalis huius libri ſcilicꝫ Eſaias aſpūſancto deſtinatus ad nunciandum verbo ⁊ ſcripto illa que continēturin hoc libro. de quo poteſt accipi quod dicitur infra. xlj.Spiritus domini ſuper me: eo ꝙ vuxerit me ad euangelizandum pauperibus miſit me. Hec eſt litera ẜm tranſlationem. lxx. ⁊ eadē eſt ſnīa in tranſlatōe noſtra que hichabet. Spiritꝰ domini ſuper me: eo ꝙ vnxerit me ad annunciādum manſuetis miſit me. Secundo modo dicit̉aliquis bonus nūcius ſeu euangeliſta ratiōe boni quodper ipſum nunciatur. et ẜm hoc ſub nomine euangeliſtemateria huius libri deſignatur: in quo myſteriuꝫ ip̄iꝰ xp̄iquod nō ſolum eſt bonū: ſed etiā optimū deſcribitur. qꝛſicut dictū ē magis videt̉ euangeliū qͣꝫ ꝓph̓iaꝫ texere. vnpōt dicere illud Luce .j. Euangelizo vobis gaudiuꝫ magnū qd̓ erit om̄i ppl̓o. Tercio mō dr̄ qͥs euāgeliſta ſeu bonus nūcius rōe modi nunciādi. ⁊ hoc ē qn nō ſolū nunciat bonum: ſꝫ etiā bono modo: videlicet lucide ⁊ ornateEt ſic ſub noīe euāgeliſte tāgit̉ forma huiꝰ libri. Sciēdūtn̄ ꝙ duplex ē forma libri .ſ. forma tractādi: ⁊ forma tractatus. Forma tractādi ē modus agēdi ſeu loquēdi: quiin hoc libro ē valde lucidus ⁊ ornatus. De claritate autem eius dicit Hieronymus in ꝓlogo ſuꝑ libꝝ iſtū de eſaia. Ita em̄ vniuerſa xp̄i eccleſieqꝫ myſteria ad liquiduꝫꝓſecutus ē: vt nō putes eū de futuro vaticinari: ſꝫ de p̄teritis hyſtoriā texere. De ornatu ꝟo ipſius dicit in eodeꝫꝓlogo de eſaia. Scienduꝫ ꝙ in ſermone ſuo diſertus ſit:quippe vt vir nobilis ⁊ vrbane eloquentie: nec hn̄s quicqͣꝫ in eloquio ruſticitatis admixtū. vnde accidit vt pre ceteris florem ſermonis eius tranſlatio nō potuerit cōſeruare. Sic igitur forma tractandi huius libri qui eſt ideꝫquod modus loquēdi deſignatur ſub nomīe euangeliſte.eo ꝙ talis modus eſt optimus: vtpote lucidꝰ ⁊ ornatꝰ:ꝓpter quod dr̄. jͣ. xl. Exalta vocē tuā qui euāgelizas hieruſalē. ille em̄ exaltat vocē ſuā qͥ ornate ⁊ lucide annūcat ſuā intētōem. Forma ꝟo tractatus ē diuiſio libri: d̓ qͣdicetur literam proſequendo. Cauſa ꝟo finalis huius libri tāgitur ſub nomine hieruſalē. Hierl̓m em̄ in ſcpͥturaaliqn̄ accipit̉ ꝓ eccl̓ia militāte: Apocal̓. xxj. Uidi ciuitatē ſanctā hierl̓ꝫ deſcēdētē de celo ⁊cͣ. Aliqn̄ v̓o ꝓ eccl̓ia triumphāte: Galath̓. iiij. Illa q̄ ſurſum ē hierl̓m

⁊ proAA ij